De bouwadviezen, ook de bouwadviezen in de gemeenten, gaan digitaal door. De derde zaterdag van de maand kun je terecht op Kamp C voor een fysiek bouwadvies tussen 9u en 17u. Maak steeds een afspraak via mail bouwadvies@kampc.be of telefoon 014/27 96 50. Expo C krijgt een update en is momenteel gesloten.

Circulair bouwen: “Materialenpaspoort maakt hergebruik van materialen makkelijker”

4 oktober 2018 door Diana Grasso

3 circulair bouwen - bamb - new-office-building.jpg

Het gebruik van circulaire materialen is een belangrijk onderdeel van circulair bouwen. De materialen worden zo lang mogelijk (her)gebruikt, tot ze uiteindelijk op een milieuvriendelijke manier worden afgebroken. “Een materialenpaspoort kan een hulpmiddel zijn om materialen opnieuw te gebruiken of terug te winnen”, zegt Wim Debacker van onderzoekscentrum VITO.  

De term ‘circulaire materialen’ omvat meerdere lagen. De uitdrukking verwijst enerzijds naar materialen die recycleerbaar of biodegradeerbaar zijn, en anderzijds naar producten of bouwcomponenten die vlot ontmanteld kunnen worden, zodat ze zo lang mogelijk hoogwaardig hergebruikt kunnen worden. In het ideale geval komen de twee aspecten samen in één product of bouwcomponent.

“Circulaire materialen maken deel uit van een samenspel tussen producenten en gebouwontwerpers”, legt Wim Debacker uit. “De producent biedt een kwalitatief, gezond en herbruikbaar product aan en de architect kiest voor een ontwerp in laagjes, zodat de verschillende materialen apart vervangen kunnen worden. Dat noemen we functional layering.”

Circulaire pilootprojecten

Het gebruik van circulaire materialen wordt treffend gedemonstreerd in de Reversible Experience Modules (REM) van de PEA Nederland. Dat zijn uiteenlopende gebouwonderdelen (zoals een woonkamer, een bureauhoek en een gang) die tijdelijk worden opgebouwd uit herbruikbare producten en materialen. Meer dan zeventig modules worden samengebracht in een reizend tentoonstellingspaviljoen, waar bezoekers ze zelf kunnen ontmantelen en opnieuw kunnen opbouwen. De hele tentoonstelling wordt meerdere keren afgebroken en heropgebouwd op verschillende locaties.

“Een meer concrete toepassing van circulair materialengebruik vinden we in Essen, een stad in het Duitse Ruhrgebied. Daar wordt de laatste hand gelegd aan The New Office Building, een kantoorgebouw met meer dan tweehonderd werkruimtes voor de mijnbouwonderneming RAG Group. Het gebouw komt op het gesaneerde terrein van een vroegere steenkoolmijn”, vertelt Wim Debacker.

“The New Office Building is een pilootproject rond duurzaam ontwerpen met een speciale focus op cradle-to-cradle-principes. Het project vertrekt van herbruikbare en/of recycleerbare gebouwonderdelen die worden gebouwd met duurzame materialen. Sommige delen van het kantoorgebouw, zoals de daktuin van 3000 vierkante meter, zullen toegankelijk zijn voor het publiek. Eind dit jaar worden de werkzaamheden afgerond.”

Materialenpaspoort

The New Office Building en de Reversible Experience Modules maken deel uit van BAMB 2020 (Buildings As Material Banks), een project dat ijvert voor meer hergebruik van materialen. De projectpartners experimenteren met concrete initiatieven die circulair bouwen op verschillende niveaus tastbaar maken: gezonde materialen, aanpasbaarheid, biodegradeerbare materialen, een vlotte ontmanteling…

“Een belangrijk onderdeel van BAMB 2020 is de opmaak van materialenpaspoorten”, zegt Wim Debacker. “Zo’n paspoort omvat digitale data van materialen en producten die in gebouwen gebruikt worden, zoals hun historiek, de mate waarin bouwcomponenten hergebruikt kunnen worden, hoe dat kan gebeuren, het potentieel voor recyclage en biodegradatie ... Zowel The New Office Building als de REMs beschikken over uitgebreide materiaalpaspoorten. Als ze ooit gedemonteerd moeten worden, weten we precies welke materialen erin zitten en op welke manier ze hergebruikt kunnen worden.”

Betaalbaar bouwen

Circulaire bouwoplossingen vragen vaak een iets hogere investeringskost dan de traditionele werkwijzen. Toch bieden ze ook nieuwe kansen om betaalbaar te bouwen. Voorwaarde is dan wel dat het hele bouwproces wordt herbekeken. Wim Debacker: “VITO werkt mee aan Woon C, een denk- en doetank die circulaire bouwoplossingen inzet om de financiële druk op (ver)bouwers te verminderen. We experimenteren onder meer met alternatieve verdien- en financieringsmodellen, waarbij de bewoner wel het gebruiksrecht verkrijgt van een gebouw en zijn componenten, maar niet (of maar deels) het eigendomsrecht.”

“Omdat het over circulaire bouwoplossingen gaat, is er een incentive voor de bouwfabrikant (of een derde partij) om goed onderhouden producten te recupereren in ruil voor een gebruiksrecht en/of prestatiegerichte leasing. Die vergoeding wordt bijvoorbeeld op maandelijkse basis afbetaald. Zo worden kwalitatieve oplossingen toegankelijker. Op korte termijn gaan we onze nieuwe ideeën uittesten via de bouw van een kleine woning in Wilsele. Dat wordt wellicht de eerste circulaire woning in Vlaanderen, naar analogie van het eerste circulaire bedrijventerrein dat Kamp C straks bouwt in Westerlo.”

Meer info: www.bamb2020.eu en http://vlaanderen-circulair.be/nl/doeners-in-vlaanderen/detail/woonc 

Labels:

  • BIM draagt bij tot een hogere graad van circulariteit

    Voor ’t Centrum maakte de aannemer gebruik van digitale bouwmodellen: BIM. Dit Building Information Modelling systeem is veel meer dan 3D-tekenen en kent heel wat voordelen. Nauwkeuriger tekenwerk, overzicht bewaken en efficiëntie naar uitvoering zijn een greep uit de voordelen. Aannemer Joeri Beneens gaat er dieper op in.

    Lees meer
  • Cellulose houdt ’t Centrum warm

    Cellulose is het belangrijkste isolatiemateriaal in de gevels van ’t Centrum. Dit is papiervlokkenisolatie, die gemaakt wordt op basis van oude, gerecycleerde kranten. Waarom opteerde het bouwteam voor deze isolatie en wat zijn de voordelen? In dit artikel gaan we er dieper op in.

    Lees meer
  • Schelpenisolatie als vloerisolatie in ‘t Centrum

    Voor de vloerisolatie van ‘t Centrum opteerde het bouwteam voor schelpenisolatie. Teun Depreeuw van Ecoschelp legt uit.

    Lees meer
  • ’t Centrum kiest voor CLT

    Het circulair kantoorgebouw ’t Centrum is in volle opbouw op Kamp C. De draagconstructie bestaat uit CLT. Maar waarom kiest men juist voor CLT? Aannemer Joeri Beneens legt uit.

    Lees meer
  • ’t Centrum: gebouwd met cementloze funderingen dankzij het Interreg NWE URBCON-project

    Recent zette Kamp C, het provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw in Westerlo, de eerste stappen in de opbouw van ’t Centrum op haar site in Westerlo. Dit innovatief gebouw combineert verschillende pijlers van duurzaam bouwen tot het eerste circulaire kantoorgebouw van België. Een innovatief leerproces, waaruit heel de bouwsector inspiratie kan putten.

    Lees meer
  • BEO-veld zorgt voor verwarming en koeling in ‘t Centrum

    ’t Centrum, het circulair kantoorgebouw op Kamp C, maakt gebruik van een BEO-veld. Tenerga, gespecialiseerd in toepassingen van hernieuwbare thermische energie, legde het BEO-veld aan. Jan Laga, CEO van Tenerga, legt uit waarom dit thermisch energiesysteem uiterst geschikt is in een circulair gebouw en licht de voordelen van ondiepe geothermie toe.

    Lees meer
  • Uitgelicht: de visie achter ’t circulaire kantoorgebouw ‘t Centrum

    Samen met een consortium van 7 bedrijven realiseert Kamp C in Westerlo een flexibel aanpasbaar kantoorgebouw. Met zijn weldoordachte circulaire ontwerp en een bewuste keuze van materialen, technieken en innovatieve bedrijfsmodellen moet dit gebouw, een katalysator zijn voor circulair bouwen in Vlaanderen en daarbuiten. We vroegen aan de bedrijfs-en projectleiders wat hun visie is op circulair bouwen en het circulair bouwconsortium.

    Lees meer
  • “aha!”-Mobiel geeft advies over energiezuinige renovaties

    Bij de “aha!”-Mobiel kan iedereen terecht met vragen over energiezuinige renovaties en voor hulp bij zijn renovatietraject. In juni konden de inwoners van Kontich en Mortsel. er terecht. Lokale besturen Kontich en Mortsel en Kamp C ontwikkelden samen de “aha!”-Mobiel als onderdeel van het Europees project RHEDCOOP.

    Lees meer
  • Consortiumleden van ’t Centrum aan het woord

    Het zijn bijzondere tijden op Kamp C. De bouw van ’t Centrum, het eerste circulaire kantoorgebouw van Vlaanderen is van start gegaan. De werken zijn volop aan de gang. De CLT-structuur staat er al en er wordt volop gewerkt aan het buitenschrijnwerk en het dak.

    ‘t Centrum is een realisatie van het bouwconsortium Kamp Circulair, bestaande uit zeven bedrijven en organisaties: aannemersbedrijf Beneens, engineeringbedrijf TEN, studiebureau Streng-th, fabrikant Muurtuin, architectenbureau West Architectuur, geothermisch adviesbureau Tenerga en de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO).

    We hadden een gesprek met de leden van het consortium over hun ervaringen in deze nieuwe samenwerkingsvorm.

    Lees meer
  • Kamp C: meiboom op eerste circulair kantoorgebouw in Vlaanderen

    Op de site van Kamp C, het provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw, in Westerlo verrijst het eerste circulaire kantoorgebouw van Vlaanderen. Kamp C realiseert dit samen met een consortium van 7 bedrijven en organisaties. Met een weldoordacht circulair ontwerp en een bewuste keuze van materialen, technieken en innovatieve bedrijfsmodellen moet het een katalysator worden voor circulair bouwen in Vlaanderen en daarbuiten. De nieuwbouw krijgt de naam ’t Centrum. De werken zijn volop aan de gang. Vandaag is bij Kamp C in Westerlo de meiboom geplant op de houtskeletstructuur.

    Lees meer
Sluiten