Circulaire businessmodellen: product als dienst

17 mei 2019 door Peter-Paul van den Berg

product als dienst.jpg

Circulaire businessmodellen moeten ervoor zorgen dat het voor producenten financieel-economisch aantrekkelijk wordt om hun producten zo duurzaam en circulair als mogelijk te maken. In de vorige blog zagen we dat het traditionele verkoopmodel van de lineaire economie ertoe leidt dat de levensduur van producten bewust wordt verkort waardoor deze veel te snel op de afvalberg terecht komen. Dat moet anders. Maar kan dat ook?

Product als dienst

Ja, het kan, maar het vergt wel een radicale manier van anders denken. Want wat nou als de producent zijn product niet verkoopt aan de consument, maar in plaats daarvan het gebruik van dat product als een dienst levert? De producent blijft in dat geval eigenaar van het product en de consument betaalt periodiek een bepaald bedrag voor het gebruik van het product. Dit leveren van een ‘product als dienst’ is goed voor alle betrokken partijen: de producent, de consument en de planeet. Laat ik dat toelichten met als voorbeeld een ‘wasmachine als dienst’.

Goed voor de producent

In het traditionele model is de producent van de wasmachine er financieel bij gebaat dat na verloop van tijd de consument bij hem weer een nieuwe wasmachine aanschaft. De producent wordt op die manier economisch geprikkeld tot ’geplande veroudering’: het bewust beperken van de levensduur van producten. Immers de producent verdient alleen bij verkoop aan de wasmachine. Maar als hij het gebruik van de wasmachine als dienst levert, dan verdient hij langdurig aan diezelfde wasmachine, namelijk zolang als het product nog werkt en de klant tevreden is. Daarmee is het opeens in zijn eigen belang het product zo goed en zo duurzaam mogelijk te maken, dus ‘geplande verduurzaming’. Hoe langer het product blijft werken en hoe minder vaak het gerepareerd hoeft te worden, hoe beter het is voor de producent en hoe meer hij verdient aan het product. Immers alle kosten voor reparatie en vervanging zijn voor rekening van de producent.

Goed voor de consument

Ook de consument heeft baat bij het gebruik van het product als dienst. Allereerst betaalt hij maandelijks een klein bedrag voor de wasmachinedienst en hoeft hij dus niet meer een grote uitgave ineens te doen. Als het apparaat ooit stuk gaat, dan is de leverancier van de dienst  ervoor verantwoordelijk dat de wasmachine gerepareerd wordt en dat kost de consument niets. Hij komt dus niet voor onverwachte uitgaven te staan. Tot slot, als de consument niet meer tevreden is over de dienst dan zegt hij gewoon zijn contract op en kijkt uit naar een andere leverancier.

Goed voor de planeet

Voor de planeet is het ook goed. Het begint al met zoals hierboven reeds vermeld dat het nu opeens in het belang van de producent is zijn product zo goed en duurzaam mogelijk te maken. Dat is meteen al winst, want er worden zo dus minder nieuwe materialen en grondstoffen gebruikt en het leidt tot minder afval. Maar daar hoeft het niet op te houden. Omdat de producent eigenaar blijft van de wasmachine kan hij deze aan het eind van zijn levenscyclus terugnemen en demonteren in plaats van weggooien. Onderdelen die nog in perfecte staat zijn kunnen worden ingezet als onderdelen van een nieuwe wasmachine en de andere onderdelen kunnen worden gerecycleerd tot nieuwe materialen en grondstoffen die de producent zelf kan gebruiken of verkopen. In een perfecte situatie wordt er op die manier in het geheel geen afval meer geproduceerd en is de wasmachine als dienst volledig circulair geworden. Daarnaast is de producent ook een stuk goedkoper uit, want hij hoeft minder nieuwe materialen en onderdelen aan te schaffen.

Het leveren van een product als dienst is dus een duidelijke win-win-win situatie. Helaas loopt het nog niet echt storm met dit circulaire businessmodel en blijft de verkoop van producten het heersende model. Waarom dat zo is en hoe we dat kunnen veranderen, komt de volgende keer aan de orde.

Met het project Bouwen aan een circulaire Kempen organiseert Kamp C samen met VITO en Möbius co-creatietrajecten om circulaire businessmodellen te ontwikkelen voor KMO’s. Meer weten? Klik hier. Dit project ontvangt steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) ten bedrage van 111.924,62 euro.

Labels:

  • Premie voor thuisbatterij op komst

    De Vlaamse regering heeft een premie voor thuisbatterijen goedgekeurd. Een batterij kan opgewekte energie die niet onmiddellijk lokaal kan worden verbruikt, opslaan om later te gebruiken. Tegelijk zorgt energieopslag ervoor dat het distributienet op piekmomenten niet overbelast wordt. De premie zal ten vroegste op 1 augustus van kracht zijn en kan aangevraagd worden bij departement Omgeving. De subsidie bedraagt maximaal 3.200 euro en moet de aankoop van een thuisbatterij om stroom op te slaan aantrekkelijker maken.

    Lees meer
  • De 5 duurzaamheidsuitdagingen voor woningcorporaties

    Als gevolg van de klimaatovereenkomsten staan woningcorporaties de komende jaren voor grote uitdagingen om hun woningvoorraad voor 2050 te verduurzamen. De huidige renovatie oplossingen zoals Nul op de Meter en andere initiatieven zijn veel te duur en kunnen de benodigde capaciteit niet aan. Dat maakt de overgang bijna onmogelijk. Toch moeten ze hun huurders goede en betaalbare huizen kunnen blijven aanbieden. Huizen die CO2-neutraal zijn. Wat zijn de uitdagingen waar woningcorporaties mee worstelen en wat zijn de oplossingen voor het probleem?

    Lees meer
  • 3D-pioniers van Thomas More Bouw printen op Kamp C

    Een groep gemotiveerde studenten van Thomas More Bouw zijn al enkele maanden aan het experimenteren met de 3D-betonprinter op de site van Kamp C in Westerlo, in het kader van het project C3PO. Ze willen een rijtjeshuis met twee verdiepingen printen. Momenteel onderzoeken de studenten welke materialen en structuren optimaal passen. Het schooljaar loopt bijna af en in september gaan de studenten naar hun derde Bachelor. We spraken Joost en Antonie, één van de 3D-pioniers van Thomas More Bouw.

    Lees meer
  • Een terugblik op een geslaagde Link2Innovate

    Op 27 maart vond het slotevent plaats van het project Link2Innovate. Sinds 1 april 2016 ondersteunt het Link2Innovate, een initiatief van Interreg Vlaanderen-Nederland, jonge technologiebedrijven bij het opstarten van grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten in de grensregio Vlaanderen-Nederland.

    Lees meer
  • “Bouwen met aarde: lokaal, gezond en eindeloos circulair”

    Circulaire leembouw combineert traditionele technieken met moderne inzichten. De lokale materialen vinden dankzij eenvoudige processen hun toepassing in bouwwerken van vandaag. Daarbij wordt geen CO2 of afval geproduceerd. Het materiaal kan eindeloos opnieuw gebruikt worden zonder te vervuilen.

    Lees meer
  • Circulaire businessmodellen: geplande veroudering in het lineaire model

    In onze vorige blog hebben we het hoofdstuk over circulair aanbesteden afgerond. In de komende edities komen enkele circulaire businessmodellen aan bod. We beginnen met het leveren van producten als een dienst. Om dat innovatieve model te kaderen, bespreken we eerst een fundamentele constructiefout in het traditionele, lineaire businessmodel: de geplande veroudering.

    Lees meer
  • Dromen-durven-doen: samen sterk voor energietransitie

    Collectief energie opwekken en consumeren is in België (voorlopig) een behoorlijk moeilijke opgave. Er zijn tal van obstakels (technisch, juridisch sociaal, financieel en institutioneel) die de opzet van een eigen virtuele energiecentrale bemoeilijken. Om zicht te krijgen op wat er leeft bij burgers en gemeenschappen organiseert Kamp C de Droom-Durf-Doe-reeks in het project community-based Virtual Power Plant. Het blijft niet alleen bij informeren en inspireren, want het uiteindelijke doel is om drie gemeenschappen of projecten verder te begeleiden via een routekaart naar een eigen cVPP.

    Lees meer
  • Kontichse gezinnen screenen huis met warmtecamera

    Op zaterdag 23 februari maakten de inwoners van de Altenawijk in Kontich een warmtewandeling in het kader van het project RHEDCOOP. De buurtbewoners ontdekten met een warmtecamera welke plekken in huis beter geïsoleerd kunnen worden.

    Lees meer
  • Nieuwe technologieën voor duurzamer beton

    Het gebruik van circulaire technologieën voor beton kan helpen om de milieu-impact van de bouwsector drastisch terug te schroeven. Nu een duurzamer beton technisch stilaan op punt staat, is het tijd om de eerste toepassingen naar de werf te brengen.

    Lees meer
  • Aanbesteden via ‘Rapid Circular Contracting’: meer innovatie en creativiteit

    In onze vorige blog zoomden we in op een eerste vorm van circulair aanbesteden, waarbij een Bouw Informatie Model (BIM) de rol van de hoofdaannemer overneemt. Deze keer komt de tweede variant aan bod: ‘Rapid Circular Contracting’ (RCC). Een circulair aanbestedingsmodel dat maximaal ruimte laat voor innovatie en creativiteit.

    Lees meer
Sluiten