Experts leggen kansen en knelpunten van ’t Centrum bloot

21 juni 2018 door Sarah Verbeeck

IMG_8209.JPG

Het startschot voor de aanbesteding van het 100 procent circulaire kantoorgebouw ’t Centrum is gegeven. Maar welk circulair financieringsmodel leent zich het best om de bouw te realiseren? En hoe maken we van het gebouw een inspirerend en gezond toonbeeld van circulariteit en flexibiliteit? Die vragen legde Kamp C op 12 juni voor aan een panel van experts.

Circulair bouwen is vandaag nog pionierswerk. Wereldwijd zetten voortrekkers de eerste stappen in die grensverleggende bouwpraktijk. Ook Kamp C. Door het eerste circulaire gebouw in België neer te zetten, wil Kamp C samen met de bouwsector aan den lijve ondervinden op welke muren het circulaire bouwen vandaag nog botst, en hoe we die obstakels weg kunnen werken. Cruciaal daarbij is samenwerking over alle echelons en schotten heen: met bouwheren, partners, architecten, experts, projectontwikkelaars …

Ter voorbereiding van dat innovatieve traject verzamelde Kamp C op 12 juni alle stakeholders rond de tafel. Experts gaande van vastgoeddienstverlener Bopro tot afvalstoffenmaatschappij OVAM en van de VUB tot OSAR Architects deelden hun visie op drie aspecten:

  1. de finaciering van het gebouw;
  2. de inhoud, ambities en doelstellingen van de aanbesteding;
  3. de vormgeving van het proces.

1. Alternatieve financiering

Voor de financiering van de bouw van ’t Centrum verkent Kamp C drie verschillende modellen:

  1. Investering: een traditionele overeenkomst tussen een opdrachtgever die investeert en een opdrachtnemer die levert.
  2. Van eigendom naar gebruik: de producent blijft eigenaar, Kamp C huurt het product voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld voor de levensduur van een gebouw. Of: Kamp C betaalt de leverancier per geleverde dienst, bijvoorbeeld het gebruik van een lift.
  3. Participatie: een derde partij participeert in het project. Bijvoorbeeld: de partij die het restaurant wil uitbaten investeert 1 miljoen euro om die dienst gedurende twintig jaar te mogen verlenen.

De experts legden de drie financieringsmodellen op de rooster en distilleerden er de belangrijkste pro’s en contra’s uit. Een investering mag dan wel veilig en bekend terrein zijn, met een duidelijk eigenaarschap en juridische verantwoordelijkheid, op termijn levert het een minder circulair gebouw op. Bovendien valt het leerproces rond alternatieve financiering weg.

Een circulaire financiering waarbij Kamp C het gebouw of de geleverde diensten – het gebruik van licht – huurt, heeft als voordeel dat de leverancier betrokken blijft en garant staat voor de kwaliteit van het gebouw. Tegelijk stimuleert deze financieringsvorm nieuwe en innovatieve toepassingen. Een belangrijke kanttekening is wel dat het juridisch en verzekeringstechnisch moeilijk is, maar daarin kan een Circular Economy Service Company (CESCo) tegemoet komen. In een CESCo besteedt de eigenaar of gebruiker van een gebouw het beheer van (een onderdeel van) het gebouw uit aan een externe partij. 

Het model van participatie maakt het dan weer mogelijk om synergieën en ketensamenwerking te creëren, waardoor het engagement, de inhoudelijke expertise en het budget van alle partijen samen exponentieel toeneemt. Dat is de ideale voedingsbodem voor innovatie. Aan de andere kant blijven ook in dit model de verzekeringen en de verantwoordelijkheden een groot vraagteken.

2. Ambitieuze aanbesteding

Bij de aanbesteding van ’t Centrum vertrekt Kamp C van vier ambities:

  1. Circulariteit: een circulair bedrijfsgebouw in realisatie, gebruik en beheer waarin alle betrokkenen worden gestimuleerd om circulair te werken, bouwen en ondernemen.
  2. Flexibiliteit: een toekomstbestendig gebouw dat in functie aanpasbaar is tijdens de levensduur.
  3. Gezondheid: voorzien in een gezonde en comfortabele omgeving die een gezonde levensstijl stimuleert.
  4. Imago: een inspiratiebron zijn voor alle belanghebbenden.

Jonathan Verdonck van Kamp C: “We zoeken een balans tussen flexibiliteit en openheid aan de ene kant, en concreetheid en meetbaarheid aan de andere kant. Die evenwichtsoefening toetsten we op 12 juni af met onze partners en dat leverde enkele interessante inzichten op.”

Zo onderstreepten de experts dat de aanbesteding open en transparant moet verlopen en dat de prestaties tegelijk meetbaar moeten zijn. Een ander belangrijk aandachtspunt is dat het project niet stopt wanneer het gebouw is opgeleverd: het moet mogelijk zijn de functie en invulling te veranderen in de loop van zijn levensduur. De kunst zal erin bestaan de balans te vinden tussen comfort en circulariteit. Daarbij mogen we ook lowtech-oplossingen niet uit het oog verliezen.

Mobiliteit = werkpunt

Een andere expert wees erop dat de locatie van ’t Centrum, de site van Kamp C in Westerlo, een knelpunt is. Mobiliteit is met andere woorden een werkpunt.

3. Innovatief proces

Kamp C vult ook het aanbestedings- en bouwproces van ’t Centrum compleet anders in. Jonathan Verdonck: “We willen samenwerken met een consortium van bouwpartners volgens het Rijnlandse model, waarbij consensus en samenwerkingsbereidheid vooropstaan. Dat model vereist openheid van alle belanghebbenden en een vertrouwen in vakmanschap. Waar moeten we op letten? Hoe kunnen we in goede verstandhouding samenwerken? Die vragen legden we voor aan onze stakeholders.”

Een van de experts wees op het belang van ‘samen’ doen. Dat leidt tot betere resultaten en inzichten. Aangezien de Belgische bouwmarkt vrij conservatief is, is het belangrijk om de tijd te nemen om het vertrouwen van de sector te winnen. Minstens even belangrijk is een open communicatie, ook naar de buurt en alle stakeholders.

Consortium

Tegelijk peilde Kamp C naar de visie op het consortium dat het bouwtraject zal realiseren. Welk soort consortium leent zich het best voor dit project: groot vs. klein, innovatief vs. traditioneel, Vlaams vs. Nederlands?

De experts pleitten voor een breed consortium: kies niet één aannemer, maar breng meerdere specialisaties samen om kennis te vergroten. Een publiek-private samenwerking (pps) is geschikt om in de plaats van een product een prestatie voor meerdere jaren op te vragen. Zo gaan bouwers op langere termijn denken en dat komt de circulariteit en duurzaamheid van het gebouw ten goede.

 

Labels:

  • Eerste ontwerp van de INDU-ZERO blueprint is klaar

    Het INDU-ZERO-project is intussen halfweg. Dit is het ideale moment om mee te delen dat we intussen een grote mijlpaal bereikt hebben. Tijdens de INDU-ZERO partnermeeting in het Nederlandse Enschede begin januari, hebben enkele projectpartners het eerste ontwerp van de product-, fabrieks- en logistieke blueprint gepresenteerd. We hebben bovendien nog anderhalf jaar de tijd om de blueprint te finetunen en te finaliseren.

    Lees meer
  • “Kamp Circulair” bouwt op Kamp C het eerste volledig circulair gebouwde bedrijfsgebouw van België

    Kamp C zal op zijn site in Westerlo het eerste volledig circulaire bedrijfsgebouw in Vlaanderen bouwen. Kamp C heeft het afgelopen jaar een circulaire aanbesteding opgezet om een geschikt bouwconsortium te kiezen om deze innovatieve opdracht uit te voeren. Het einde van de aanbesteding werd op 17/01/2020 afgerond en de keuze is gevallen op het consortium Kamp Circulair.

    Lees meer
  • Stapt jouw bedrijf over naar een circulair bedrijfsmodel?

    Op 11 februari start het derde co-creatietraject van het project ‘Bouwen aan een circulaire Kempen’. Na twee geslaagde edities, organiseert Kamp C samen met zijn projectpartners VITO en Möbius een derde reeks. We bouwen verder op de ervaringen uit de twee vorige edities om zo de deelnemers nog beter te ondersteunen bij hun noden en vragen.

    Lees meer
  • Het project cVPP bekroont drie energieburgerbewegingen

    Kamp C maakte drie winnende burgerinitiatieven bekend die zelf energie willen opwekken. Zij namen deel aan de Open Oproep ‘Dromen Durven Doen | Samen sterk voor de energietransitie’ van het cVPP-project. ZuidtrAnt cvba-so & Stalinsstraat uit Deurne, Burgerlijke Maatschap Gummaar uit Mechelen en Klimaan CV uit Bonheiden kregen een cheque van 2000 euro en begeleiding om hun project verder te zetten.

    Lees meer
  • 3D-geprint huis in aantocht op Kamp C

    Binnenkort wordt een huis geprint op Kamp C. Achter de schermen wordt alles grondig voorbereid en stijgt het enthousiasme bij de partners van het project C3PO. De partners werken al geruime tijd samen. We spraken met de laatste drie projectpartners TRiAS architecten, groep van Roey en ViCre.

    Lees meer
  • Win de eerste 3D Print Award van Kamp C

    Kamp C daagt architecten, ontwerpers en studenten uit om 3D-betonprinten in de bouwsector te integreren. Kamp C gaat met een wedstrijd op zoek naar creatieve ontwerpen die 3D-printbaar zijn. De beste inzendingen maken kans op een 3D Print Award!

    Lees meer
  • Gezocht: circulaire innovatieve producten!

    3D-printen in de bouw is in de rest van de wereld sterkin opmars. Talloze mogelijkheden zoals het printen van tijdelijke huisvesting tot volledige appartementen worden al uitgevoerd. Met het project C3PO, “Cocreatie: 3D-Printen met Ondernemingen”, gaat Kamp C samen met haar partners een gebouw printen. Om dit gebouw mee vorm te geven zijn we nog op zoek naar innovatieve spelers die circulaire producten willen komen testen. Het gebouw zelf zal naast een showcase van 3D printen zo ook een demo worden van een circulaire gebouw dat een duurzaam verhaal vertelt naar de buitenwereld. Het gebouw zal een centrale plaats krijgen op onze site te Westerlo, die druk wordt bezocht door bouwprofessionelen, scholen, particulieren en overheden.
    Lees meer
  • Kamp C en Kontich zetten lokale energiehelden in de bloemetjes

    Kontich en Kamp C vierden de vierde verjaardag van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de VN. Deze 17 doelstellingen moeten van onze aarde een meer duurzame plaats maken tegen 2030. In 2019 trekken Kamp C en Kontich voluit de kaart van klimaat en energie. Kamp C stelde samen met energiecoöperatie ZuidtrAnt en het gemeentebestuur de energiemeesters voor. Zo kregen de inwoners de kans om een praatje met hen te slaan en zelfs meteen een afspraak te maken voor een huisbezoek.

    Lees meer
  • “Zelfs in onze vrije tijd zijn we bezig met C3PO”

    3D-printen in de bouw is in de rest van de wereld sterk in opmars. Talloze mogelijkheden zoals het printen van tijdelijke huisvesting tot volledige appartementen worden al uitgevoerd. Sinds februari experimenteren enthousiaste studenten van Thomas More Bouw met de 3D-betonprinter op Kamp C, dit is uniek in Europa. De printer is een onderdeel van het project C3PO, “Co-creatie: 3D-Printen met Ondernemingen”. Met C3PO willen Kamp C en de provincie Antwerpen deze innovatieve techniek versnellen in Vlaanderen. We strikten een gehaaste Siebe en Seppe voor een interview. Ze blikken graag terug op hun ervaringen.

    Lees meer
  • Van selectie naar gunning: interactie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer

    ’t Centrum zal het eerste circulaire kantoorgebouw van België worden op de site van Kamp C in Westerlo. Via een Design, Build, Maintain & Energy opdracht heeft Kamp C de werkzaamheden binnen ’t Centrum in één opdracht uitgevraagd. In maart dit jaar koos een zeskoppige jury drie consortia voor de circulaire aanbesteding van het project ’t Centrum. Na de bekendmaking van de drie geselecteerde consortia, volgt nu een proces waarin opdrachtgever- en nemer met elkaar in dialoog gaan.

    Lees meer
Sluiten