200 bezoekers tasten ‘circulair bouwen’ af op eerste masterclass

5 juli 2018 door Sarah Verbeeck

IMG_1116.JPG

In 2019 komt in Westerlo het eerste circulaire gebouw van België te staan: ’t Centrum. Rond dat gebouw en het bouwproces lanceerde Kamp C, samen met enkele partners, een innovatief leertraject. Het startschot werd gegeven op vrijdag 28 juni met de masterclass ‘Circulair bouwen’. “Een circulair gebouw kan veel meer waarde creëren dan alleen de kost van de materialen en de werkuren.”

Niet minder dan tweehonderd belangstellenden trokken op vrijdag 28 juni naar het Elzenveld in Antwerpen. Daar organiseerde Kamp C de eerste masterclass ‘Circulair bouwen’, in samenwerking met het Nederlandse consortium ATP (Alba Concepts, Turntoo en PLEKvoor). Na een verwelkoming door trendwatcher Stefaan Vandist schetsten drie sprekers – Jonathan Verdonck van Kamp C, Thomas Rau van Turntoo en Jeroen Troost van PLEKvoor – het belang van circulair bouwen.

“De circulaire economie draait om het slim gebruiken van grondstoffen, producten en goederen, zodat ze hergebruikt kunnen worden. Een circulair gebouw kan ook flexibel worden ingezet”, aldus Jonathan Verdonck. “Circulair aanbesteden vraagt dan ook om een andere denkwijze. Kamp C stelt een pakket met ambities voor, in plaats van een waslijst aan eisen. Bedrijven kunnen zelf oplossingen en innovaties voorstellen. Op juridisch vlak vraagt dat nog wat aanpassingen, maar de massale belangstelling voor onze masterclass bewijst dat er een toekomst is voor circulair bouwen.”

Drie workshops

De eigenlijke masterclass bestond uit drie workshops rond belangrijke aspecten van circulair bouwen: de inhoud, het proces en de financiën. Op inhoudelijk vlak stond een functiegerichte aanpak centraal. Jonathan Verdonck: “In een circulair bestek verschuift de aandacht van het ‘wat’ naar het ‘hoe’. Je legt niet vast welke items je nodig hebt, zoals een bepaald type lampen of radiatoren, maar welke functies je wilt realiseren: temperatuur regelen, luchtvochtigheid controleren … Zo’n functionele uitvraging geeft de markt ruimte om slimmere oplossingen te bedenken.”

Het resultaat van een functiegericht bestek is – als alles goed verloopt – een geïntegreerde contractvorm. De opdrachtnemer is niet alleen een uitvoerder, maar denkt mee na over hoe de gevraagde functies gerealiseerd kunnen worden. Ook financiering en onderhoud kunnen aan het contract worden toegevoegd. Dat leidt tot een andere manier van ontwerpen, want de producent van bepaalde materialen is ook verantwoordelijk voor het onderhoud en de eventuele terugname ervan.

Gemeenschappelijke belangen

Het sleutelwoord in een geïntegreerde aanpak is vertrouwen. Voor circulair bouwen bestaan nog geen blauwdrukken, de partners gaan samen door een leerproces. “Een goede samenwerking kun je niet afdwingen: geïnteresseerden gaan best op zoek naar gemeenschappelijke belangen, zoals een gemeenschappelijke winst of vooraf bepaalde prestaties”, weet Jonathan Verdonck. “Als de overheid alle risico’s neemt, zal de marktpartij minder geëngageerd zijn om problemen op te lossen en vice versa.”

Daarnaast zijn er heel wat contractuele opties die een goede samenwerking kunnen bevorderen. Voorbeelden daarvan zijn een marktconsultatie, waarbij wordt nagegaan of de markt een vraag van de overheid kan en wil beantwoorden, of een concurrentiegerichte dialoog, waarbij de overheid eerst met de markt overlegt over wat mogelijk is en daarna pas criteria vastlegt.

Waarde creëren

De derde en laatste workshop van de masterclass ‘Circulair bouwen’ draaide rond het financiële plaatje. Daarbij lag de nadruk niet op winst maar op waardecreatie. Jonathan Verdonck: “De businesscase van een gebouw omvat vandaag alleen de kost van de materialen en de werkuren. Maar een circulair gebouw kan veel meer waarde creëren. Zo zijn er minder schaarse grondstoffen nodig om het te bouwen en steunt het op hernieuwbare energie.”

Een circulair gebouw vormt ook een gezonde omgeving voor de mensen die er wonen of werken. Uit onderzoek blijkt dat 30 procent van het ziekteverzuim in Vlaanderen toe te schrijven is aan de werkomgeving. Een ‘gezond’ gebouw heeft dus veel meer waarde dan alleen de optelsom van de materialen. Het bepalen van die waarde vraagt om een nieuw soort berekeningen, die volop worden ontwikkeld.

Labels:

  • “Zelfs in onze vrije tijd zijn we bezig met C3PO”

    3D-printen in de bouw is in de rest van de wereld sterk in opmars. Talloze mogelijkheden zoals het printen van tijdelijke huisvesting tot volledige appartementen worden al uitgevoerd. Sinds februari experimenteren enthousiaste studenten van Thomas More Bouw met de 3D-betonprinter op Kamp C, dit is uniek in Europa. De printer is een onderdeel van het project C3PO, “Co-creatie: 3D-Printen met Ondernemingen”. Met C3PO willen Kamp C en de provincie Antwerpen deze innovatieve techniek versnellen in Vlaanderen. We strikten een gehaaste Siebe en Seppe voor een interview. Ze blikken graag terug op hun ervaringen.

    Lees meer
  • Van selectie naar gunning: interactie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer

    ’t Centrum zal het eerste circulaire kantoorgebouw van België worden op de site van Kamp C in Westerlo. Via een Design, Build, Maintain & Energy opdracht heeft Kamp C de werkzaamheden binnen ’t Centrum in één opdracht uitgevraagd. In maart dit jaar koos een zeskoppige jury drie consortia voor de circulaire aanbesteding van het project ’t Centrum. Na de bekendmaking van de drie geselecteerde consortia, volgt nu een proces waarin opdrachtgever- en nemer met elkaar in dialoog gaan.

    Lees meer
  • 3D-pioniers van Thomas More Bouw printen op Kamp C

    Een groep gemotiveerde studenten van Thomas More Bouw zijn al enkele maanden aan het experimenteren met de 3D-betonprinter op de site van Kamp C in Westerlo, in het kader van het project C3PO. Ze willen een rijtjeshuis met twee verdiepingen printen. Momenteel onderzoeken de studenten welke materialen en structuren optimaal passen. Het schooljaar loopt bijna af en in september gaan de studenten naar hun derde Bachelor. We spraken Joost en Antonie, één van de 3D-pioniers van Thomas More Bouw.

    Lees meer
  • Eerste stap in circulaire aanbesteding afgerond

    In 2019 loopt het aanbestedingstraject ter voorbereiding van de bouw van ’t Centrum, het eerste circulaire gebouw van België. In dit gebouw worden zoveel mogelijk pijlers van circulair bouwen geïntegreerd. Rond het gebouw en het bouwtraject zal initiatiefnemer Kamp C, samen met een heleboel partners een boeiend en innovatief leerproces opzetten, waaruit de hele bouwsector inspiratie kan putten.

    Lees meer
  • Nieuwsbrief 2 Bouwen aan een circulaire Kempen

    Circulair gebouw: Tijdelijk gerechtsgebouw Amsterdam

    Gebouw uitgewerkt als tijdelijk product

    De bouw van een nieuwe rechtbank in Amsterdam duurt vijf jaar. Om in tussentijd als rechtbank te kunnen blijven functioneren, was een tijdelijk gerechtsgebouw nodig voor de vijf rechtszalen en de cellen. Het kantoorpersoneel kon terecht in huurkantoren in de buurt. Dankzij een goed business plan, waarbij het gebouw is uitgedacht als herbruikbaar product, kon de realisatie ervan aan 10% minder dan de vooropgestelde plafondprijs.

    Lees meer
  • Hoe wordt jouw bedrijfsmodel circulair?

    Kmo’s uit de bouwsector begeleiden om hun bedrijfsmodel circulair te maken, dat is het Europese project ‘Bouwen aan een circulaire Kempen’ in een notendop. De kick-off van dat veelbelovende project vindt plaats tijdens de vierde masterclass van Kamp C over circulair bouwen op 18 oktober.

    Lees meer
  • Tweede masterclass circulair bouwen groot succes

    Gisteren toverde het Comics Station in Antwerpen om tot een inspirerende masterclass over circulair bouwen. De masterclass kadert in de aanloop naar de aanbesteding van het eerste circulaire gebouw in België, ’t Centrum, en in het circulaire inspiratietraject van Kamp C. Deze tweede masterclass had als thema “het formuleren van een goede circulaire propositie”.

    Lees meer
  • “Overschakelen naar circulair bouwen? Start vanuit je sterktes”

    Op donderdag 6 september 2018 organiseert Kamp C in Antwerpen haar tweede masterclass Circulair Bouwen. Topic van de dag is het formuleren van een goede circulaire propositie. De masterclass maakt deel uit van het inspiratietraject dat Kamp C uitrolt in de aanloop naar de aanbesteding van ’t Centrum, het eerste circulaire gebouw in ons land.

    Lees meer
  • 3 circulaire gebouwen in beeld

    Circulair bouwen staat in Vlaanderen nog in de kinderschoenen, al neemt de interesse zienderogen toe. Onze noorderburen schoten iets eerder uit de startblokken en realiseerden de afgelopen jaren enkele knappe circulaire bedrijfsgebouwen. Kijk mee en laat je inspireren!

    Lees meer
  • Experts leggen kansen en knelpunten van ’t Centrum bloot

    Het startschot voor de aanbesteding van het 100 procent circulaire kantoorgebouw ’t Centrum is gegeven. Maar welk circulair financieringsmodel leent zich het best om de bouw te realiseren? En hoe maken we van het gebouw een inspirerend en gezond toonbeeld van circulariteit en flexibiliteit? Die vragen legde Kamp C op 12 juni voor aan een panel van experts.

    Lees meer
Sluiten