Community event circulair bouwen

Circulair bouwen krijgt meer gewicht in beleid, regelgeving en aanbestedingen, terwijl de praktijk zoekt naar werkbare antwoorden. Tijdens dit Community Event van de Werkagenda Circulair Bouwen brengen we beleidsmakers, opdrachtgevers, architecten, aannemers, projectontwikkelaars, materiaalproducenten en kennispartners samen om te verkennen hoe circulaire ambities kunnen doorwerken in concrete keuzes doorheen de hele bouwketen – binnen reële budgetten, gebouwen en processen. Ontdek hoe collega's in de sector vandaag al circulaire principes vertalen naar concrete projecten en beslissingen.

Ook wie zich eerder al voorinschreef, vragen we om zich definitief in te schrijven en zijn/haar keuzes voor de sessies door te geven. 

Programma

9u00 – 9u30 Onthaal & koffie

Welkom, registratie en eerste ontmoetingen

9u30 – 12u00 Plenaire sessie: “Circulair bouwen tussen verplichting en opportuniteit: wat vraagt dit nu van ons?”

9u30 – 9u40 Verwelkoming en intro

Korte verwelkoming en kadering van de dag, met een blik op de resultaten van de OVAM-perceptiemeting over circulair bouwen.  

09u40 – 10u10 | Wat móét: het regelgevend kader (spreker: tbc)

Een helder overzicht van het Europese regelgevend kader voor circulair bouwen en renoveren. Wat ligt vandaag vast, wat komt er op ons af, en wat betekent dit voor bouwactoren en opdrachtgevers in de praktijk?

10u10 – 11u00 | Wat kán: circulair bouwen als strategische keuze

Twee perspectieven die tonen hoe circulair bouwen niet alleen een antwoord is op verplichtingen, maar ook strategische kansen biedt.

• De renovatiegolf als (onderbenutte) kans voor circulair bouwen (spreker: Els Van de moortel - KU Leuven)

  De renovatiegolf legt vandaag sterk de nadruk op het reduceren van energieverbruik, maar beïnvloedt tegelijk het materiaalgebruik voor de komende decennia. Recent onderzoek van de KU Leuven toont aan hoe circulaire renovaties de ‘embodied carbon footprint’ van het Vlaamse woningbestand kunnen helpen verlagen.

• Verdichten voor de lange termijn (spreker: Caroline Newton - TU Delft)

  Verdichting vraagt gebouwen die kunnen mee evolueren in gebruik en functie. Hoe geven toekomstgericht en circulair bouwen richting aan ruimtelijke kwaliteit, aanpasbaarheid en lange levensduur?

11u00 – 11u45 | Zo (ver)bouwen zij vandaag circulair (moderator Tomas Ooms - KU Leuven )

Hoe maak je circulaire renovatie concreet binnen bestaande randvoorwaarden (budget, patrimonium, gebruik)?  

Interview met:  

• Hogeschool PXL (Marijke Maes) over de vernieuwbouw van PXL Business Hub als demonstratieproject voor circulariteitsprincipes en toekomstgericht bouwen;
• Pieter Verfaillie (Herbé, part of United Experts Group) over herbestemming als alternatief voor nieuwbouw en de zoektocht naar een evenwicht tussen erfgoedwaarde, gebruikersnoden en financiële haalbaarheid;
• Rob Cornelissen (Alba Concepts) over het CARES-project dat sociale woningmaatschappijen helpt bij het versnellen van circulaire renovaties.  

Hoe kwaliteitsvolle verdichting mogelijk maken zonder alles vol en vast te bouwen?

Interview met:  

• Kristof de Jaeger (MOBBLE) over circulaire prefab modules die je kan inschuiven op een leeg perceel, koppelen aan een bestaande woning, later weer demonteren en hergebruiken;
• Jesse Foster Honsa (KU Leuven) vanuit de VLAIO Living Labs ImpaC³t (circulaire renovatie op buurtniveau) en SplitKit (energierenovatie gekoppeld aan ruimtelijke sufficiëntie).  

11u45 – 12u00 | Wrap-up plenaire sessie

12u00 – 13u00 Netwerklunch  

13u00 – 15u00 Parallelle tracks

Track 1 | De markt stuurt circulair bouwen

Circulair (ver)bouwen begint niet op de werf, maar bij de aanbesteding. Instrumenten zoals het vernieuwde bouwtechnisch bestek woningbouw, GRO, de CO₂‑prestatieladder, etc. helpen circulariteit verankeren in toelatingsvoorwaarden, technische eisen en uitvoeringskaders.  

Sprekers: Haykush Harutyunyan (Wonen in Vlaanderen) gaat in op het vernieuwde Bouwtechnisch Bestek Woningbouw (BBW 2025), dat circulair voorschrijven ondersteunt. An De Schryver en Veerle Vandaele (POM Oost-Vlaanderen) getuigen over de circulaire aanbesteding van het gebouw The Nucleus. Jasmien Felix (BENOR) licht toe hoe de CO₂-Prestatieladder kan worden ingezet in bestekken en bijdragen aan circulariteit. Sven Van De Vijver (Dimensa) deelt hoe Dimensa als sociale woonmaatschappij circulariteit verankert in haar aanbestedingen, en hoe de markt daarop reageert.

Track 2 | Van onzekerheid naar vertrouwen in herg

Bouwen evolueert van lineair naar circulair.  Door materialen te hergebruiken, vermindert de milieu-impact van het (ver)bouwproces, maar vergroten de onzekerheden die daarmee gepaard gaan.  We gaan op zoek naar manieren om met deze onzekerheden om te gaan (binnen (klassieke) verzekeringsproducten en daarbuiten.

Sprekers: Philippe De Brabanter (Van Dessel Verzekeringen) schetst de uitdagingen bij hergebruikpraktijken en geeft een overzicht hoe nieuwe verzekeringsoplossingen hierop inspelen.  Ruben Van Vooren (Bureau Bouwtechniek) vult dit aan met praktijken buiten de verzekeringen om die vertrouwen in hergebruikproducten kunnen verhogen.  Katrien Fierens (HDI-verzekeringen) reflecteert op beide presentaties vanuit haar grondige praktijkkennis: wat is mogelijk binnen verzekeringen en wat is aanvullend nodig buiten verzekeringen.

Track 3 | Bouwmaterialen in transitie

Circulaire ambities worden tastbaar via concrete materiaalkeuzes. Ook materialen met een lineair verleden – beton, cellenbeton, bitumen en rotswol – evolueren richting minder primaire grondstoffen, selectieve inzameling, hoogwaardige recyclage en nieuwe toepassingen.

Sprekers: Fedbeton en Buildwise (spreker tbc) over praktische handvaten uit het Living Lab Circulair Beton; Thomas Castelyn (RecyCell) over de opwaardering van ingezameld cellenbeton tot een vulstof die tot 40% van de primaire grondstof in beton vervangt; Koen Peeters (ROCKWOOL) en Michelle Engelen (Renewi) over de samenwerking rond terugname, inzameling en recyclage van minerale wol, en hoe een producent en recycler bouwen aan een gesloten materiaalketen. Peter Geysenbergh (namens Bitumen Recycling Network) over hoe de sector zich organiseert rond de terugname en recyclage van dakbitumen.

Track 4 | Slimmer bouwen, langer gebruiken

Toekomst- en veranderingsgericht bouwen is een aanpak die gebouwen flexibel, aanpasbaar en toekomstbestendig maakt. Slimme ontwerpkeuzes vandaag moeten ervoor zorgen dat gebouwen morgen eenvoudig kunnen inspelen op nieuwe noden, functies en gebruikers. Inzichten uit onderzoek, praktijkervaringen met technische oplossingen, maar ook met vergunningverlening van toekomstgericht ontworpen gebouwen én inspirerende cases komen aan bod in deze sessie.

Sprekers: Lore Ameel (OVAM) over de principes van toekomstgericht ontwerpen en (ver)bouwen; Annemieke Kinoo (Heliantus) over de bouw van een modulair experimenteel gebouw op het terrein van Kamp C; en Ninke Martens (ABDM Architecten) over de praktijkervaring en uitdagingen bij het nieuwe, circulaire en demonteerbare kantoorgebouw van Haviland; Jan Roekens (Buildwise) over inzichten vanuit Life Cycle Costing voor veranderingsgericht bouwen.

Track 5 | Bezoek aan het Belpaire gebouw

Een gegidst bezoek aan het Belpaire-gebouw, met een inleidende presentatie over de circulaire aanpak van het project.

15u00 – 15u15 Pauze

15u15 – 16u00 Circulaire ontmoetingen

Deelnemers ontmoeten elkaar in thematische zones, geïnspireerd op de werkpaden van de Werkagenda Circulair Bouwen. In deze kleinschalige sessies wissel je ervaringen en uitdagingen uit met andere deelnemers aan de hand van een beknopt gesprekscanvas, met bijzondere aandacht voor het verkennen van nieuwe samenwerkingskansen.

• Weten wat er in onze gebouwen zit
• Van beleid naar circulaire praktijk
• Milieu- en maatschappelijke impact laten meetellen
• Materialen opnieuw in omloop brengen
• Samenwerken doorheen de bouwketen
• Circulair bouwen en betaalbaarheid
• Kennis delen en mensen meenemen
• Ontwerpen voor de lange termijn

16u00 – 17u00 Netwerkdrink

Een moment om gesprekken verder te zetten, contacten te verdiepen en ideeën te laten landen – in een ontspannen setting.