De bouwadviezen, ook de bouwadviezen in de gemeenten, gaan digitaal door. De derde zaterdag van de maand kun je terecht op Kamp C voor een fysiek bouwadvies tussen 9u en 17u. Maak steeds een afspraak via mail bouwadvies@kampc.be of telefoon 014/27 96 50. Expo C krijgt een update en is momenteel gesloten.

Cellulose houdt ’t Centrum warm

26 augustus 2021 door Diana Grasso

ISOPROC-SOLUTIONS-iQ3-cellulose-copyright-ISOPROC.jpg

Cellulose is het belangrijkste isolatiemateriaal in de gevels van ’t Centrum. Dit is papiervlokkenisolatie, die gemaakt wordt op basis van oude, gerecycleerde kranten. Waarom opteerde het bouwteam voor deze isolatie en wat zijn de voordelen? In dit artikel gaan we er dieper op in.

Papiervlokken of cellulose-isolatie is een bio-ecologisch isolatiemateriaal. Met een warmtegeleidingscoëfficiënt ( = λ-waarde = lambdawaarde) tussen 0,035 en 0,04 W/mK hoort deze isolatie thuis in dezelfde categorie als minerale wol of polystyreenproducten. Op vlak van hernieuwbaarheid en recyclage scoort cellulose-isolatie bovendien een heel stuk beter.

Papiervlokkenisolatie wordt gemaakt van oude, onverkochte of verkeerd gedrukte kranten. Hieruit worden tijdens het productieproces de papiervezels getrokken. Deze vezels haken onderling in elkaar en nemen de vorm aan van elastische vlokken die een beetje aanvoelen als watten. Tussen de aaneengehaakte vezels bevinden zich kleine luchtzakjes. Het zijn deze holle ruimtes met stilstaande lucht die van cellulose een isolerend materiaal maken.

Je vindt dit isolatiemateriaal onder twee vormen. De meest courante vorm zijn de ‘losse’  papiervlokken. Deze worden in holle compartimenten (zoals tussen kepers en roosteringen) ingeblazen. Daarbinnen vormen ze een continue laag en kapselen ze alle vormen en doorboringen in. Zo vermijd je kieren en spleten die leiden tot energieverlies. Daarnaast kun je cellulose ook samengeperst als een dikke mat kopen. Die mat kan dan, net zoals minerale wol, bijvoorbeeld tussen de spanten van je dakconstructie geklemd worden.

Ecologisch

Papiervlokkenisolatie krijgt het label ‘ecologisch’ om verschillende redenen. In eerste instantie is de grondstof van papier, namelijk hout, hergroeibaar en dus eigenlijk onuitputtelijk. Cellulose in matvorm heeft daar bovenop ook nog steunvezels nodig om een goede stijfheid en mechanische weerstand te bekomen. Dat zijn meestal natuurlijke vezels zoals hennep.

Ten tweede krijgt cellulose-isolatie extra pluspunten omdat het grotendeels om een gerecycleerd materiaal gaat. Hout - en dus papier - is bovendien een opslag van CO2. Hoe langer we deze CO2 in omloop houden, hoe langer het duurt voor het weer in de atmosfeer terechtkomt.

Wanneer je daarnaast met ingeblazen cellulosevlokken werkt, zoals bij ’t Centrum, dan creëer je niet alleen een naadloze isolatielaag zonder kieren en spleten, maar doe je dit ook zonder verlies en snijresten bij het plaatsen.

De papiervlokken kunnen bij de afbraak van het gebouw ook opnieuw hergebruikt worden in een volgend project, zelfs indien dat totaal andere afmetingen en complexe vormen bevat. Ze kunnen ook opnieuw aan de productielijn worden toegevoegd. Ze kunnen dus met andere woorden circulair ingezet worden.

Tot slot hebben de gebruikte cellulosevlokken nog een ecologisch streepje voor. De cellulose die in 't Centrum wordt gebruikt, wordt in België geproduceerd, met een beperkte transportafstand tot gevolg. Daarnaast worden de grondstoffen lokaal gehaald in een gemiddelde radius van 257 km. De productie-energie is zeer laag (ze behoort tot de laagste binnen de sector van de isolatiematerialen) en gebeurt met 100% groene stroom.

kampc-tcentrum-iQ3-4

Circulaire cellulose in ’t Centrum

In ’t Centrum wordt er cellulose ingeblazen in de prefab houtskeletwanden.

“Cellulose is op zich al een gerecycleerd product. Dat wordt ook los geplaatst (ingeblazen) zodat het ook verwijderbaar, herbruikbaar en recycleerbaar is,” legt Dirk Verbeeck, architect bij Kamp C uit. “Maar in ’t Centrum is de circulariteit ook geborgd op elementniveau. Het prefab geveldeel, inclusief de cellulose, is een standaard element en kan integraal opnieuw worden gebruikt in een nieuw gebouw."

Cellulose enkel gekozen voor ecologische en circulaire eigenschappen?

Hierboven las je al dat cellulose isolatie qua lambdawaarde zijn mannetje staat tussen de conventionele isolatiematerialen. Maar er is meer:

1. Goede vochtregulatie tegen bouwschade en schimmels: Cellulose isolatiemateriaal kan wel tot 20% van het eigen gewicht aan vocht opnemen zonder haar isolerende werking te verliezen. Dat maakt cellulose zeer geschikt om bestaand vocht uit de constructie-elementen (of een eventueel ongewenste en absoluut te vermijden vochtinfiltratie), tijdelijk op te slaan en te evacueren. Het vocht in de constructie wordt dus goed gereguleerd. Dat zorgt voor minder kans op schimmel en rot in de constructie. Ondanks dat cellulose goed het vocht kan opnemen en afgeven, is het echter af te raden om cellulose-isolatie te gebruiken in natte bouwelementen (zoals bijv. een spouwmuur).

2. Brandveilig: Ook al zijn papiervezels de grondstof van cellulose-isolatie, toch schiet het niet meteen in brand. Cellulose-isolatie is bij brand eerder te vergelijken met een telefoonboek dan met papier. Bovendien vormt er zich een beschermende verkoolde korst op de cellulose. Deze verkoolde laag biedt zo bescherming bij houten constructies, waardoor houten balken ongedeerd uit de brand kunnen komen. Dit wordt nog versterkt door extra toeslagstoffen die werken als brandvertrager.

3. Bestand tegen ongedierte: Het stoffig karakter van de cellulose-isolatie en de toeslagstoffen zijn vervelend en weren daardoor het ongedierte en de insecten. Ook de elasticiteit en de structuur zijn onaantrekkelijk voor ratten en muizen.

4. Geluiddempend: Cellulose-isolatie heeft, zoals alle matachtige materialen, een goede geluidsverzwakkingsindex van ± 50 dB. Daarom kan het gebruikt worden in daken en tussenwanden om omgevingslawaai te dempen. Omdat cellulose-isolatie niet drukvast is, kan het wel in holle houten vloeren gebruikt worden maar contactgeluid ga je daar niet mee voorkomen. Daar worden andere materialen voor gebruikt om de vloer zwevend op te leggen.

5. Bescherming tegen zomerhitte: In de winter houdt het cellulose isolatiemateriaal de warmte goed vast en in warme periodes houdt het de warmte langer buiten. Faseverschuiving houdt in hoe lang het duurt voordat de (buiten) temperatuur door een isolatiemateriaal is heen gedrongen. Zo duurt het bij cellulose-isolatie, bij eenzelfde dikte isolatie, aanzienlijk langer dan bij bijvoorbeeld glaswol, vooraleer de warmte/koude de binnenkant van je huis heeft bereikt. Met andere woorden: bij cellulose dringt de zomerhitte pas binnen op het moment dat de buitentemperatuur gedaald is, en er actief gewerkt kan worden met nachtventilatie. Hier hoort uiteraard wel een nota bij: het effect hiervan is kleiner dan dat van een goede zonnewering, het vermijden van kieren en spleten, … Ook tijdens hittegolven waarbij ’s nachts de temperatuur heel hoog blijft, wordt het effect wat uitgevlakt.

6. Veelzijdig: Cellulose-isolatie kan gebruikt worden voor binnen- en buitenisolatie bij nieuwbouw en renovaties. Het is geschikt voor daken, muren en (zolder-)vloeren. In ’t Centrum wordt cellulose ingezet voor de prefab houtskeletwanden.

7. Milieuvriendelijk en duurzaam: Doordat cellulose isolatiemateriaal  grotendeels wordt vervaardigd van oud krantenpapier en het aantal toeslagstoffen zeer beperkt is, is de belasting van het milieu tijdens het productieproces minimaal en wordt een hoop afval en nieuw materiaal bespaard. De andere ecologische voordelen bespraken we hierboven.

Andere isolatiematerialen voor specifieke toepassingen

De isolatie aan de buitenkant van de plint in ‘t Centrum in de vochtige zone is geëxtrudeerd polystyreenschuim van Jackon. Dit is ook 100% herbruikbaar door het systeem van verwerking.

Voor dakisolatie hebben we in ‘t Centrum een drukvast materiaal nodig. Dat verkleint de keuze in materialen wel behoorlijk. Voor het dak gebruikt men daardoor drukvaste rotswol isolatie (Rockwool Caproxx). “De eerste keuze was houtvezelisolatie maar dit was door de coronacrisis niet meer verkrijgbaar,” verduidelijkt aannemer Joeri Beneens. Het circulair principe van de rotswol is vooral de verwerking. Die losliggende isolatie is perfect herbruikbaar. Met elk andere drukvast plaatmateriaal was dat net hetzelfde geweest. Maar (zuivere) rotswol is wel ook recycleerbaar en van minerale oorsprong. Onder het terras van de kantoren is rotswol niet voldoende drukvast en werd er gekozen voor Foamglas. Dit wordt voor 60% van gerecycleerd glas gemaakt.

Door de losliggende isolatie en dakbedekking wordt er een ballastlaag voorzien. Die gaat de dakbedekking ook beschermen tegen rechtstreekse zoninstraling wat ook een beter zomercomfort oplevert.

Akoestische isolatie is van minder belang bij daken. Het helpt wel tegen luchtgeluiden. Maar akoestiek is vooral belangrijk tussen 2 bouwlagen in verband met contactgeluiden.

De vloerisolatie in ‘t Centrum bestaat uit schelpen, de laag Ecoschelpen is 60 cm dik. Omdat de schelpen op zich niet zo’n erg goede isolatiewaarde hebben moet je daar een grotere dikte van toepassen.

Meer info: www.beneens.be en www.isoproc.be

Foto’s: © Isoproc – cellulosevlokken in ’t Centrum

Labels:

  • Schelpenisolatie als vloerisolatie in ‘t Centrum

    Voor de vloerisolatie van ‘t Centrum opteerde het bouwteam voor schelpenisolatie. Teun Depreeuw van Ecoschelp legt uit.

    Lees meer
  • Uitgelicht: de visie achter ’t circulaire kantoorgebouw ‘t Centrum

    Samen met een consortium van 7 bedrijven realiseert Kamp C in Westerlo een flexibel aanpasbaar kantoorgebouw. Met zijn weldoordachte circulaire ontwerp en een bewuste keuze van materialen, technieken en innovatieve bedrijfsmodellen moet dit gebouw, een katalysator zijn voor circulair bouwen in Vlaanderen en daarbuiten. We vroegen aan de bedrijfs-en projectleiders wat hun visie is op circulair bouwen en het circulair bouwconsortium.

    Lees meer
  • Kamp C: meiboom op eerste circulair kantoorgebouw in Vlaanderen

    Op de site van Kamp C, het provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw, in Westerlo verrijst het eerste circulaire kantoorgebouw van Vlaanderen. Kamp C realiseert dit samen met een consortium van 7 bedrijven en organisaties. Met een weldoordacht circulair ontwerp en een bewuste keuze van materialen, technieken en innovatieve bedrijfsmodellen moet het een katalysator worden voor circulair bouwen in Vlaanderen en daarbuiten. De nieuwbouw krijgt de naam ’t Centrum. De werken zijn volop aan de gang. Vandaag is bij Kamp C in Westerlo de meiboom geplant op de houtskeletstructuur.

    Lees meer
  • Kamp C wint Europese Procura+ Award

    Kamp C wint met het project ’t Centrum een Europese Procura+ Award. Dat is vanmiddag in Berlijn bekendgemaakt. Het circulair aanbestedingstraject ’t Centrum dat Kamp C heeft uitgeschreven voor de bouw van een circulair kantoorgebouw in Westerlo viel in de prijzen in de categorie ‘Sustainable Procurement of the Year’.

    Lees meer
  • Kamp C’s project is koploper in Europese wedstrijd

    Het circulair aanbestedingstraject ’t Centrum, dat Kamp C heeft uitgeschreven voor de bouw van het circulair kantoorgebouw, werd genomineerd voor een Procura+ Award. In de categorie ‘Sustainable Procurement of the Year’ maakt Kamp C kans om tot laureaat gekozen te worden. In augustus worden de finalisten bekend gemaakt en in het najaar volgen de winnaars.

    Lees meer
  • “Kamp Circulair” bouwt op Kamp C het eerste volledig circulair gebouwde bedrijfsgebouw van België

    Kamp C zal op zijn site in Westerlo het eerste volledig circulaire bedrijfsgebouw in Vlaanderen bouwen. Kamp C heeft het afgelopen jaar een circulaire aanbesteding opgezet om een geschikt bouwconsortium te kiezen om deze innovatieve opdracht uit te voeren. Het einde van de aanbesteding werd op 17/01/2020 afgerond en de keuze is gevallen op het consortium Kamp Circulair.

    Lees meer
  • BIM draagt bij tot een hogere graad van circulariteit

    Voor ’t Centrum maakte de aannemer gebruik van digitale bouwmodellen: BIM. Dit Building Information Modelling systeem is veel meer dan 3D-tekenen en kent heel wat voordelen. Nauwkeuriger tekenwerk, overzicht bewaken en efficiëntie naar uitvoering zijn een greep uit de voordelen. Aannemer Joeri Beneens gaat er dieper op in.

    Lees meer
  • ’t Centrum kiest voor CLT

    Het circulair kantoorgebouw ’t Centrum is in volle opbouw op Kamp C. De draagconstructie bestaat uit CLT. Maar waarom kiest men juist voor CLT? Aannemer Joeri Beneens legt uit.

    Lees meer
  • ’t Centrum: gebouwd met cementloze funderingen dankzij het Interreg NWE URBCON-project

    Recent zette Kamp C, het provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw in Westerlo, de eerste stappen in de opbouw van ’t Centrum op haar site in Westerlo. Dit innovatief gebouw combineert verschillende pijlers van duurzaam bouwen tot het eerste circulaire kantoorgebouw van België. Een innovatief leerproces, waaruit heel de bouwsector inspiratie kan putten.

    Lees meer
  • BEO-veld zorgt voor verwarming en koeling in ‘t Centrum

    ’t Centrum, het circulair kantoorgebouw op Kamp C, maakt gebruik van een BEO-veld. Tenerga, gespecialiseerd in toepassingen van hernieuwbare thermische energie, legde het BEO-veld aan. Jan Laga, CEO van Tenerga, legt uit waarom dit thermisch energiesysteem uiterst geschikt is in een circulair gebouw en licht de voordelen van ondiepe geothermie toe.

    Lees meer
Sluiten