De 5 duurzaamheidsuitdagingen voor woningcorporaties

17 mei 2019 door Diana Grasso

Indu zero.jpg

Als gevolg van de klimaatovereenkomsten staan woningcorporaties de komende jaren voor grote uitdagingen om hun woningvoorraad voor 2050 te verduurzamen. De huidige renovatie oplossingen zoals Nul op de Meter en andere initiatieven zijn veel te duur en kunnen de benodigde capaciteit niet aan. Dat maakt de overgang bijna onmogelijk. Toch moeten ze hun huurders goede en betaalbare huizen kunnen blijven aanbieden. Huizen die CO2-neutraal zijn. Wat zijn de uitdagingen waar woningcorporaties mee worstelen en wat zijn de oplossingen voor het probleem?

1. Met de huidige aanpak kunnen huurders hun energiekosten en huur niet meer opbrengen.

Door de stijgende energiekosten komen steeds meer huurders in de problemen om hun huur te betalen. In heel Europa is energiearmoede een probleem. Tussen de 50 en 125 miljoen mensen kunnen zich geen goed binnenklimaat in hun huizen veroorloven. Er is geen Europese definitie voor dit fenomeen, maar veel landen zijn zich bewust van dit sociaal-economisch probleem en de negatieve gevolgen ervan voor de gezondheid en het risico op sociaal isolement. Hoe kunnen we dit voorkomen?

2. De huidige aanpak maakt de benodigde investeringen te groot.

In stedelijke gebieden is een tekort aan sociale huisvesting. Het aantal één- en tweepersoonshuishoudens blijft de komende decennia stijgen. Daarnaast worden mensen gestimuleerd om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Dat betekent dat er de komende jaren flink moet worden bijgebouwd. Dat wordt vanuit de overheid ook opgelegd. Tegelijkertijd moeten bestaande huizen worden verduurzaamd. Dat maakt de investeringstaak enorm. Vandaar dat overheden moeten bijdragen. In Nederland moeten bijvoorbeeld 100.000 woningen van het gas af. De overheid draagt 500 miljoen euro bij aan de miljarden die woningcorporaties hierin investeren. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat er zowel duurzame renovaties als nieuwbouw gerealiseerd worden?  

3. De huidige projectmatige manier van werken leidt niet tot de grote omslag.

Woningcorporaties werken met een gefaseerde aanpak die tot het zogenaamde 'lock-in-effect’ leidt. Dat wil zeggen dat er voortdurend maatregelen en aanpassingen worden gestapeld, terwijl het goedkoper en efficiënter is om de transitie in één keer voor langere tijd te maken. De bestaande infrastructuur voor gas en electriciteit moet ondertussen namelijk ook worden gehandhaafd. De fossiele afhankelijkheid blijft daardoor onaanvaardbaar groot.

De renovatiekosten zijn zo hoog dat zelfs met inbegrip van de Energy Performance Compensatie (EPV) er geen lucratief business model mogelijk is. Dit vraagt om standaardisatie van renovatieoplossingen en -pakketten. Daarvoor is het nodig dat corporaties bereid zijn gezamenlijk op zoek te gaan naar investeerders en te investeren in productontwikkeling, productiefaciliteiten en industrialisatie. Dat is de enige manier om tot lagere kosten en betere producten te komen. Hoe bundelen we de krachten voor het bereiken van de klimaatakkoorden?

4. Er is een groot tekort aan arbeidskrachten.

De bouw heeft te maken met een ernstig tekort aan arbeidskrachten dat de komende jaren alleen nog maar zal toenemen. Voor de traditionele manieren van bouwen zijn nog steeds duizenden handjes op de bouwplaats nodig. Deze werknemers zijn nu al moeilijk te vinden. Vandaar dat we op zoek moeten naar innovatieve manieren om het werk te kunnen doen. Dat betekent dat we naar meer gestandaardiseerde manieren van productie en renovatie toe moeten. Hoe gaan we dat doen?

5. Projectmatig werken leidt niet tot de vereiste massaproductie.

Woningcorporaties werken projectmatig wat te duur is en te kleinschalig. Om dit te veranderen moeten ze een andere rol als klant gaan innemen. Niet meer voor ieder project met aanbestedingen en eigen programma's van eisen. Maar groter durven denken in bouwstromen in plaats van projectstromen. Dat betekent meer samenwerking met andere woningcorporaties en investeren in meerjarige trajecten. Hierdoor worden de transactiekosten aanzienlijk verlaagd en kunnen ontwikkelingen met partners worden gedeeld met als uiteindelijk effect lagere prijzen en meer efficiëntie. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat woningcorporaties bereid zijn om over hun eigen grenzen heen te kijken?

Oplossing: de INDU-Zero aanpak!

De Interreg North Sea Region biedt de oplossing voor al deze uitdagingen, namelijk: INDU-ZERO. Het project INDU-ZERO, dat mede door de Europese Unie wordt gefinancierd, is een samenwerkingsverband van 6 landen (Nederland, België, Duitsland, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen) met lokale overheden, onderwijsinstellingen en industrie als partner. INDU-ZERO gaat een blauwdruk ontwerpen voor een fabriek die de renovatiepakketten kan produceren tegen de helft van de kosten en de capaciteit kan verhogen tot 15.000 pakketten per jaar. Deze innovatieve fabriek worden na afronding van het project (2021) in de verschillende deelnemende landen gebouwd en gaan ervoor zorgen dat de klimaatdoelstellingen gehaald kunnen worden. Klinkt goed toch? Maar het vraagt om lef om in te stappen en mee te doen. Doet u mee? Volg INDU-ZERO en denk mee in de oplossingen voor de toekomst!

 

Schrijf je in op de INDU-ZERO nieuwsbrief: https://mailing.adklant.nl/h/d/045AE8AD1563C698

Neem deel aan de eerste webinar op 23/5:https://northsearegion.eu/indu-zero/webinars/webinar-23rd-may-2019/

 

Labels:

  • UCLL en Kamp C lanceren unieke mobiele DC-unit

    Hogeschool UC Leuven Limburg (UCLL R&E) ontwikkelde een mobiele DC-Unit. Dit is uniek in België. Kamp C en UCLL R&E gaan burgers de komende maanden tonen wat de mogelijkheden zijn van gelijkstroom. De DC-unit past in een koffer van een gezinswagen en wekt energie op aan de hand van opvouwbare zonnepanelen. Li-ion-batterijen staan in voor de opslag van energieoverschotten. De samenbouw van deze nieuwe technologieën werd ontwikkeld als onderdeel van het Europees project ENLEB. Kamp C leidt dit project.

    Lees meer
  • Recordaantal bezoekers op Kamp C tijdens Open Bedrijvendag

    Kamp C, het Provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie, zette zijn deuren open voor het grote publiek tijdens Open Bedrijvendag. Tweeduizend geïnteresseerden in innovatie in de bouw bezochten Kamp C, dit is een record. Het grote publiek kon voor het eerst kennismaken met de 3D-betonprinter, waarmee binnenkort een gebouw geprint zal worden op de campus van Kamp C.

    Lees meer
  • 3D-printen in de bouw is de toekomst volgens de academische wereld

    3D-printen en digitalisering zijn hot items op Kamp C. De spanning stijgt in aanloop naar Open Bedrijvendag  op 6 oktober en de bezoekdag voor bedrijven op 4 oktober. Bovendien is het nieuwe academiejaar begonnen. De redactie van Kamp C sprak met Thomas More Hogeschool en Universiteit Gent, twee academische projectpartners binnen C3PO die helpen met de experimenten met de 3D-betonprinter die binnenkort een demogebouw zal printen in Westerlo.

    Lees meer
  • Project SURE2050 stoomt overheidsgebouwen klaar voor 2050

    Het project SURE2050 ondersteunt lokale besturen en centrale Vlaamse overheden bij het opmaken van een strategisch vastgoedplan. Klimaatneutraliteit voor het publieke patrimonium tegen ten laatste 2050 is hierbij het uitgangspunt. Het blijft ook niet bij planning. Deelnemende overheden krijgen ondersteuning om te komen tot effectieve investeringsprojecten (onder andere advies over financiële oplossingen). SURE2050 neemt dus alle drempels voor actie weg.

    Lees meer
  • “De eerste experimenten met de 3D-betonprinter hebben ervoor gezorgd dat we nog meer geloven in de toepasbaarheid van de techniek”

    Sinds januari bevindt de grootste 3D-betonprinter van Europa zich op het domein van Kamp C in Westerlo. Acht organisaties, zowel uit de wetenschaps- als bedrijfswereld, bundelen hun krachten om 3D-printen in de bouwsector te stimuleren. Onder leiding van Kamp C zetten Universiteit Gent, Thomas More Hogeschool, Van Roey, Beneens, Trias Architecten, ETIB/CONCRETE HOUSE en ViCre zich elke dag in om het bouwverhaal een nieuwe dimensie te geven. Met het project C3PO, “Co-creatie: 3D-Printen met Ondernemingen”, wil de provincie Antwerpen deze innovatieve techniek versnellen in Vlaanderen. Vandaag vertellen Beneens, ETIB/CONCRETE HOUSE en Kamp C waarom ze deelnemen aan het project tijdens een diepte-interview.

    Lees meer
  • Josephine uit Westerlo verbruikt extreem weinig energie

    De 82-jarige Josephine uit Westerlo heeft een zeer laag energieverbruik. Elke dag noteert ze haar meterstanden van het water en maandelijks haar meterstanden van gas en elektriciteit. Energiemeester Karel ging op bezoek omdat Josephine wou weten of ze nog kon besparen. “Doordat Josephine zo bewust omgaat met energie, heeft ze zo’n laag verbruik.”, zegt Karel.

    Lees meer
  • Tweede co-creatietraject Bouwen aan een circulaire Kempen start op 27 augustus

    Op 27 augustus start het tweede co-creatietraject van het project ‘Bouwen aan een circulaire Kempen’. Na een geslaagde eerste editie, organiseert Kamp C samen met zijn projectpartners VITO en Möbius de tweede reeks. De reeks wordt afgetrapt met een open inspiratieontbijt, waarop ook niet-deelnemers van het co-creatietraject welkom zijn. Valérie Vermandel van Whitewood en Kurt Florus van NNOF komen hun ervaringen delen over circulaire bedrijfsmodellen. Tijdens het traject vergaar je inspiratie over succesvolle circulaire businessmodellen en identificeer je de eerste opportuniteiten voor je eigen bedrijf.

    Lees meer
  • Bouwprofessionals ontdekken de Kaseco-serrewoning

    Op 26 juni trokken we naar de Kaseco-serrewoning in Rekkem. Het was een interregionaal netwerkmoment voor bouwprofessionals in het kader van het SHINE-project. Deze bio-ecologische kaswoning is volledig autonoom en gebouwd volgens de principes van circulair bouwen. Enkele bouwprofessionals vertellen waarom het project hen verbaast.

    Lees meer
  • “Zelfs in onze vrije tijd zijn we bezig met C3PO”

    3D-printen in de bouw is in de rest van de wereld sterk in opmars. Talloze mogelijkheden zoals het printen van tijdelijke huisvesting tot volledige appartementen worden al uitgevoerd. Sinds februari experimenteren enthousiaste studenten van Thomas More Bouw met de 3D-betonprinter op Kamp C, dit is uniek in Europa. De printer is een onderdeel van het project C3PO, “Co-creatie: 3D-Printen met Ondernemingen”. Met C3PO willen Kamp C en de provincie Antwerpen deze innovatieve techniek versnellen in Vlaanderen. We strikten een gehaaste Siebe en Seppe voor een interview. Ze blikken graag terug op hun ervaringen.

    Lees meer
  • Van selectie naar gunning: interactie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer

    ’t Centrum zal het eerste circulaire kantoorgebouw van België worden op de site van Kamp C in Westerlo. Via een Design, Build, Maintain & Energy opdracht heeft Kamp C de werkzaamheden binnen ’t Centrum in één opdracht uitgevraagd. In maart dit jaar koos een zeskoppige jury drie consortia voor de circulaire aanbesteding van het project ’t Centrum. Na de bekendmaking van de drie geselecteerde consortia, volgt nu een proces waarin opdrachtgever- en nemer met elkaar in dialoog gaan.

    Lees meer
Sluiten