Circulaire businessmodellen: product als dienst

17 mei 2019 door Peter-Paul van den Berg

product als dienst.jpg

Circulaire businessmodellen moeten ervoor zorgen dat het voor producenten financieel-economisch aantrekkelijk wordt om hun producten zo duurzaam en circulair als mogelijk te maken. In de vorige blog zagen we dat het traditionele verkoopmodel van de lineaire economie ertoe leidt dat de levensduur van producten bewust wordt verkort waardoor deze veel te snel op de afvalberg terecht komen. Dat moet anders. Maar kan dat ook?

Product als dienst

Ja, het kan, maar het vergt wel een radicale manier van anders denken. Want wat nou als de producent zijn product niet verkoopt aan de consument, maar in plaats daarvan het gebruik van dat product als een dienst levert? De producent blijft in dat geval eigenaar van het product en de consument betaalt periodiek een bepaald bedrag voor het gebruik van het product. Dit leveren van een ‘product als dienst’ is goed voor alle betrokken partijen: de producent, de consument en de planeet. Laat ik dat toelichten met als voorbeeld een ‘wasmachine als dienst’.

Goed voor de producent

In het traditionele model is de producent van de wasmachine er financieel bij gebaat dat na verloop van tijd de consument bij hem weer een nieuwe wasmachine aanschaft. De producent wordt op die manier economisch geprikkeld tot ’geplande veroudering’: het bewust beperken van de levensduur van producten. Immers de producent verdient alleen bij verkoop aan de wasmachine. Maar als hij het gebruik van de wasmachine als dienst levert, dan verdient hij langdurig aan diezelfde wasmachine, namelijk zolang als het product nog werkt en de klant tevreden is. Daarmee is het opeens in zijn eigen belang het product zo goed en zo duurzaam mogelijk te maken, dus ‘geplande verduurzaming’. Hoe langer het product blijft werken en hoe minder vaak het gerepareerd hoeft te worden, hoe beter het is voor de producent en hoe meer hij verdient aan het product. Immers alle kosten voor reparatie en vervanging zijn voor rekening van de producent.

Goed voor de consument

Ook de consument heeft baat bij het gebruik van het product als dienst. Allereerst betaalt hij maandelijks een klein bedrag voor de wasmachinedienst en hoeft hij dus niet meer een grote uitgave ineens te doen. Als het apparaat ooit stuk gaat, dan is de leverancier van de dienst  ervoor verantwoordelijk dat de wasmachine gerepareerd wordt en dat kost de consument niets. Hij komt dus niet voor onverwachte uitgaven te staan. Tot slot, als de consument niet meer tevreden is over de dienst dan zegt hij gewoon zijn contract op en kijkt uit naar een andere leverancier.

Goed voor de planeet

Voor de planeet is het ook goed. Het begint al met zoals hierboven reeds vermeld dat het nu opeens in het belang van de producent is zijn product zo goed en duurzaam mogelijk te maken. Dat is meteen al winst, want er worden zo dus minder nieuwe materialen en grondstoffen gebruikt en het leidt tot minder afval. Maar daar hoeft het niet op te houden. Omdat de producent eigenaar blijft van de wasmachine kan hij deze aan het eind van zijn levenscyclus terugnemen en demonteren in plaats van weggooien. Onderdelen die nog in perfecte staat zijn kunnen worden ingezet als onderdelen van een nieuwe wasmachine en de andere onderdelen kunnen worden gerecycleerd tot nieuwe materialen en grondstoffen die de producent zelf kan gebruiken of verkopen. In een perfecte situatie wordt er op die manier in het geheel geen afval meer geproduceerd en is de wasmachine als dienst volledig circulair geworden. Daarnaast is de producent ook een stuk goedkoper uit, want hij hoeft minder nieuwe materialen en onderdelen aan te schaffen.

Het leveren van een product als dienst is dus een duidelijke win-win-win situatie. Helaas loopt het nog niet echt storm met dit circulaire businessmodel en blijft de verkoop van producten het heersende model. Waarom dat zo is en hoe we dat kunnen veranderen, komt de volgende keer aan de orde.

Met het project Bouwen aan een circulaire Kempen organiseert Kamp C samen met VITO en Möbius co-creatietrajecten om circulaire businessmodellen te ontwikkelen voor KMO’s. Meer weten? Klik hier. Dit project ontvangt steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) ten bedrage van 111.924,62 euro.

Labels:

  • UCLL en Kamp C lanceren unieke mobiele DC-unit

    Hogeschool UC Leuven Limburg (UCLL R&E) ontwikkelde een mobiele DC-Unit. Dit is uniek in België. Kamp C en UCLL R&E gaan burgers de komende maanden tonen wat de mogelijkheden zijn van gelijkstroom. De DC-unit past in een koffer van een gezinswagen en wekt energie op aan de hand van opvouwbare zonnepanelen. Li-ion-batterijen staan in voor de opslag van energieoverschotten. De samenbouw van deze nieuwe technologieën werd ontwikkeld als onderdeel van het Europees project ENLEB. Kamp C leidt dit project.

    Lees meer
  • Recordaantal bezoekers op Kamp C tijdens Open Bedrijvendag

    Kamp C, het Provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie, zette zijn deuren open voor het grote publiek tijdens Open Bedrijvendag. Tweeduizend geïnteresseerden in innovatie in de bouw bezochten Kamp C, dit is een record. Het grote publiek kon voor het eerst kennismaken met de 3D-betonprinter, waarmee binnenkort een gebouw geprint zal worden op de campus van Kamp C.

    Lees meer
  • 3D-printen in de bouw is de toekomst volgens de academische wereld

    3D-printen en digitalisering zijn hot items op Kamp C. De spanning stijgt in aanloop naar Open Bedrijvendag  op 6 oktober en de bezoekdag voor bedrijven op 4 oktober. Bovendien is het nieuwe academiejaar begonnen. De redactie van Kamp C sprak met Thomas More Hogeschool en Universiteit Gent, twee academische projectpartners binnen C3PO die helpen met de experimenten met de 3D-betonprinter die binnenkort een demogebouw zal printen in Westerlo.

    Lees meer
  • Project SURE2050 stoomt overheidsgebouwen klaar voor 2050

    Het project SURE2050 ondersteunt lokale besturen en centrale Vlaamse overheden bij het opmaken van een strategisch vastgoedplan. Klimaatneutraliteit voor het publieke patrimonium tegen ten laatste 2050 is hierbij het uitgangspunt. Het blijft ook niet bij planning. Deelnemende overheden krijgen ondersteuning om te komen tot effectieve investeringsprojecten (onder andere advies over financiële oplossingen). SURE2050 neemt dus alle drempels voor actie weg.

    Lees meer
  • “De eerste experimenten met de 3D-betonprinter hebben ervoor gezorgd dat we nog meer geloven in de toepasbaarheid van de techniek”

    Sinds januari bevindt de grootste 3D-betonprinter van Europa zich op het domein van Kamp C in Westerlo. Acht organisaties, zowel uit de wetenschaps- als bedrijfswereld, bundelen hun krachten om 3D-printen in de bouwsector te stimuleren. Onder leiding van Kamp C zetten Universiteit Gent, Thomas More Hogeschool, Van Roey, Beneens, Trias Architecten, ETIB/CONCRETE HOUSE en ViCre zich elke dag in om het bouwverhaal een nieuwe dimensie te geven. Met het project C3PO, “Co-creatie: 3D-Printen met Ondernemingen”, wil de provincie Antwerpen deze innovatieve techniek versnellen in Vlaanderen. Vandaag vertellen Beneens, ETIB/CONCRETE HOUSE en Kamp C waarom ze deelnemen aan het project tijdens een diepte-interview.

    Lees meer
  • Josephine uit Westerlo verbruikt extreem weinig energie

    De 82-jarige Josephine uit Westerlo heeft een zeer laag energieverbruik. Elke dag noteert ze haar meterstanden van het water en maandelijks haar meterstanden van gas en elektriciteit. Energiemeester Karel ging op bezoek omdat Josephine wou weten of ze nog kon besparen. “Doordat Josephine zo bewust omgaat met energie, heeft ze zo’n laag verbruik.”, zegt Karel.

    Lees meer
  • Tweede co-creatietraject Bouwen aan een circulaire Kempen start op 27 augustus

    Op 27 augustus start het tweede co-creatietraject van het project ‘Bouwen aan een circulaire Kempen’. Na een geslaagde eerste editie, organiseert Kamp C samen met zijn projectpartners VITO en Möbius de tweede reeks. De reeks wordt afgetrapt met een open inspiratieontbijt, waarop ook niet-deelnemers van het co-creatietraject welkom zijn. Valérie Vermandel van Whitewood en Kurt Florus van NNOF komen hun ervaringen delen over circulaire bedrijfsmodellen. Tijdens het traject vergaar je inspiratie over succesvolle circulaire businessmodellen en identificeer je de eerste opportuniteiten voor je eigen bedrijf.

    Lees meer
  • Bouwprofessionals ontdekken de Kaseco-serrewoning

    Op 26 juni trokken we naar de Kaseco-serrewoning in Rekkem. Het was een interregionaal netwerkmoment voor bouwprofessionals in het kader van het SHINE-project. Deze bio-ecologische kaswoning is volledig autonoom en gebouwd volgens de principes van circulair bouwen. Enkele bouwprofessionals vertellen waarom het project hen verbaast.

    Lees meer
  • “Zelfs in onze vrije tijd zijn we bezig met C3PO”

    3D-printen in de bouw is in de rest van de wereld sterk in opmars. Talloze mogelijkheden zoals het printen van tijdelijke huisvesting tot volledige appartementen worden al uitgevoerd. Sinds februari experimenteren enthousiaste studenten van Thomas More Bouw met de 3D-betonprinter op Kamp C, dit is uniek in Europa. De printer is een onderdeel van het project C3PO, “Co-creatie: 3D-Printen met Ondernemingen”. Met C3PO willen Kamp C en de provincie Antwerpen deze innovatieve techniek versnellen in Vlaanderen. We strikten een gehaaste Siebe en Seppe voor een interview. Ze blikken graag terug op hun ervaringen.

    Lees meer
  • Van selectie naar gunning: interactie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer

    ’t Centrum zal het eerste circulaire kantoorgebouw van België worden op de site van Kamp C in Westerlo. Via een Design, Build, Maintain & Energy opdracht heeft Kamp C de werkzaamheden binnen ’t Centrum in één opdracht uitgevraagd. In maart dit jaar koos een zeskoppige jury drie consortia voor de circulaire aanbesteding van het project ’t Centrum. Na de bekendmaking van de drie geselecteerde consortia, volgt nu een proces waarin opdrachtgever- en nemer met elkaar in dialoog gaan.

    Lees meer
Sluiten