De 5 duurzaamheidsuitdagingen voor woningcorporaties

17 mei 2019 door Diana Grasso

Indu zero.jpg

Als gevolg van de klimaatovereenkomsten staan woningcorporaties de komende jaren voor grote uitdagingen om hun woningvoorraad voor 2050 te verduurzamen. De huidige renovatie oplossingen zoals Nul op de Meter en andere initiatieven zijn veel te duur en kunnen de benodigde capaciteit niet aan. Dat maakt de overgang bijna onmogelijk. Toch moeten ze hun huurders goede en betaalbare huizen kunnen blijven aanbieden. Huizen die CO2-neutraal zijn. Wat zijn de uitdagingen waar woningcorporaties mee worstelen en wat zijn de oplossingen voor het probleem?

1. Met de huidige aanpak kunnen huurders hun energiekosten en huur niet meer opbrengen.

Door de stijgende energiekosten komen steeds meer huurders in de problemen om hun huur te betalen. In heel Europa is energiearmoede een probleem. Tussen de 50 en 125 miljoen mensen kunnen zich geen goed binnenklimaat in hun huizen veroorloven. Er is geen Europese definitie voor dit fenomeen, maar veel landen zijn zich bewust van dit sociaal-economisch probleem en de negatieve gevolgen ervan voor de gezondheid en het risico op sociaal isolement. Hoe kunnen we dit voorkomen?

2. De huidige aanpak maakt de benodigde investeringen te groot.

In stedelijke gebieden is een tekort aan sociale huisvesting. Het aantal één- en tweepersoonshuishoudens blijft de komende decennia stijgen. Daarnaast worden mensen gestimuleerd om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Dat betekent dat er de komende jaren flink moet worden bijgebouwd. Dat wordt vanuit de overheid ook opgelegd. Tegelijkertijd moeten bestaande huizen worden verduurzaamd. Dat maakt de investeringstaak enorm. Vandaar dat overheden moeten bijdragen. In Nederland moeten bijvoorbeeld 100.000 woningen van het gas af. De overheid draagt 500 miljoen euro bij aan de miljarden die woningcorporaties hierin investeren. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat er zowel duurzame renovaties als nieuwbouw gerealiseerd worden?  

3. De huidige projectmatige manier van werken leidt niet tot de grote omslag.

Woningcorporaties werken met een gefaseerde aanpak die tot het zogenaamde 'lock-in-effect’ leidt. Dat wil zeggen dat er voortdurend maatregelen en aanpassingen worden gestapeld, terwijl het goedkoper en efficiënter is om de transitie in één keer voor langere tijd te maken. De bestaande infrastructuur voor gas en electriciteit moet ondertussen namelijk ook worden gehandhaafd. De fossiele afhankelijkheid blijft daardoor onaanvaardbaar groot.

De renovatiekosten zijn zo hoog dat zelfs met inbegrip van de Energy Performance Compensatie (EPV) er geen lucratief business model mogelijk is. Dit vraagt om standaardisatie van renovatieoplossingen en -pakketten. Daarvoor is het nodig dat corporaties bereid zijn gezamenlijk op zoek te gaan naar investeerders en te investeren in productontwikkeling, productiefaciliteiten en industrialisatie. Dat is de enige manier om tot lagere kosten en betere producten te komen. Hoe bundelen we de krachten voor het bereiken van de klimaatakkoorden?

4. Er is een groot tekort aan arbeidskrachten.

De bouw heeft te maken met een ernstig tekort aan arbeidskrachten dat de komende jaren alleen nog maar zal toenemen. Voor de traditionele manieren van bouwen zijn nog steeds duizenden handjes op de bouwplaats nodig. Deze werknemers zijn nu al moeilijk te vinden. Vandaar dat we op zoek moeten naar innovatieve manieren om het werk te kunnen doen. Dat betekent dat we naar meer gestandaardiseerde manieren van productie en renovatie toe moeten. Hoe gaan we dat doen?

5. Projectmatig werken leidt niet tot de vereiste massaproductie.

Woningcorporaties werken projectmatig wat te duur is en te kleinschalig. Om dit te veranderen moeten ze een andere rol als klant gaan innemen. Niet meer voor ieder project met aanbestedingen en eigen programma's van eisen. Maar groter durven denken in bouwstromen in plaats van projectstromen. Dat betekent meer samenwerking met andere woningcorporaties en investeren in meerjarige trajecten. Hierdoor worden de transactiekosten aanzienlijk verlaagd en kunnen ontwikkelingen met partners worden gedeeld met als uiteindelijk effect lagere prijzen en meer efficiëntie. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat woningcorporaties bereid zijn om over hun eigen grenzen heen te kijken?

Oplossing: de INDU-Zero aanpak!

De Interreg North Sea Region biedt de oplossing voor al deze uitdagingen, namelijk: INDU-ZERO. Het project INDU-ZERO, dat mede door de Europese Unie wordt gefinancierd, is een samenwerkingsverband van 6 landen (Nederland, België, Duitsland, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen) met lokale overheden, onderwijsinstellingen en industrie als partner. INDU-ZERO gaat een blauwdruk ontwerpen voor een fabriek die de renovatiepakketten kan produceren tegen de helft van de kosten en de capaciteit kan verhogen tot 15.000 pakketten per jaar. Deze innovatieve fabriek worden na afronding van het project (2021) in de verschillende deelnemende landen gebouwd en gaan ervoor zorgen dat de klimaatdoelstellingen gehaald kunnen worden. Klinkt goed toch? Maar het vraagt om lef om in te stappen en mee te doen. Doet u mee? Volg INDU-ZERO en denk mee in de oplossingen voor de toekomst!

 

Schrijf je in op de INDU-ZERO nieuwsbrief: https://mailing.adklant.nl/h/d/045AE8AD1563C698

Neem deel aan de eerste webinar op 23/5:https://northsearegion.eu/indu-zero/webinars/webinar-23rd-may-2019/

 

Labels:

  • Josephine uit Westerlo verbruikt extreem weinig energie

    De 82-jarige Josephine uit Westerlo heeft een zeer laag energieverbruik. Elke dag noteert ze haar meterstanden van het water en maandelijks haar meterstanden van gas en elektriciteit. Energiemeester Karel ging op bezoek omdat Josephine wou weten of ze nog kon besparen. “Doordat Josephine zo bewust omgaat met energie, heeft ze zo’n laag verbruik.”, zegt Karel.

    Lees meer
  • Tweede co-creatietraject Bouwen aan een circulaire Kempen start op 27 augustus

    Op 27 augustus start het tweede co-creatietraject van het project ‘Bouwen aan een circulaire Kempen’. Na een geslaagde eerste editie, organiseert Kamp C samen met zijn projectpartners VITO en Möbius de tweede reeks. De reeks wordt afgetrapt met een open inspiratieontbijt, waarop ook niet-deelnemers van het co-creatietraject welkom zijn. Valérie Vermandel van Whitewood en Kurt Florus van NNOF komen hun ervaringen delen over circulaire bedrijfsmodellen. Tijdens het traject vergaar je inspiratie over succesvolle circulaire businessmodellen en identificeer je de eerste opportuniteiten voor je eigen bedrijf.

    Lees meer
  • Bouwprofessionals ontdekken de Kaseco-serrewoning

    Op 26 juni trokken we naar de Kaseco-serrewoning in Rekkem. Het was een interregionaal netwerkmoment voor bouwprofessionals in het kader van het SHINE-project. Deze bio-ecologische kaswoning is volledig autonoom en gebouwd volgens de principes van circulair bouwen. Enkele bouwprofessionals vertellen waarom het project hen verbaast.

    Lees meer
  • “Zelfs in onze vrije tijd zijn we bezig met C3PO”

    3D-printen in de bouw is in de rest van de wereld sterk in opmars. Talloze mogelijkheden zoals het printen van tijdelijke huisvesting tot volledige appartementen worden al uitgevoerd. Sinds februari experimenteren enthousiaste studenten van Thomas More Bouw met de 3D-betonprinter op Kamp C, dit is uniek in Europa. De printer is een onderdeel van het project C3PO, “Co-creatie: 3D-Printen met Ondernemingen”. Met C3PO willen Kamp C en de provincie Antwerpen deze innovatieve techniek versnellen in Vlaanderen. We strikten een gehaaste Siebe en Seppe voor een interview. Ze blikken graag terug op hun ervaringen.

    Lees meer
  • Van selectie naar gunning: interactie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer

    ’t Centrum zal het eerste circulaire kantoorgebouw van België worden op de site van Kamp C in Westerlo. Via een Design, Build, Maintain & Energy opdracht heeft Kamp C de werkzaamheden binnen ’t Centrum in één opdracht uitgevraagd. In maart dit jaar koos een zeskoppige jury drie consortia voor de circulaire aanbesteding van het project ’t Centrum. Na de bekendmaking van de drie geselecteerde consortia, volgt nu een proces waarin opdrachtgever- en nemer met elkaar in dialoog gaan.

    Lees meer
  • Tweede co-creatietraject Bouwen aan een circulaire Kempen start in augustus

    Vorige week vond de laatste sessie van het co-creatietraject “Bouwen aan een circulaire Kempen” plaats. Met het project Bouwen aan een circulaire Kempen willen de projectpartners VITO, Möbius en Kamp C kmo’s in de bouwsector op weg helpen om innovatie in hun bedrijfsmodel te implementeren zodat ze naar een circulair businessmodel kunnen overstappen. Vaak hebben de kmo’s al de eerste ideeën over circulair bouwen maar weten ze nog niet goed hoe ze dat concreet kunnen omzetten in een uitgewerkt model. Gedurende drie sessies gingen de projectpartners dieper in op de opportuniteiten, de waardepropositie, de partners en de klanten, de inkomstenstromen die  gegenereerd kunnen worden met een circulair model, … De kmo’s gingen tijdens de workshop zelf aan de slag en werden hierbij begeleid door de projectpartners. Kon je niet bij het eerste traject zijn en wil je graag deelnemen aan het volgende traject dat start op 27 augustus? Schrijf je dan hier in.

    De redactie van Kamp C sprak met Bart Mantels van VITO, Helen Versluys van Möbius en Sofie Torfs, projectverantwoordelijke bij Kamp C.

    Lees meer
  • Samen sterk voor energietransitie: van dromen en durven naar doen

    Kamp C was dit voorjaar de locatie voor de Droom-Durf-Doe-reeks van het community-based Virtual Power Plant-project (cVPP). Met deze reeks hoopt Kamp C iedereen aan boord te krijgen in de energietransitie. Dit project zoomt voornamelijk in op het inspireren, informeren en ondersteunen van burgers en burgerinitiatieven die hun rol in de energietransitie willen definiëren en toepassen. Hoe kunnen burgers, samen, collectief energie opwekken, consumeren en delen? Intussen vond de laatste Durfdag plaats op 4 juni.

    Lees meer
  • Zonnige Kempen nodigt bewoners uit om samen renovatieoplossingen te zoeken

    In het voorjaar organiseerde sociale huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen enkele bewonersavonden in de woonwijk Vinkenhof in Berlaar. Het doel is om zo goed mogelijk in kaart te brengen welke problemen op het gebied van energiegebruik als eerste aangepakt moeten worden. Door de bewoners uit te nodigen hoopte de organisatie meer zicht te krijgen op de pijnpunten van de woningen om zo samen tot een gedragen oplossing te komen voor toekomstige renovaties. De avonden vonden plaats in één van de woningen die momenteel leegstaat en later zal dienen als demowoning in project EnergieNeutraal Levensloopbestendig Bouwen (ENLEB).

    Lees meer
  • C3PO: Uniek 3D-printing project met studenten in België op Kamp C

    Johanna en Axel zitten in hun tweede bachelor Bouw aan de Thomas More Campus in Geel. Ze vormen de creatieve spil achter de 3D-betonprinter op Kamp C. Momenteel experimenteren ze nog met structuren en materialen maar binnenkort rolt er een rijtjeshuis uit de printer. De printer is een onderdeel van het project C3PO, een uniek 3D-printing project met studenten in België. Axel en Johanna vertellen wat hun drijft.

    Lees meer
  • Premie voor thuisbatterij op komst

    De Vlaamse regering heeft een premie voor thuisbatterijen goedgekeurd. Een batterij kan opgewekte energie die niet onmiddellijk lokaal kan worden verbruikt, opslaan om later te gebruiken. Tegelijk zorgt energieopslag ervoor dat het distributienet op piekmomenten niet overbelast wordt. De premie zal ten vroegste op 1 augustus van kracht zijn en kan aangevraagd worden bij departement Omgeving. De subsidie bedraagt maximaal 3.200 euro en moet de aankoop van een thuisbatterij om stroom op te slaan aantrekkelijker maken.

    Lees meer
Sluiten