Kamp C is gesloten op 13 en 14 mei door een feestdag.

Flexibel bouwen dankzij een circulair ontwerp

5 februari 2019 door Peter-Paul van den Berg

architecture-1857175_1920.jpg

Circulair bouwen zal grote veranderingen teweegbrengen in de bouwwereld. Om de sector alvast vertrouwd te maken met de nieuwe manier van bouwen, bespreekt Kamp C de zeven pijlers van het circulaire model. Zo ging onze vorige blog over het gebruik van circulaire materialen. In dit artikel komt de tweede pijler aan bod: circulair ontwerpen.

Aan de basis van elk circulair gebouw ligt een circulair ontwerp. Daarin wordt een gebouw zo uitgetekend dat je het later kan uitbreiden, inkrimpen, verplaatsen of zelfs een andere functie geven. Circulair ontwerpen kent verschillende vormen, die perfect met elkaar te combineren zijn. Zo kan een circulair ontwerp modulair zijn, veranderingsgericht en/of functieloos.

Modulair ontwerpen

Een modulair ontwerp werkt met standaardonderdelen en vaste maten. Net zoals een deur vandaag al een standaardformaat heeft, zal dat in de toekomst ook gelden voor andere bouwonderdelen. Denk maar aan raamkozijnen, trappen en wandpanelen die massaal geprefabriceerd worden en vervolgens vliegensvlug gemonteerd worden op de bouwwerf. Dat is niet alleen goedkoper, ook de kwaliteit gaat er vaak op vooruit.

Bij het monteren is het belangrijk dat je de standaardcomponenten met droge verbindingen ‘vastklikt’. Je moet ieder onderdeel immers eenvoudig kunnen demonteren, zodat het later hergebruikt kan worden. Dat is het demontabel en ‘remontabel’ maken van componenten.

Op die manier kan je zelfs volledige huisjes modulair ontwerpen en prefabriceren. De modules, op voorhand gemaakt in een fabriek, moeten dan ter plekke enkel nog aan elkaar geklikt worden. Zo bouw je in enkele uren tijd een modulair huis dat je later weer demonteert, verhuist en ergens anders neerzet.

Veranderingsgericht ontwerpen

Een tweede vorm van circulair ontwerpen gaat ervan uit dat je de functie van een gebouw maar voor hoogstens twintig jaar kan voorspellen. Een veranderingsgericht ontwerp houdt er daarom rekening mee dat de functie van het gebouw in de toekomst zal worden aangepast.

Dat betekent dat het gebouw van in het begin zo ontworpen wordt dat het later eenvoudig van functie kan veranderen zonder dat je het moet slopen en opnieuw moet beginnen bouwen. Een gebouw dat eerst als kantoor dienstdoet, kan bijvoorbeeld na twintig jaar in een zorgflat transformeren en nog later in een studentenflat of schoolgebouw.

Functieloos ontwerpen

Tot slot kan je een gebouw op zo’n manier ontwerpen dat de gebruikers ervan een grote vrijheid hebben bij de inrichting. Dat heet functieloos bouwen, want de gebruiker vult zelf de functies in waar hij behoefte aan heeft.

In Japan zijn bijvoorbeeld al flatgebouwen gezet die functieloos werden ontworpen. Die gebouwen bestaan enkel uit buitenwanden, verdiepingen en een binnenkolom met daarin de aan- en afvoerpunten voor alle technieken. De rest van de ruimte is leeg en kunnen de bewoners zelf invullen. Zo kan de ene bewoner ervoor kiezen om zijn keuken vooraan te plaatsen, terwijl de andere die liever aan de achterkant van het gebouw heeft. Hoe het appartement wordt ingedeeld, staat helemaal vrij.

Ook een kantoorgebouw kan je op die manier bekijken. Het gebouw moet dan zo weinig mogelijk beperkingen hebben zodat de functie makkelijk aanpasbaar is. Waar eerst een auditorium voor vijfhonderd personen staat, kan enkele jaren later bijvoorbeeld extra bureauruimte komen. Daarvoor zijn grote overspanningen en ruimtes nodig, die je zonder al te veel inspanningen opnieuw kan indelen.

Meer praktijkvoorbeelden volgen …

Samengevat: een circulair ontwerp is modulair (demontabel en remontabel), veranderingsgericht en/of functieloos. Meer praktijkvoorbeelden van circulair ontwerpen komen aan bod in volgende blogs!

 

Labels:

  • Twee jaar Green Deal Circulair Bouwen, Kamp C bouwt mee!

    De bouwsector heeft een belangrijke impact op het totale materialengebruik in Vlaanderen: zo’n 30 tot 40% van ons afval komt uit de bouw. De wijze waarop we bouwen en wonen heeft bovendien een grote invloed op onze CO2-voetafdruk. Door de omvang van de sector en het totale volume aan materialen, maakt een gezamenlijke verandering richting circulaire economie echt het verschil.

    Lees meer
  • Energiezuiniger wonen? De Samen Duurzamer Wonen Tool adviseert en verbindt

    Energie besparen: het is goed voor je portemonnee én voor het milieu. De gloednieuwe Samen Duurzamer Wonen Tool helpt je op weg naar een energiezuiniger huis. Bovendien kan de tool je in contact brengen met mensen uit jouw buurt die dezelfde stap willen zetten.

    Lees meer
  • Kom voortaan je lesmateriaal over de Europese Unie afhalen bij Kamp C

    Voor leerkrachten van het basis- en secundair onderwijs en studenten van de lerarenopleiding uit de provincie Antwerpen heeft Europa Direct gratis lesmateriaal over de Europese Unie. En vanaf nu is Kamp C één van de afhaalpunten.

    Lees meer
  • Vinkenhof Berlaar gerenoveerd in co-creatie met bewoners

    Sociale huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen renoveerde op innovatieve wijze de gevel van een halfopen bebouwing in Vinkenhof in Berlaar. Om de aanpak van de renovatie te bepalen werd een beroep gedaan op de gebruikservaring van de huurders uit de wijk zelf. De renovatie paste in het project EnergieNeutraal Levensloopbestedig Bouwen (ENLEB) en werd gerealiseerd met steun van Europa en de provincie Antwerpen. Kamp C is hoofdpartner van dat project en begeleidde samen met Zonnige Kempen het co-creatietraject met de bewoners.

    Lees meer
  • Neem deel aan webinars over renovatie

    Ben jij benieuwd hoe Zonnige Kempen de oude dokterswoning in Vorselaar, Het Huis Van Bockstal, omtoverde tot energiezuinige appartementen? Of wil je weten welke innovatieve technieken en co-creatietraject werden toegepast? Wil je binnenkort gebruik maken van de handige online tool om je woning te verduurzamen? Of ben je geïnteresseerd in de inzichten van het Europese project EnergieNeutraal Levensloopbestendig Bouwen (ENLEB)? Neem dan zeker deel aan de webinars op 20 en 22 april.

    Lees meer
  • Gratis renovatieplan voor de inwoners van Mortsel en Kontich

    Woon je in Kontich of Mortsel en droom jij ook van een nieuw jasje voor je woning of appartement, nieuwe energiezuinige huishoudtoestellen, zonnepanelen op je dak, besparen op je energie- en waterfactuur, … ? Maar ontbreekt het je momenteel aan vertrouwen, kennis, tijd of budget?

    Lees meer
  • KIEM zorgt voor een versnelde marktintroductie van 3D-betonprinten in de bouwsector

    Vorig jaar werd op Kamp C de eerste woning geprint met een vaststaande 3D-betonprinter. We lieten de bouwsector kennismaken met 3D-betonprinten. Nu bekijken we via het project KIEM welke barrières nog moeten overwonnen worden opdat bedrijven deze technologie in hun bedrijfsproces zullen opnemen om zo tot marktintroductie te komen. Projectverantwoordelijke Marijke Aerts legt uit.

    Lees meer
  • Kamp C geeft fakkel energiemeesterwerking door

    Kamp C zette in 2017 de energiemeesterwerking op dankzij het Interreg-project SHINE. Al vijf jaar lang komen vrijwilligers (energiemeesters) op bezoek bij Kempense gezinnen om hen te helpen besparen op hun energiefactuur. Door corona lag de werking even stil maar na de pandemie zullen de energiemeesters terug aan de slag gaan. IOK, de intercommunale ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen, en de stadsregio Turnhout zullen vanaf dan de werking overnemen.

    Lees meer
  • Steven vertelt over de overdracht van de energiemeesterwerking

    IOK, de intercommunale ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen, zal de energiemeesterwerking, in samenwerking met de stadsregio Turnhout, overnemen van Kamp C na de coronacrisis. Vanaf dan zullen de energiemeesters terug op bezoek komen om je te tips te geven om je energiefactuur in te krimpen. Steven Hendrickx van IOK werpt een blik op de toekomst.

    Lees meer
  • Bouwsector datet met creatieve ondernemers in uniek innovatietraject Build.Create.Innovate.

    Kamp C (het Provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw) en ANTWERP. POWERED BY CREATIVES. (een verbindingsplatform voor de creatieve economie in provincie Antwerpen) starten samen een nieuw innovatietraject waarin de bouwsector wordt uitgenodigd om met creatieve ondernemers aan de slag te gaan. In maart gaat het traject van start met een matchmaking die deelnemers uit beide sectoren op maat aan elkaar koppelt om een optimaal resultaat te krijgen. Kandidaten hiervoor kunnen zich nog aanmelden.

    Lees meer
Sluiten