Nieuwsbrief 2 Bouwen aan een circulaire Kempen

5 februari 2019 door Sofie Torfs

Circulair gebouw: Tijdelijk gerechtsgebouw Amsterdam

Gebouw uitgewerkt als tijdelijk product

De bouw van een nieuwe rechtbank in Amsterdam duurt vijf jaar. Om in tussentijd als rechtbank te kunnen blijven functioneren, was een tijdelijk gerechtsgebouw nodig voor de vijf rechtszalen en de cellen. Het kantoorpersoneel kon terecht in huurkantoren in de buurt. Dankzij een goed business plan, waarbij het gebouw is uitgedacht als herbruikbaar product, kon de realisatie ervan aan 10% minder dan de vooropgestelde plafondprijs.

‘Design, Build, Maintain & Remove’

Het aanbestedende Rijksvastgoedbedrijf wou verspilling van materialen vermijden en de restwaarde van het tijdelijk gebouw zo hoog mogelijk houden. Daarom schreef het een zogenaamde Design, Build, Maintain & Remove-opdracht uit. Dit betekent dat de projectontwikkelaar tijdens de 5 jaar verantwoordelijk is voor het gebouw, eigenaar blijft van de materialen en ook verantwoordelijk is voor de verwijdering van het gebouw na de gebruiksperiode.

Zo was er een sterke stimulans voor het Consortium DPCP, een samenwerking tussen Duprie bouw en Cepezed projects, dat het tijdelijk gerechtsgebouw bouwde om in te zetten op een demontabele bouwtechniek en op herbruikbare onderdelen.

Veranderingsgericht en demonteerbaar

Het tijdelijke gerechtsgebouw is veranderingsgericht ontworpen en laat in de toekomst andere bestemmingen door andere gebruikers toe. Dat was nochtans niet evident. Een rechtbank heeft namelijk specifieke eisen op het gebied van met name beveiliging die je niet in andere gebouwen hebt.

De aanpasbaarheid is tot het uiterste doorgevoerd: het gebouw kan fysiek losgekoppeld worden van de grond en op meerdere locaties geplaatst worden. De tijdelijke rechtbank is als een ‘kit of parts’ ontworpen, zo leggen ze het bij de ontwikkelaar uit. De constructie is volledig prefab aangeleverd en kan gemakkelijk gemonteerd, gedemonteerd en elders opnieuw in elkaar geschroefd worden. 

Illustratief hiervoor is het speciaal bevestigingssysteem voor de kanaalplaatvloeren, dat ontkoppeling en hergebruik van de vloerdelen mogelijk maakt. De kanaalplaten zijn aan stalen constructies bevestigd met bouten. Dit in tegenstelling tot conventionele kanaalplaten die vast zijn gestort aan de draagconstructie. Als je de vloeren in beton giet, zijn de kosten lager, maar wordt hergebruik erg lastig, ook al hebben de platen een intrinsieke levensduur van 50 jaar. Ook bij de knopen van de staalconstructie is rekening gehouden met toekomstige de- en remontage.

Wij zijn in elk geval benieuwd waarvoor het tijdelijk gerechtsgebouw van Amsterdam binnen 5 jaar gebruikt zal worden en waar het terecht komt!

Meer informatie

http://www.bouwtotaal.nl/2017/09/tijdelijke-rechtbank-amsterdam-demontabel-en-circulair/

https://www.duurzaambedrijfsleven.nl/infra/19003/amsterdam-opent-circulair-gebouw-voor-rechtbank

https://www.cepezed.nl/messages/428-opening-tijdelijke-rechtbank-amsterdam

https://www.f-facts.nl/case/hergebruik-centraal-bij-tijdelijke-rechtbank-amsterdam


Circulair product: Facadeclick

Gevelstenen die als legoblokjes in elkaar klikken

Facadeclick is een droog bouwsysteem waarbij gevelstenen met een simpele klik aan elkaar verbonden worden. Er komt geen lijm of mortel aan te pas. In het Facadeclick bouwsysteem kunnen klassieke gevelstenen dankzij twee cilindrische uitsparingen over een kunststof insert geschoven worden. De bedenker liet zich inspireren door bouwen met lego.

Voor de spouwmuurisolatie werkt Facadeclick samen met Termokomfort: een isolatiesysteem met geëxpandeerde schuimkorrels die in de spouwmuur worden gespoten. Eerst ging het om EPS schuimkorrels, maar intussen is er overgeschakeld naar korrels gemaakt van afval uit de suikerindustrie.

Gevel als een tijdelijke opslag voor bouwmaterialen

Geen cement betekent een lagere CO2-uitstoot. Bovendien is de snelbouwmuur van Facadeclick volledig demonteerbaar en alle onderdelen zijn ofwel herbruikbaar ofwel recycleerbaar.

De bakstenen worden niet verkleefd of gehecht met cement. Daardoor blijven ze ook perfect herbruikbaar voor een tweede of derde leven. Als ze een aantal keer gedemonteerd zijn, ontstaan er wel esthetische imperfecties. De steen wordt dan fijngemalen en opnieuw gebruikt in het kleimengsel. 

Ook de kunststof inserts uit HDPE (high density polyethyleen) kunnen hergebruikt worden. Ze hebben volgens de eerste testen een levensduur van 150 jaar, zonder verlies van sterkte. Facadeclick onderzoekt ook of het mogelijk is om over te schakelen naar gerecycleerde kunststof voor het kliksysteem.

De isolatiekorrels kunnen bij afbraak uit de spouwmuur gehaald worden en industrieel gecomposteerd. Via een proces van fotosynthese, fermentatie en polymerisatie kan men ze opnieuw tot isolatiekorrels verwerken.

Circulair én goedkoper

Facadeclick kende een ontwikkelingsproces van twee jaar. Ondertussen doet Facadeclick zijn eerste ervaringen op in ons land: een realisatie voor Interleuven in Werchter, een proefopstelling voor Colruyt, etc. De oplossing blijkt niet alleen circulair, maar ook sneller en goedkoper. De eenheidsprijs per vierkante meter met Facadeclick zou zo’n 15 à 20 euro per m² lager zijn dan bij een klassiek gebouwde gevel. En omdat iedereen kan klikken, zijn er ook geen specifieke technische kwalificaties nodig om er mee te werken.  

Dit innovatieve systeem voor demonteerbare en herbruikbare gevels draagt bij tot meer circulariteit in de bouw. Of de gevelstenen daadwerkelijk terug in omloop komen aan het einde van hun eerste leven, hangt natuurlijk niet enkel van het design af. De levensduur van veel van onze gebouwen is lang. Het is niet ondenkbaar dat het systeem Facadeclick en de bijhorende bakstenen niet meer op de markt is op het moment van afbraak. Dan zal het erop aankomen een andere manier te vinden om de bakstenen te hergebruiken. 

Meer informatie

http://www.facadeclick.be/

https://www.kampc.be/artikel/2018/03/29/Gevel-als-tijdelijke-opslagplaats-van-bouwmaterialen

https://www.voka.be/nieuws/sneller-bouwen-zonder-mortel-lijm

Is jouw organisatie actief in de Vlaamse bouwsector en ben je op zoek naar gratis* ondersteuning bij het ontwikkelen en realiseren van een circulair bedrijfsmodel? Contacteer ons op circulairekempen@vito.be en noteer alvast de data van het eerste begeleidingstraject (3 april, 9 mei, 20 juni)!

* voor ondernemingen die de drie laatste belastingjaren nog geen €200.000 de-minimissteun ontvangen hebben.

Om het GTI project ‘Bouwen aan een circulaire Kempen’ te realiseren ontvangt VITO – Kamp C – Möbius vanuit EFRO 111.924,62€ financiële steun.

 

Labels:

  • Stapt jouw bedrijf over naar een circulair bedrijfsmodel?

    Op 11 februari start het derde co-creatietraject van het project ‘Bouwen aan een circulaire Kempen’. Na twee geslaagde edities, organiseert Kamp C samen met zijn projectpartners VITO en Möbius een derde reeks. We bouwen verder op de ervaringen uit de twee vorige edities om zo de deelnemers nog beter te ondersteunen bij hun noden en vragen.

    Lees meer
  • Eerste ontwerp van de INDU-ZERO blueprint is klaar

    Het INDU-ZERO-project is intussen halfweg. Dit is het ideale moment om mee te delen dat we intussen een grote mijlpaal bereikt hebben. Tijdens de INDU-ZERO partnermeeting in het Nederlandse Enschede begin januari, hebben enkele projectpartners het eerste ontwerp van de product-, fabrieks- en logistieke blueprint gepresenteerd. We hebben bovendien nog anderhalf jaar de tijd om de blueprint te finetunen en te finaliseren.

    Lees meer
  • “Kamp Circulair” bouwt op Kamp C het eerste volledig circulair gebouwde bedrijfsgebouw van België

    Kamp C zal op zijn site in Westerlo het eerste volledig circulaire bedrijfsgebouw in Vlaanderen bouwen. Kamp C heeft het afgelopen jaar een circulaire aanbesteding opgezet om een geschikt bouwconsortium te kiezen om deze innovatieve opdracht uit te voeren. Het einde van de aanbesteding werd op 17/01/2020 afgerond en de keuze is gevallen op het consortium Kamp Circulair.

    Lees meer
  • Het project cVPP bekroont drie energieburgerbewegingen

    Kamp C maakte drie winnende burgerinitiatieven bekend die zelf energie willen opwekken. Zij namen deel aan de Open Oproep ‘Dromen Durven Doen | Samen sterk voor de energietransitie’ van het cVPP-project. ZuidtrAnt cvba-so & Stalinsstraat uit Deurne, Burgerlijke Maatschap Gummaar uit Mechelen en Klimaan CV uit Bonheiden kregen een cheque van 2000 euro en begeleiding om hun project verder te zetten.

    Lees meer
  • 3D-geprint huis in aantocht op Kamp C

    Binnenkort wordt een huis geprint op Kamp C. Achter de schermen wordt alles grondig voorbereid en stijgt het enthousiasme bij de partners van het project C3PO. De partners werken al geruime tijd samen. We spraken met de laatste drie projectpartners TRiAS architecten, groep van Roey en ViCre.

    Lees meer
  • Win de eerste 3D Print Award van Kamp C

    Kamp C daagt architecten, ontwerpers en studenten uit om 3D-betonprinten in de bouwsector te integreren. Kamp C gaat met een wedstrijd op zoek naar creatieve ontwerpen die 3D-printbaar zijn. De beste inzendingen maken kans op een 3D Print Award!

    Lees meer
  • Gezocht: circulaire innovatieve producten!

    3D-printen in de bouw is in de rest van de wereld sterkin opmars. Talloze mogelijkheden zoals het printen van tijdelijke huisvesting tot volledige appartementen worden al uitgevoerd. Met het project C3PO, “Cocreatie: 3D-Printen met Ondernemingen”, gaat Kamp C samen met haar partners een gebouw printen. Om dit gebouw mee vorm te geven zijn we nog op zoek naar innovatieve spelers die circulaire producten willen komen testen. Het gebouw zelf zal naast een showcase van 3D printen zo ook een demo worden van een circulaire gebouw dat een duurzaam verhaal vertelt naar de buitenwereld. Het gebouw zal een centrale plaats krijgen op onze site te Westerlo, die druk wordt bezocht door bouwprofessionelen, scholen, particulieren en overheden.
    Lees meer
  • Kamp C en Kontich zetten lokale energiehelden in de bloemetjes

    Kontich en Kamp C vierden de vierde verjaardag van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de VN. Deze 17 doelstellingen moeten van onze aarde een meer duurzame plaats maken tegen 2030. In 2019 trekken Kamp C en Kontich voluit de kaart van klimaat en energie. Kamp C stelde samen met energiecoöperatie ZuidtrAnt en het gemeentebestuur de energiemeesters voor. Zo kregen de inwoners de kans om een praatje met hen te slaan en zelfs meteen een afspraak te maken voor een huisbezoek.

    Lees meer
  • Tweede co-creatietraject Bouwen aan een circulaire Kempen start op 27 augustus

    Op 27 augustus start het tweede co-creatietraject van het project ‘Bouwen aan een circulaire Kempen’. Na een geslaagde eerste editie, organiseert Kamp C samen met zijn projectpartners VITO en Möbius de tweede reeks. De reeks wordt afgetrapt met een open inspiratieontbijt, waarop ook niet-deelnemers van het co-creatietraject welkom zijn. Valérie Vermandel van Whitewood en Kurt Florus van NNOF komen hun ervaringen delen over circulaire bedrijfsmodellen. Tijdens het traject vergaar je inspiratie over succesvolle circulaire businessmodellen en identificeer je de eerste opportuniteiten voor je eigen bedrijf.

    Lees meer
  • “Zelfs in onze vrije tijd zijn we bezig met C3PO”

    3D-printen in de bouw is in de rest van de wereld sterk in opmars. Talloze mogelijkheden zoals het printen van tijdelijke huisvesting tot volledige appartementen worden al uitgevoerd. Sinds februari experimenteren enthousiaste studenten van Thomas More Bouw met de 3D-betonprinter op Kamp C, dit is uniek in Europa. De printer is een onderdeel van het project C3PO, “Co-creatie: 3D-Printen met Ondernemingen”. Met C3PO willen Kamp C en de provincie Antwerpen deze innovatieve techniek versnellen in Vlaanderen. We strikten een gehaaste Siebe en Seppe voor een interview. Ze blikken graag terug op hun ervaringen.

    Lees meer
Sluiten