Kamp C is gesloten van 24 december tot 2 januari. Vanaf 3 januari staan we terug klaar voor u. Fijne feestdagen!

Kan circulair bouwen wonen opnieuw betaalbaar maken?

14 november 2018 door Diana Grasso

GALLE Waldo_Landscape - meso_lr.jpg

Acht procent van de gezinnen heeft het moeilijk om zijn woonkrediet af te betalen. Is leningvrij en circulair wonen een interessant alternatief voor de groeiende groep mensen die zich geen eigen woning kan veroorloven? Dat onderzoekt WoonC, een netwerk van onderzoekers, investeerders, materiaalproducenten en overheden, met de bouw van een circulaire woning.

Sinds 2000 zijn de prijzen van de woningen in België meer dan verdubbeld. Dertien procent van wie een lening aangaat, staat daarvoor meer dan 40 procent van zijn inkomen af; bij 8 procent van de leners is dat zelfs meer dan de helft. Voor veel mensen legt een woonkrediet een hypotheek op hun leven en hun vrijheid.

Dat moet anders, vindt een groeiend netwerk van bedrijven, onderzoekers en overheden, met onder andere BAST architects & engineers, Facadeclick, het Vlaams Energiebedrijf, de OVAM, kennisinstelling VITO en het departement Architectural Engineering aan de VUB. Samen voelen ze de mogelijkheden van leningvrij wonen aan de tand in concrete bouwprojecten. Het eerste project gaat in 2019 van start in Wilsele. Een tweede en derde project zitten in de pijplijn.

Materiaal slim gebruiken

Onderzoeker Waldo Galle van VUB Architectural Engineering en VITO: “We gaan niet altijd slim om met de materialen in onze woningen. Neem nu de renovatie van een dak: we kiezen meestal voor nieuwe dakpannen en gooien de oude weg. Oók als die oude dakpannen niet stuk zijn, en de nieuwe niet sterker. Iedereen houdt natuurlijk van ‘eens iets nieuw’, maar is dat geen gemiste kans? Bij iedere renovatie blijft een hoop afval achter, moeten we nieuwe materialen aankopen en sturen we extra vrachtwagens op onze al overvolle snelwegen. Met het hergebruik van die dakpannen of een efficiënte recyclage sparen we geld, afval en overlast uit.”

Dakpan met vier levens

Vandaag is hergebruik niet altijd mogelijk. Oude ramen zijn bijvoorbeeld niet isolerend genoeg, en binnenwanden kunnen maar moeilijk gerecupereerd worden zonder ze te beschadigen. “Wel weten we hoe we hergebruik in de toekomst mogelijk kunnen maken”, stelt Galle. “Ramen kunnen bijvoorbeeld geüpgraded worden, en wanden kunnen volledig demonteerbaar zijn. Door nu al te denken aan het tweede, derde en misschien wel vierde leven van een dakpan, een raam of ieder ander onderdeel van een woning, zal dat bouwelement in de toekomst meer waard zijn dan wanneer het afgedankt moet worden.”

Woningen – en de materialen waarmee ze gebouwd zijn – die nuttig en waardevol blijven, zijn bovendien een duurzamere, misschien zelfs meer rendabele investering dan een traditionele woning of appartement. Het woonkrediet is dan ook niet langer de enige optie.

Wonen as-a-service

Galle: “Met professionele partners zoals Groep Van Roey en Bopro, en financiële instellingen zoals Triodos Bank en Econocom, verkennen we verschillende pistes. Zo zouden particulieren samen in de bouwgrond of de dragende structuur van een gebouw kunnen investeren, als coöperatie of vennootschap. Voor die delen van het gebouw die regelmatig onderhoud nodig hebben en aangepast moeten worden aan nieuwe eisen, kan het interessant zijn dat producenten ze tegen een vergoeding aan de bewoners ter beschikking stellen. Ventilatie en verwarming bijvoorbeeld. Je koopt dan geen installaties aan, maar doet een beroep op een bedrijf dat je verse, warme lucht aanbiedt. Bij zo’n dienst of ‘servicecontract’ ben je trouwens zelf niet verantwoordelijk voor het onderhoud, en betaal je enkel als het bedrijf de afgesproken luchtkwaliteit effectief levert.”

Circulaire pilootwoning

Leningvrij en circulair wonen is een compleet nieuwe manier van wonen, die nieuwe afspraken en spelregels vraagt. “Welke regels dat zijn, onderzoeken we tijdens het bouwproces van een circulaire woning. Dankzij BAST architects & engineers verrijst die woning binnenkort in Wilsele. Hoe verdelen we de baten en kosten over alle betrokken partijen? Welke voorwaarden moeten vervuld zijn om er een duurzaam businessmodel van te maken? Hoe garanderen we woonzekerheid? En welke nieuwe contractvormen zijn nodig? Dat zijn de vragen die iedereen zich stelt. Dankzij WoonC kunnen we onze kennis verbinden en samen die vragen beantwoorden”, legt Galle uit.

Het WoonC-netwerk buigt zich ook over de opportuniteiten die leningvrij, circulair wonen biedt voor de samenleving: welke nieuwe beroepen zijn nodig? Moet de wetgeving aangepast worden?  En hoe kunnen technologieën zoals smart monitoring ingezet worden?

Het netwerk van WoonC staat open voor nieuwe partners die hun kennis willen delen en samen stappen vooruit willen zetten in de zoektocht naar een nieuwe, bevrijdende manier van bouwen en wonen. Meer info vind je op de website van WoonC-mediapartner Vlaanderen Circulair.

Labels:

  • Selectieleidraad aanbesteding ’t Centrum wordt gepubliceerd op 30 november

    De circulaire economie is in de bouwsector aan een opmars bezig. Omdat er nood is aan concrete voorbeelden in Vlaanderen zet Kamp C hier sterk op in met het project ‘t Centrum. Binnen dit project gaan wij het eerste circulaire bedrijfsgebouw van Vlaanderen aanbesteden. Op vrijdag 30 november publiceren* we hiervoor onze selectieleidraad via het e-tendering platform. Deze leidraad is bedoeld om 3 consortia van bouwbedrijven te selecteren waarmee wij het gunningstraject van de aanbesteding ingaan. Dit gunningstraject zal dan uiteindelijk beslissen welk consortium de uiteindelijke opdracht gegund krijgt.

    Lees meer
  • Circular Retrofit Lab: eerste circulair renovatieproject in België

    Demonteerbare wanden, afwerkingspanelen met velcro en tweedehands bouwmaterialen, bij de renovatie van acht studentenkoten pasten de Vrije Universiteit Brussel en VIBE een indrukwekkende reeks van circulaire bouwoplossingen toe.

    Lees meer
  • Bouwsector engageert zich voor milieuvriendelijke kachels

    Ongeveer 30% van het fijnstof en de dioxines in Vlaanderen is afkomstig van mensen die stoken met hout. “Kachels en ketels moeten correct geïnstalleerd en onderhouden worden”, zegt Jean-Pierre Waeytens, gedelegeerd bestuurder van Bouwunie. “Met de ondertekening van de Green Deal Huishoudelijke Houtverwarming engageren we ons om installateurs te informeren en te ondersteunen.”

    Lees meer
  • 4 circulaire businessmodellen in de praktijk

    In een circulair businessmodel verkoopt de leverancier geen product maar een dienst. Hoe zet je dat model om in de praktijk? Maak kennis met vier succesvolle circulaire businessmodellen.

    Lees meer
  • De Ceuvel: zo ziet een geslaagd transitieproject eruit

    Veel megaprojecten verzanden in het vooraf exact willen definiëren en plannen van het project. En dat werkt niet bij transitieprojecten, schreef Peter-Paul van den Berg, directeur van Kamp C, in zijn vorige blog. Het proefproject De Ceuvel in Amsterdam is een voorbeeld van hoe het wel kan.

    Lees meer
  • Siemen deelt zijn ENLEB-ervaring

    Siemen Brinksma is studentonderzoeker aan de Universiteit Maastricht (UM). Hij studeerde af als bachelor International Business bij UM in 2017. Na een eerste werkervaring, ging hij voorbije zomer als onderzoeker aan de slag voor het ENLEB-project. In december eindigt zijn opdracht en vertrekt Siemen op wereldreis.

    Lees meer
  • Energiemeesters helpen je slimmer omgaan met energie

    Verschillende vrijwilligers volgen een opleiding tot energiemeester. Zij bezoeken je om tips te geven om zuiniger om te gaan met energie en fors te besparen op je energiefactuur. Energiemeester Dirk van Laer uit Brecht aan het woord:

    Lees meer
  • RHEDCOOP: renovatie en hernieuwbare energiediensten via coöperaties

    RHEDCOOP, is wel beter bekend als het project “Renovatie en Hernieuwbare EnergieDiensten via COOPeraties”. Vijftien partners uit Vlaanderen en Nederland slaan de handen in elkaar om sneller meer woningen energetisch te renoveren en te voorzien van hernieuwbare energie. Kamp C focust extra op kwetsbare doelgroepen zoals sociale huurders.

    Lees meer
  • “Circulaire gebiedsontwikkeling kan bedrijven een fikse besparing opleveren”

    “Richt bedrijventerreinen zo in dat bedrijven elkaars reststromen kunnen gebruiken”, stelt Peter-Paul van den Berg, directeur van Kamp C. Het afval van bedrijf A wordt dan de grondstof van bedrijf B. “Met circulaire gebiedsontwikkeling verminderen bedrijven hun transportbewegingen aanzienlijk en dat levert hen een fikse besparing op.”

    Lees meer
  • “Smart buildings zijn beste garantie om black-out te voorkomen”

    “Rust nieuwe gebouwen uit met een slim sturingsmechanisme voor het energieverbruik zodat ze grote schommelingen op het distributienet mee kunnen opvangen.” Dat zegt Kris Van Dingenen, technisch directeur bij Techlink, de federatie van technische installatiebedrijven.

    Lees meer
Sluiten