“Circulair aanbesteden levert meer innovatieve, duurzame voorstellen op”

22 oktober 2018 door Diana Grasso

Circulair aanbesteden_Jonathan Verdonck.jpg

De markt voldoende ruimte geven om zelf innovatieve voorstellen te doen voor een bouwproject: dat is de kern van circulair aanbesteden. “Als de focus niet op de laagste prijs maar op het beste voorstel ligt, komen aannemers en uitvoerders veel creatiever uit de hoek”, zegt Jonathan Verdonck van Kamp C

Een bouwproject aanbesteden gebeurt traditioneel vrij top-down. De opdrachtgever vraagt eerst aan een architect om een ontwerp te maken. Op basis daarvan omschrijft hij in detail wat hij van de bouwsector verwacht: zoveel vierkante meter, zoveel metaal, zoveel beton ... Pas in de laatste fase worden aannemers en uitvoerders bij het project betrokken.

“De praktische bouwpartners mogen enkel nog meegeven hoeveel tijd ze voor het project nodig hebben en welke prijs ze ervoor vragen. Vervolgens kiest de opdrachtgever een kandidaat, meestal de goedkoopste”, zegt Jonathan Verdonck. “Op die manier wordt de markt niet uitgedaagd om duurzame of creatieve uitvoeringen te bedenken. Een circulaire aanbesteding pakt het anders aan.”

Concept zelf invullen

Bij circulair aanbesteden mag de markt zelf creatieve oplossingen aandragen. De opdrachtgever omschrijft enkel de gebruiksdoelen van een project: wat moet een gebouw te bieden hebben? Het moet bijvoorbeeld een duurzaam, energiepositief kantoorgebouw zijn waar vijfhonderd mensen op een aangename manier kunnen werken, vergaderen en lunchen. De markt kan dan zelf innovatieve invullingen van dat concept voorstellen. Het budget voor het project wordt vooraf meegedeeld, zodat de uitvoerders niet focussen op een lage prijs maar op een sterk inhoudelijk voorstel.

“Een belangrijk aandachtspunt bij circulair aanbesteden is overleg”, weet Jonathan Verdonck. “Alle partijen worden van bij het begin bij het project betrokken: niet alleen de architect, maar ook aannemers, uitvoerders en leveranciers. Zo kunnen zij mee het gebouw ontwerpen. Dat lijkt tijdrovend, maar in de praktijk is het net efficiënter. Vandaag zien we weleens dat een architect een prachtig ontwerp tekent waarvan een ingenieur of aannemer even later zegt: “Dat is technisch gezien niet mogelijk.” Met een circulaire aanbesteding vermijd je zulke problemen. De kosten voor fouten en aanpassingen dalen en het project kan sneller worden opgeleverd. Bovendien is het resulterende gebouw vaak duurzamer en innovatiever.”

Minder materialen en energie

Een mooi voorbeeld van circulair aanbesteden is het Liandergebouw van de Nederlandse energienetbeheerder Alliander. Die wilde initieel een duurzaam nieuw kantoorgebouw laten optrekken voor zijn werknemers. Maar toen Alliander de markt de ruimte gaf om zelf voorstellen te doen, kwam een heel andere oplossing uit de bus.

“Het nieuwe Liandergebouw bestaat uit een complex van vijf bestaande gebouwen die zijn overkapt door een ‘klimaatkas’ met een zwevend dak”, vertelt Jonathan Verdonck. “Het bouwproces zelf werd origineel ingevuld. Zo bestaat het isolatiemateriaal voor een deel uit gerecycleerde jeansstoffen van medewerkers. Het dak werd opgetrokken door een fabrikant van rollercoasters, omdat die het gewend is om lichte en performante constructies te creëren met zo weinig mogelijk metaal. Het renovatieproject heeft uiteindelijk veel minder materialen en energie gekost dan een nieuwbouw, en het resultaat is prachtig.”

Kamp C als gids

In Vlaanderen bouwt Kamp C momenteel zelf aan het circulaire bedrijventerrein ’t Centrum, in samenwerking met de OVAM en hogeschool Thomas More. In het kader van dat project wordt onder meer een circulair aanbestedingstraject doorlopen. Ook Vlaamse bouwbedrijven, opdrachtgevers en overheden staan steeds meer open voor circulair bouwen en aanbesteden. De maatschappij evolueert, en die evolutie wil Kamp C begeleiden.

Jonathan Verdonck: “Circulair aanbesteden is in eerste instantie vooral geschikt voor grotere projecten. Het vraagt immers wel wat voorbereidingswerk, en heel wat overheidsdiensten en bouwpromotoren staan huiverig tegenover een concept waarvan ze de aanpak en de wettelijke details niet kennen. Om het concept op grotere schaal uit te rollen, werkt Kamp C aan een plan of gids die opdrachtgevers stap voor stap door een circulaire aanbesteding loodst. Op termijn zullen ook opdrachtgevers van kleinere projecten en particulieren daarmee aan de slag kunnen.” 

Labels:

  • Circulair bouwen: “Materialenpaspoort maakt hergebruik van materialen makkelijker”

    Het gebruik van circulaire materialen is een belangrijk onderdeel van circulair bouwen. De materialen worden zo lang mogelijk (her)gebruikt, tot ze uiteindelijk op een milieuvriendelijke manier worden afgebroken. “Een materialenpaspoort kan een hulpmiddel zijn om materialen opnieuw te gebruiken of terug te winnen”, zegt Wim Debacker van onderzoekscentrum VITO.  

    Lees meer
  • Blog 1: Nieuwe blog gidst bouwsector door de transitie

    Onze samenleving moet dringend evolueren naar meer duurzaamheid en innovatie. Hoe verloopt die transitie in de bouwsector en welke rol kan Kamp C daarin spelen? Directeur Peter-Paul van den Berg toont de weg in een nieuwe, inspirerende blog.

    Lees meer
  • Circulair bouwen: 7 tips van een architect

    Nu duurzaam bouwen stilaan ingeburgerd raakt, komt de overtreffende trap in het verschiet: circulair bouwen. Daarbij ligt de nadruk niet alleen op duurzame materialen en technieken, maar vooral ook op flexibiliteit en demonteerbaarheid. Hoe zorg je ervoor dat een gebouw moeiteloos een tweede leven krijgt? Kris Blykers van A-tract Architecture geeft tips.

    Lees meer
  • ABN AMRO ruilt klassiek kantoor voor circulaire proeftuin

    De Nederlandse bank ABN AMRO kampte al een tijdje met een tekort aan vergaderlokalen. De bouwplannen om hun kantoortoren in Amsterdam uit te breiden lagen klaar. Maar de bank gooide het roer om en besloot een circulair gebouw neer te zetten dat bijdraagt aan een duurzame samenleving.

    Lees meer
  • Restaurant in Utrecht scoort met innovatief businessmodel

    Een volledig demontabel gebouw, opgetrokken volgens circulaire principes: restaurant The Green House in Utrecht is een knap staaltje circulair bouwen. Maar wat het concept echt innovatief maakt, is het businessmodel dat erachter schuilgaat. “Zaken als meubilair en verlichting worden niet aangekocht maar geleased. Zelfs de kruiden in de serre worden betaald per gebruik.”

    Lees meer
  • Veroorzaakt Cross Laminated Timber een revolutie in de bouw?

    Met een team van 8 medewerkers 62 serviceflats optrekken in 6 weken tijd? De disruptieve bouwtechniek Cross Laminated Timber (CLT) maakt het mogelijk. De bedrijven Beneens en CLT-S sprongen al op de kar en doen voor Kamp C de voordelen van deze innovatieve bouwmethode uit de doeken.

    Lees meer
  • Een huis als een IKEA-meubel: Vlaams bedrijf lanceert zelfbouwpakket-ten

    Het Vlaamse bouwbedrijf Systimber wil de Europese bouwmarkt veroveren met een eenvoudig maar slim concept: een massieve houtbouwconstructie die je in elkaar kan zetten zonder hijswerktuigen.

    Lees meer
  • Omgekeerd bouwen: tot 35% goedkoper en dubbel zo snel

    De Belgische start-up Bhaluu Construction maakt gebruik van een omgekeerde bouwmethode, waarbij de wanden van binnen naar buiten worden opgetrokken. De innovatieve techniek kan naar verluidt 35 procent op de kostprijs en 55 procent op de bouwtijd besparen.

    Lees meer
  • Bouwen zonder nagels en schroeven

    WOODinc levert duurzame houtskeletbouw die je zelf kunt monteren en hergebruiken.

    Lees meer
  • Eerste on-site geprinte huis voorgesteld op Design Week in Milaan

    De Milan Design Week pakte dit jaar uit met een primeur voor de bouwsector: op het Piazza Cesare Beccaria stond tijdelijk het eerste on-site geprinte betonnen huis in Europa, 100 vierkante meter groot en voorzien van een leefruimte, keuken, bad- en slaapkamer.

    Lees meer
Sluiten