Circulaire woonwijk verrijst uit oude hoogbouwflats

27 februari 2019 door Diana Grasso

SUPERLOCAL_Martijn Segers (landscape).jpg

Uit leegstaande flatgebouwen een nieuwe woonwijk optrekken, voorzien van een gesloten waterkringloop? Het Nederlandse project SUPERLOCAL legt de circulaire lat hoog: “De lessen die we trekken uit dit project kunnen in heel Europa worden toegepast.”

Het SUPERLOCAL-project in de Nederlandse gemeente Kerkrade is uniek in Europa: twee leegstaande hoogbouwflats uit de jaren zestig zullen er binnenkort worden omgevormd tot ongeveer 135 circulaire wooneenheden. Eén flat wordt volledig gesloopt, de andere gaat voor de helft tegen de vlakte en wordt deels gerenoveerd. In het gerenoveerde flatgebouw zullen 110 duurzame appartementen komen. De overige wooneenheden, een 25-tal vrijstaande woningen, worden gerecupereerd uit de gesloopte hoogbouwflat. Een gesloten waterkringloop zal de circulaire woonwijk voorzien van drinkbaar water. Regenwater en gebruikt water worden opgevangen en gezuiverd, afvalwater wordt omgezet in energie of meststoffen.

Ontwerp pas laatste stap

Het project verricht pionierswerk: circulaire woningen bouwen op basis van grondstoffen uit een oud flatgebouw is vandaag nog onontgonnen terrein. Onder meer om te onderzoeken of die aanpak haalbaar is, werd op de site eerst een expogebouw opgetrokken.

“Dat gebouw hebben we in februari vorig jaar afgewerkt”, zegt projectleider Martijn Segers (foto). “Omdat het voor 95 procent bestaat uit materialen afkomstig uit de sloop van een flat, verliep het bouwproces anders dan bij een normaal gebouw.” Zo vormde het ontwerp van het gebouw niet de eerste, maar de laatste schakel in het proces: “Eerst gingen de sloper en de aannemer aan de slag. Zij onderzochten welke materialen we uit de flat konden halen en bepaalden zo de richting die de architect uit kon met zijn ontwerp.”

Het circulaire bouwproces bleek erg materiaalafhankelijk: “Er dook veel asbest op in de oude flat, dat we uiteraard niet konden hergebruiken. Ook de logistiek was niet altijd optimaal: de stalen liggers die we nodig hadden voor de basis van het expogebouw konden we bijvoorbeeld pas op het einde uit de flat halen.”

Spectaculair zicht

Die ervaringen zullen Segers en zijn collega’s meenemen in de tweede fase van het project: de bouw van drie circulaire testwoningen. Segers: “Die drie woningen gaan nog een stapje verder, ze moeten immers echt bewoonbaar zijn. We gaan ze voor minstens 90 procent optrekken uit onderdelen die vrijkomen bij de sloop van een van de flats. Voor de overige 10 procent gebruiken we alleen biobased materialen.”

De bouw van de proefwoningen is gepland in april van dit jaar. Tijdens de werken worden verschillende technieken uitgeprobeerd om de gesloopte flat een tweede leven te geven. “We testen vier tot vijf recyclagemethoden per woning”, vertelt Segers. “Op de werf zal dat er vrij spectaculair uitzien. We gaan hele appartementen in één keer uit de flat zagen, die we dan met een hijskraan van 500 ton op een trailer zetten.”

Oplevering in 2020

De onderdelen uit de flat zullen niet alleen worden ingezet in de testwoningen, maar ook in de andere wooneenheden van de circulaire wijk. De bouw van die woningen start wellicht later dit jaar. In de zomer van 2020 wordt het hele project opgeleverd. “Dat is ongeveer acht jaar na de start van SUPERLOCAL”, weet Segers. “Een langere doorlooptijd dan bij een klassiek bouwproject, maar dat komt voor een deel omdat we eerst twee testfases inbouwen.”

Die aanpak raadt hij iedereen aan: “Omdat circulair bouwen nog vrij nieuw is, hebben zulke testfases zeker een meerwaarde. De lessen die we trekken uit dit project kunnen trouwens overal worden toegepast. Vlaamse bouwondernemingen met interesse in circulariteit mogen altijd langskomen in Kerkrade om inspiratie op te doen.”

Labels:

  • Aanbesteden via een Bouw Informatie Model: minder kosten, meer kwaliteit

    Kamp C wil de bouwsector stap voor stap inwijden in alle zeven pijlers van het circulaire model. In onze vorige blogs bespraken we al het gebruik van circulaire materialen en de kunst van het circulair ontwerpen. Deze keer is het de beurt aan circulair aanbesteden: een vorm van aanbesteden die ambities centraal stelt, bijvoorbeeld via een Bouw Informatie Model (BIM).

    Lees meer
  • BAMB maakt laatste stop op Kamp C

    Van december tot midden februari kon je de Reversible Experience Modules (REMs) bezoeken op Kamp C. De REMs zijn een pilot in het Europese “Buildings As Material Banks”(BAMB) project. We ontvingen heel wat kijklustigen. Op 19 februari vonden verschillende workshops plaats over circulair bouwen en materiaalpaspoorten. EPEA Nederland, de organisatie die de REMs lanceerde, gaf een toelichting over de toekomstvisie.

    Lees meer
  • Kamp C ondertekent Green Deal Circulair Bouwen

    Vorige week plaatste Kamp C-directeur Peter-Paul van den Berg op Batibouw zijn handtekening onder de Green Deal Circulair Bouwen. In de overeenkomst engageert Kamp C zich samen met tal van andere spelers om de transitie naar een circulair model in de bouwsector te versnellen.

    Lees meer
  • “Prestatiecontracten zijn de beste manier om circulaire renovaties te realiseren”

    Nu circulair bouwen stilaan een vertrouwd begrip is in onze sector groeit de interesse voor een gelijkaardige innovatie: circulair renoveren. Het Antwerpse bouwadviesbureau Factor4, de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en het Vlaams EnergieBedrijf (VEB) sprongen alvast op de kar. Met het project CiRe (‘Circulair Renoveren’) mikken ze op de circulaire renovatie van publieke gebouwen.

    Lees meer
  • Flexibel bouwen dankzij een circulair ontwerp

    Circulair bouwen zal grote veranderingen teweegbrengen in de bouwwereld. Om de sector alvast vertrouwd te maken met de nieuwe manier van bouwen, bespreekt Kamp C de zeven pijlers van het circulaire model. Zo ging onze vorige blog over het gebruik van circulaire materialen. In dit artikel komt de tweede pijler aan bod: circulair ontwerpen.

    Lees meer
  • “Circulair bouwen creëert nieuwe financieringsmodellen”

    Circulair bouwen biedt niet alleen kansen voor de bouwsector, ook bankiers kunnen meestappen in het verhaal. Didier Léon, senior manager bij de duurzame Triodos Bank, kijkt voor ons naar de financiële kant van een circulair gebouw.

    Lees meer
  • SDG’s vinden hun weg naar de Vlaamse bouwsector

    Volgens het World Green Building Council kan de bouwsector bijdragen aan het behalen van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s). Twee Vlaamse bedrijven uit de sector leggen uit hoe zij de doelen in hun werking integreren: “Je hebt vooral een andere mindset nodig.”

    Lees meer
  • Circulaire materialen sluiten de kringloop in de bouw

    Kamp C wil de transitie naar circulair bouwen faciliteren door de bouwsector vertrouwd te maken met alle aspecten ervan. In onze vorige blog introduceerden we de zeven pijlers van circulair bouwen. Dit artikel gaat dieper in op de eerste pijler: het gebruik van circulaire materialen.

    Lees meer
  • Netwerkevent Solarise op 12/2

    Op 12 februari gaat het netwerkevent van Solarise, met focus op zonne-energie, door met als thema business modellen en met verschillende sprekers over o.a. energiecoöperaties en circulaire economie in Gent. 

    Lees meer
  • Volg energiemeesters Ludo en Carine op hun blog

    Ludo en Carine zijn twee vrijwillige energiemeesters. In de gemeente Retie hebben ze al verschillende gezinnen bijgestaan met tips om energie te sparen. 

    Lees meer
Sluiten