De 5 duurzaamheidsuitdagingen voor woningcorporaties

17 mei 2019 door Diana Grasso

Indu zero.jpg

Als gevolg van de klimaatovereenkomsten staan woningcorporaties de komende jaren voor grote uitdagingen om hun woningvoorraad voor 2050 te verduurzamen. De huidige renovatie oplossingen zoals Nul op de Meter en andere initiatieven zijn veel te duur en kunnen de benodigde capaciteit niet aan. Dat maakt de overgang bijna onmogelijk. Toch moeten ze hun huurders goede en betaalbare huizen kunnen blijven aanbieden. Huizen die CO2-neutraal zijn. Wat zijn de uitdagingen waar woningcorporaties mee worstelen en wat zijn de oplossingen voor het probleem?

1. Met de huidige aanpak kunnen huurders hun energiekosten en huur niet meer opbrengen.

Door de stijgende energiekosten komen steeds meer huurders in de problemen om hun huur te betalen. In heel Europa is energiearmoede een probleem. Tussen de 50 en 125 miljoen mensen kunnen zich geen goed binnenklimaat in hun huizen veroorloven. Er is geen Europese definitie voor dit fenomeen, maar veel landen zijn zich bewust van dit sociaal-economisch probleem en de negatieve gevolgen ervan voor de gezondheid en het risico op sociaal isolement. Hoe kunnen we dit voorkomen?

2. De huidige aanpak maakt de benodigde investeringen te groot.

In stedelijke gebieden is een tekort aan sociale huisvesting. Het aantal één- en tweepersoonshuishoudens blijft de komende decennia stijgen. Daarnaast worden mensen gestimuleerd om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Dat betekent dat er de komende jaren flink moet worden bijgebouwd. Dat wordt vanuit de overheid ook opgelegd. Tegelijkertijd moeten bestaande huizen worden verduurzaamd. Dat maakt de investeringstaak enorm. Vandaar dat overheden moeten bijdragen. In Nederland moeten bijvoorbeeld 100.000 woningen van het gas af. De overheid draagt 500 miljoen euro bij aan de miljarden die woningcorporaties hierin investeren. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat er zowel duurzame renovaties als nieuwbouw gerealiseerd worden?  

3. De huidige projectmatige manier van werken leidt niet tot de grote omslag.

Woningcorporaties werken met een gefaseerde aanpak die tot het zogenaamde 'lock-in-effect’ leidt. Dat wil zeggen dat er voortdurend maatregelen en aanpassingen worden gestapeld, terwijl het goedkoper en efficiënter is om de transitie in één keer voor langere tijd te maken. De bestaande infrastructuur voor gas en electriciteit moet ondertussen namelijk ook worden gehandhaafd. De fossiele afhankelijkheid blijft daardoor onaanvaardbaar groot.

De renovatiekosten zijn zo hoog dat zelfs met inbegrip van de Energy Performance Compensatie (EPV) er geen lucratief business model mogelijk is. Dit vraagt om standaardisatie van renovatieoplossingen en -pakketten. Daarvoor is het nodig dat corporaties bereid zijn gezamenlijk op zoek te gaan naar investeerders en te investeren in productontwikkeling, productiefaciliteiten en industrialisatie. Dat is de enige manier om tot lagere kosten en betere producten te komen. Hoe bundelen we de krachten voor het bereiken van de klimaatakkoorden?

4. Er is een groot tekort aan arbeidskrachten.

De bouw heeft te maken met een ernstig tekort aan arbeidskrachten dat de komende jaren alleen nog maar zal toenemen. Voor de traditionele manieren van bouwen zijn nog steeds duizenden handjes op de bouwplaats nodig. Deze werknemers zijn nu al moeilijk te vinden. Vandaar dat we op zoek moeten naar innovatieve manieren om het werk te kunnen doen. Dat betekent dat we naar meer gestandaardiseerde manieren van productie en renovatie toe moeten. Hoe gaan we dat doen?

5. Projectmatig werken leidt niet tot de vereiste massaproductie.

Woningcorporaties werken projectmatig wat te duur is en te kleinschalig. Om dit te veranderen moeten ze een andere rol als klant gaan innemen. Niet meer voor ieder project met aanbestedingen en eigen programma's van eisen. Maar groter durven denken in bouwstromen in plaats van projectstromen. Dat betekent meer samenwerking met andere woningcorporaties en investeren in meerjarige trajecten. Hierdoor worden de transactiekosten aanzienlijk verlaagd en kunnen ontwikkelingen met partners worden gedeeld met als uiteindelijk effect lagere prijzen en meer efficiëntie. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat woningcorporaties bereid zijn om over hun eigen grenzen heen te kijken?

Oplossing: de INDU-Zero aanpak!

De Interreg North Sea Region biedt de oplossing voor al deze uitdagingen, namelijk: INDU-ZERO. Het project INDU-ZERO, dat mede door de Europese Unie wordt gefinancierd, is een samenwerkingsverband van 6 landen (Nederland, België, Duitsland, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen) met lokale overheden, onderwijsinstellingen en industrie als partner. INDU-ZERO gaat een blauwdruk ontwerpen voor een fabriek die de renovatiepakketten kan produceren tegen de helft van de kosten en de capaciteit kan verhogen tot 15.000 pakketten per jaar. Deze innovatieve fabriek worden na afronding van het project (2021) in de verschillende deelnemende landen gebouwd en gaan ervoor zorgen dat de klimaatdoelstellingen gehaald kunnen worden. Klinkt goed toch? Maar het vraagt om lef om in te stappen en mee te doen. Doet u mee? Volg INDU-ZERO en denk mee in de oplossingen voor de toekomst!

 

Schrijf je in op de INDU-ZERO nieuwsbrief: https://mailing.adklant.nl/h/d/045AE8AD1563C698

Neem deel aan de eerste webinar op 23/5:https://northsearegion.eu/indu-zero/webinars/webinar-23rd-may-2019/

 

Labels:

  • Premie voor thuisbatterij op komst

    De Vlaamse regering heeft een premie voor thuisbatterijen goedgekeurd. Een batterij kan opgewekte energie die niet onmiddellijk lokaal kan worden verbruikt, opslaan om later te gebruiken. Tegelijk zorgt energieopslag ervoor dat het distributienet op piekmomenten niet overbelast wordt. De premie zal ten vroegste op 1 augustus van kracht zijn en kan aangevraagd worden bij departement Omgeving. De subsidie bedraagt maximaal 3.200 euro en moet de aankoop van een thuisbatterij om stroom op te slaan aantrekkelijker maken.

    Lees meer
  • Circulaire businessmodellen: product als dienst

    Circulaire businessmodellen moeten ervoor zorgen dat het voor producenten financieel-economisch aantrekkelijk wordt om hun producten zo duurzaam en circulair als mogelijk te maken. In de vorige blog zagen we dat het traditionele verkoopmodel van de lineaire economie ertoe leidt dat de levensduur van producten bewust wordt verkort waardoor deze veel te snel op de afvalberg terecht komen. Dat moet anders. Maar kan dat ook?

    Lees meer
  • 3D-pioniers van Thomas More Bouw printen op Kamp C

    Een groep gemotiveerde studenten van Thomas More Bouw zijn al enkele maanden aan het experimenteren met de 3D-betonprinter op de site van Kamp C in Westerlo, in het kader van het project C3PO. Ze willen een rijtjeshuis met twee verdiepingen printen. Momenteel onderzoeken de studenten welke materialen en structuren optimaal passen. Het schooljaar loopt bijna af en in september gaan de studenten naar hun derde Bachelor. We spraken Joost en Antonie, één van de 3D-pioniers van Thomas More Bouw.

    Lees meer
  • Een terugblik op een geslaagde Link2Innovate

    Op 27 maart vond het slotevent plaats van het project Link2Innovate. Sinds 1 april 2016 ondersteunt het Link2Innovate, een initiatief van Interreg Vlaanderen-Nederland, jonge technologiebedrijven bij het opstarten van grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten in de grensregio Vlaanderen-Nederland.

    Lees meer
  • “Bouwen met aarde: lokaal, gezond en eindeloos circulair”

    Circulaire leembouw combineert traditionele technieken met moderne inzichten. De lokale materialen vinden dankzij eenvoudige processen hun toepassing in bouwwerken van vandaag. Daarbij wordt geen CO2 of afval geproduceerd. Het materiaal kan eindeloos opnieuw gebruikt worden zonder te vervuilen.

    Lees meer
  • Circulaire businessmodellen: geplande veroudering in het lineaire model

    In onze vorige blog hebben we het hoofdstuk over circulair aanbesteden afgerond. In de komende edities komen enkele circulaire businessmodellen aan bod. We beginnen met het leveren van producten als een dienst. Om dat innovatieve model te kaderen, bespreken we eerst een fundamentele constructiefout in het traditionele, lineaire businessmodel: de geplande veroudering.

    Lees meer
  • Dromen-durven-doen: samen sterk voor energietransitie

    Collectief energie opwekken en consumeren is in België (voorlopig) een behoorlijk moeilijke opgave. Er zijn tal van obstakels (technisch, juridisch sociaal, financieel en institutioneel) die de opzet van een eigen virtuele energiecentrale bemoeilijken. Om zicht te krijgen op wat er leeft bij burgers en gemeenschappen organiseert Kamp C de Droom-Durf-Doe-reeks in het project community-based Virtual Power Plant. Het blijft niet alleen bij informeren en inspireren, want het uiteindelijke doel is om drie gemeenschappen of projecten verder te begeleiden via een routekaart naar een eigen cVPP.

    Lees meer
  • Kontichse gezinnen screenen huis met warmtecamera

    Op zaterdag 23 februari maakten de inwoners van de Altenawijk in Kontich een warmtewandeling in het kader van het project RHEDCOOP. De buurtbewoners ontdekten met een warmtecamera welke plekken in huis beter geïsoleerd kunnen worden.

    Lees meer
  • Nieuwe technologieën voor duurzamer beton

    Het gebruik van circulaire technologieën voor beton kan helpen om de milieu-impact van de bouwsector drastisch terug te schroeven. Nu een duurzamer beton technisch stilaan op punt staat, is het tijd om de eerste toepassingen naar de werf te brengen.

    Lees meer
  • Aanbesteden via ‘Rapid Circular Contracting’: meer innovatie en creativiteit

    In onze vorige blog zoomden we in op een eerste vorm van circulair aanbesteden, waarbij een Bouw Informatie Model (BIM) de rol van de hoofdaannemer overneemt. Deze keer komt de tweede variant aan bod: ‘Rapid Circular Contracting’ (RCC). Een circulair aanbestedingsmodel dat maximaal ruimte laat voor innovatie en creativiteit.

    Lees meer
Sluiten