Bamboe als constructiemateriaal van de toekomst?

21 juni 2018 door Sarah Verbeeck

bamboe.jpg

Bamboe is niet alleen het favoriete voedsel van panda’s, maar ook een verrassend veelzijdig bouwmateriaal: robuust, duurzaam en bijna onbeperkt beschikbaar. Toch is bouwen met bamboe vandaag eerder uitzondering dan regel. Komt daar binnenkort verandering in?

Vandaag werkt de bouwsector vooral met materialen als staal, beton en aluminium gebruikt, waarvan de grondstoffen eindig zijn. Gelukkig lonkt er een duurzaam alternatief: bamboe. Deze exotische plant telt meer dan duizend soorten. Een drietal daarvan blijken uitermate geschikt als basis voor bouwmateriaal. 

Bamboe wordt vandaag al gebruikt om interieurs op te fleuren, bijvoorbeeld in parketvloeren. De Nederlandse ingenieur Pablo van der Lugt stelt in zijn boek Booming Bamboo dat de ronde, holle stammen ook perfect tot solide, hoogwaardige bouwpanelen om te vormen zijn.

Een meter per dag


Dat bouwpioniers als Pablo van der Lugt zo enthousiast zijn over bamboe is geen toeval. De natuurlijke grondstof biedt verschillende voordelen. Zo is bamboe tegelijk flexibel en sterk, met een treksterkte van 216 N/mm² (de maximale mechanische spanning die een materiaal bereikt als het plastisch vervormd wordt). Ter vergelijking: staal heeft een treksterkte van 420 N/mm², hout van 30 N/mm². Daarnaast is bamboe bijzonder vorm- en watervast, waardoor het probleemloos in de badkamer en buiten gebruikt kan worden.

Een van de bekendste kenmerken van bamboe is natuurlijk het onwaarschijnlijk snelle groeitempo. Bamboe kan tot een meter per dag groeien. Bovendien zijn de stengels al na vier jaar klaar om geoogst te worden. Dat is veel sneller dan dennenbomen, die dertig jaar nodig hebben, en eik, dat er maar liefst tachtig jaar over doet.

Minder CO2-uitstoot

Het grootste voordeel van bamboe is dat het een duurzame, hernieuwbare bouwgrondstof is. Net omdat het zo snel groeit, is het in staat om tot vier keer meer CO2 op te nemen dan hout: tot maar liefst 17 ton per hectare per jaar. De ecologische voetafdruk voor bouwmateriaal van bamboe ligt daardoor op -0,5 ton CO2 per ton bouwmateriaal (inclusief productie en transport). Daarmee scoort bamboe veel beter dan staal (+2 ton CO2/ton bouwmateriaal) en duurzaam gekapte harde houtsoorten (-10 kilogram CO2/ton bouwmateriaal).

Bamboe kan dus bijdragen aan een duurzame wereld. De bouwsector is vandaag een van de belangrijkste milieuvervuilers ter wereld, door de grote hoeveelheden CO2-uitstoot die bij het productie- en transportproces vrijkomen. Door massaal bamboe aan te planten, die de CO2 opnieuw opneemt, zou de bouwsector net een actieve bestrijder van het broeikaseffect kunnen worden.

Imagoprobleem


Rest de prangende vraag waarom bamboe vandaag nog niet is doorgebroken in de bouwsector. Ten eerste is de technische knowhow rond de grondstof lange tijd beperkt geweest. Dat is voor een groot deel te wijten aan het imagoprobleem waarmee bamboe kampt. De grassoort wordt immers geassocieerd met de bouw van armoedige huisjes in tropische regio’s. Niet voor niets wordt bamboe nog steeds the poor man’s timber genoemd. Architecten en ingenieurs in opleiding houden zich dus liever bezig met de studie van staal en beton, dat als veel prestigieuzer wordt beschouwd.

Op grote schaal?


Gelukkig lijkt de bouwsector stilaan rijp voor een mentaliteitswijziging. Zo ontwierpen sterarchitecten zoals de Colombiaan Simon Vélez en de Duitser Jörg Stamm al musea, restaurants en kathedralen volledig opgetrokken uit bamboe.

Volgens Pablo van der Lugt is het nu tijd voor de bouwsector om de volgende stap te nemen: hoogwaardige bouwpanelen van bamboe op grote schaal gebruiken, als basis voor constructies als carports en pergola’s. Op termijn zouden zelfs volledige woningen een optie worden. Al zullen daarvoor eerst nog enkele pioniers het goede voorbeeld moeten geven.

 

Labels:

  • The Exploded View: een revolutionaire samenwerking tussen bouw en landbouw

    In de landbouw bestaan er al heel wat biobased materialen, maar ze worden nog niet allemaal gebruikt op bouwwerven. Wist je bijvoorbeeld al dat je met grasvezel kunt isoleren? Of dat je keukenkastjes kan maken van paprikastelen? Stof tot nadenken dus voor landbouwers en bouwprofessionals over hoe ze de handen in elkaar kunnen slaan voor het huis van de toekomst.

    Lees meer
  • Binnenkort opent The Exploded View op Kamp C

    Op 13 maart kon de pers op Kamp C in Westerlo kennismaken met The Exploded View Beyond Building, een tentoonstelling in de vorm van een levensgroot huis. Samen met lokale partners geeft Kamp C met deze demonstratiewoning een frisse kijk op alles wat duurzaam bouwen is: creatief, modern, en zelfs vóór de afwerking al indrukwekkend.

    Lees meer
  • Sluit je aan bij het netwerk van Kamp C: word gids / storyteller

    Ben jij gebeten door biobased en circulair bouwen? Sluit je dan aan bij het netwerk van Kamp C. Word gids/storyteller bij Kamp C en vertel het verhaal aan onze bezoekers. Onze duurzaamheidsexperten ontvangen je met open armen en delen graag hun kennis en contacten met jou. Zo sta jij al een stap dichter bij biobased en circulair bouwen.

    Lees meer
  • Voortaan één digitaal woon- en energieloket voor alle inwoners van de Kempen

    Alle Kempense steden en gemeenten bundelen hun informatie en hun ondersteuningsaanbod over wonen, energie en duurzaam bouwen of verbouwen voortaan op één overzichtelijke website: www.duurzaamwonen.be. Het digitale loket is een initiatief van Kamp C (het provinciaal centrum voor duurzaamheid en innovatie in de bouw), IOK (de intercommunale ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen), RiT (regio in transitie) en de Kempense energiehuizen. Het online platform biedt de gebruikers niet alleen objectieve informatie op maat van iedere stad of gemeente, ze kunnen online ook vragen stellen die door de medewerkers worden beantwoord. Het initiatief is in Vlaanderen enig in zijn soort.

    Lees meer
  • Lierse houtbouwer zal Exploded View opbouwen op Kamp C

    Vanaf maart wordt The Exploded View Beyond Building opgebouwd op Kamp C. SIDATI, een houtbouwer uit Lier, heeft de demowoning uit biobased materialen mee gedemonteerd in Almere en zal het gebouw weer opbouwen op Kamp C in 2023. Ze werken voor de eerste keer mee aan een project dat honderd procent circulair is. We spraken met zaakvoerder Claire Dewispelaere en David Siebens.

    Lees meer
  • Tips om te besparen op je waterverbruik

    Wist je dat een Belg gemiddeld 95 liter water per dag verbruikt? Door de droogte moeten we allemaal zuiniger omspringen met water. Maar hoe doe je dat? Door enkele eenvoudige tips kun je besparen op je waterverbruik.

    Lees meer
  • Wat betekent condens aan de buitenzijden van je ramen?

    Wist je dat condens aan de buitenkant van je ramen een goed teken is? Dit wil zeggen dat het glas goed geïsoleerd is en dat de warmte binnen blijft. Architect Dirk Verbeeck van Kamp C legt uit.

    Lees meer
  • Zo voorkom je oververhitting van je woning

    Ken je dit fenomeen? Een prachtige, warme, zonnige dag: gaan fietsen, buiten spelen, buiten eten … uiteindelijk kom je moe maar voldaan terug naar binnen en kun je lekker gaan slapen. En dan komt de domper op de feestvreugde van de dag: binnen is het een ‘sauna’, zelfs een koude douche helpt maar tijdelijk en ’s nachts kan je de slaap niet vatten omdat je die warmte maar niet buiten krijgt. Dit fenomeen noemen we oververhitting. Net zoals een lichaam oververhit kan geraken door bijvoorbeeld te lang in de zon te zitten, kan dit ook gebeuren met onze gebouwen, waaronder dus ook onze woningen. Echter zijn er heel wat zaken waar we rekening mee kunnen houden om deze oververhitting zoveel mogelijk te vermijden en als het echt niet anders kan op zijn minst toch kunnen “genezen”… .

    Officieel spreekt men van oververhitting als de temperatuur in je woning 25 °C of meer bedraagt, zeker als dit regelmatig en meerdere dagen op een rij gebeurt. Maar iedere persoon is anders, dus voor sommigen kan 22 °C of 23°C al genoeg zijn om het oncomfortabel warm te hebben. Met de zomer in het vooruitzicht geeft onze adviseur An enkele tips.

    Lees meer
  • Duitse ambassadeur bezoekt Kamp C uit interesse voor 3D-printen in de bouw

    Vandaag bezocht de heer Martin Kotthaus, de ambassadeur van de Bondsrepubliek Duitsland in ons land, Kamp C. Net als Kamp C stimuleert de Duitse overheid de samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs om innovaties in de bouw sneller ingang te doen vinden.

    Lees meer
  • Droogte Vlaanderen: klimaatbestendig bouwen

    Droge zomers maken meer en meer duidelijk dat water een kostbaar goed is. Ben je aan het bouwen of renoveren? Dat is hét moment om stil te staan bij duurzaam watergebruik. An De Vriendt, architect en adviseur duurzaam bouwen bij Kamp C, geeft raad.

    Lees meer
Sluiten