Boek een rondleiding in ’t Centrum, expo biobased-circulair bouwen (CBCI) en industrialisatie van een totaalrenovatiepakket (INDU-ZERO). Bouwadviezen verlopen digitaal.

Kan circulair bouwen wonen opnieuw betaalbaar maken?

14 november 2018 door Diana Grasso

GALLE Waldo_Landscape - meso_lr.jpg

Acht procent van de gezinnen heeft het moeilijk om zijn woonkrediet af te betalen. Is leningvrij en circulair wonen een interessant alternatief voor de groeiende groep mensen die zich geen eigen woning kan veroorloven? Dat onderzoekt WoonC, een netwerk van onderzoekers, investeerders, materiaalproducenten en overheden, met de bouw van een circulaire woning.

Sinds 2000 zijn de prijzen van de woningen in België meer dan verdubbeld. Dertien procent van wie een lening aangaat, staat daarvoor meer dan 40 procent van zijn inkomen af; bij 8 procent van de leners is dat zelfs meer dan de helft. Voor veel mensen legt een woonkrediet een hypotheek op hun leven en hun vrijheid.

Dat moet anders, vindt een groeiend netwerk van bedrijven, onderzoekers en overheden, met onder andere BAST architects & engineers, Facadeclick, het Vlaams Energiebedrijf, de OVAM, kennisinstelling VITO en het departement Architectural Engineering aan de VUB. Samen voelen ze de mogelijkheden van leningvrij wonen aan de tand in concrete bouwprojecten. Het eerste project gaat in 2019 van start in Wilsele. Een tweede en derde project zitten in de pijplijn.

Materiaal slim gebruiken

Onderzoeker Waldo Galle van VUB Architectural Engineering en VITO: “We gaan niet altijd slim om met de materialen in onze woningen. Neem nu de renovatie van een dak: we kiezen meestal voor nieuwe dakpannen en gooien de oude weg. Oók als die oude dakpannen niet stuk zijn, en de nieuwe niet sterker. Iedereen houdt natuurlijk van ‘eens iets nieuw’, maar is dat geen gemiste kans? Bij iedere renovatie blijft een hoop afval achter, moeten we nieuwe materialen aankopen en sturen we extra vrachtwagens op onze al overvolle snelwegen. Met het hergebruik van die dakpannen of een efficiënte recyclage sparen we geld, afval en overlast uit.”

Dakpan met vier levens

Vandaag is hergebruik niet altijd mogelijk. Oude ramen zijn bijvoorbeeld niet isolerend genoeg, en binnenwanden kunnen maar moeilijk gerecupereerd worden zonder ze te beschadigen. “Wel weten we hoe we hergebruik in de toekomst mogelijk kunnen maken”, stelt Galle. “Ramen kunnen bijvoorbeeld geüpgraded worden, en wanden kunnen volledig demonteerbaar zijn. Door nu al te denken aan het tweede, derde en misschien wel vierde leven van een dakpan, een raam of ieder ander onderdeel van een woning, zal dat bouwelement in de toekomst meer waard zijn dan wanneer het afgedankt moet worden.”

Woningen – en de materialen waarmee ze gebouwd zijn – die nuttig en waardevol blijven, zijn bovendien een duurzamere, misschien zelfs meer rendabele investering dan een traditionele woning of appartement. Het woonkrediet is dan ook niet langer de enige optie.

Wonen as-a-service

Galle: “Met professionele partners zoals Groep Van Roey en Bopro, en financiële instellingen zoals Triodos Bank en Econocom, verkennen we verschillende pistes. Zo zouden particulieren samen in de bouwgrond of de dragende structuur van een gebouw kunnen investeren, als coöperatie of vennootschap. Voor die delen van het gebouw die regelmatig onderhoud nodig hebben en aangepast moeten worden aan nieuwe eisen, kan het interessant zijn dat producenten ze tegen een vergoeding aan de bewoners ter beschikking stellen. Ventilatie en verwarming bijvoorbeeld. Je koopt dan geen installaties aan, maar doet een beroep op een bedrijf dat je verse, warme lucht aanbiedt. Bij zo’n dienst of ‘servicecontract’ ben je trouwens zelf niet verantwoordelijk voor het onderhoud, en betaal je enkel als het bedrijf de afgesproken luchtkwaliteit effectief levert.”

Circulaire pilootwoning

Leningvrij en circulair wonen is een compleet nieuwe manier van wonen, die nieuwe afspraken en spelregels vraagt. “Welke regels dat zijn, onderzoeken we tijdens het bouwproces van een circulaire woning. Dankzij BAST architects & engineers verrijst die woning binnenkort in Wilsele. Hoe verdelen we de baten en kosten over alle betrokken partijen? Welke voorwaarden moeten vervuld zijn om er een duurzaam businessmodel van te maken? Hoe garanderen we woonzekerheid? En welke nieuwe contractvormen zijn nodig? Dat zijn de vragen die iedereen zich stelt. Dankzij WoonC kunnen we onze kennis verbinden en samen die vragen beantwoorden”, legt Galle uit.

Het WoonC-netwerk buigt zich ook over de opportuniteiten die leningvrij, circulair wonen biedt voor de samenleving: welke nieuwe beroepen zijn nodig? Moet de wetgeving aangepast worden?  En hoe kunnen technologieën zoals smart monitoring ingezet worden?

Het netwerk van WoonC staat open voor nieuwe partners die hun kennis willen delen en samen stappen vooruit willen zetten in de zoektocht naar een nieuwe, bevrijdende manier van bouwen en wonen. Meer info vind je op de website van WoonC-mediapartner Vlaanderen Circulair.

Labels:

  • Exploded View Beyond Building verhuist van Floriade Expo naar Kamp C

    Kamp C bezocht de wereldtuinbouwtentoonstelling Floriade Expo 2022 in het Nederlandse Almere. Het was een inspirerende uitstap voor organisaties met interesse in duurzaam en biobased bouwen.

    Lees meer
  • De technologische innovaties van drie jaar 3D-betonprinten

    Sinds 2019 onderzoeken en experimenteren enkele bouwbedrijven (Etib/Concrete House, Beneens en Van Roey) en studenten van Thomas More met een 3D-betonprinter op Kamp C. In 2020 printten ze een demowoning in het kader van het project C3PO. Nu, drie jaar later, is 3D-printen een vast onderdeel geworden in de bacheloropleiding Bouw. Het printproces en de software ondergingen heel wat innovatieve transformaties. Nu bekijken we via het project KIEM welke barrières nog moeten overwonnen worden opdat bedrijven deze technologie in hun bedrijfsproces zullen opnemen om zo tot marktintroductie te komen. Axel Boons, 3D manager bij Etib/Concrete House en Wetenschappelijk Onderzoeker bij Thomas More en Wouter Bourgeois, BIM-manager bij Beneens bouw en interieur lichten de evoluties in het printproces toe.

    Lees meer
  • Zilvermeer bestelt reuzegrote 3D-geprinte zonnebril bij Kamp C

    Provinciaal Recreatiedomein Zilvermeer heeft een nieuwe blikvanger, op het strand prijkt een reuzegrote zonnebril. Deze bril is 1,8 meter hoog en werd op vraag van het Zilvermeer geconstrueerd met de 3D-betonprinter van Kamp C, het Provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw. Studenten aan de bouwopleiding van de Thomas More Hogeschool deden op die manier kostbare praktijkervaring op.

    Lees meer
  • Werken in ’t Centrum: ervaringen van kantoorhouders

    Vier maanden geleden namen de kantoorhouders hun intrek in ’t Centrum. Tijd om even stil te staan: Is het echt anders werken in een circulair kantoorgebouw? Wat zijn de voordelen en zijn er ook nadelen? En heeft werken in een houten gebouw een effect op je gezondheid? We spraken met aannemer Joeri Beneens van Beneens Bouw en Interieur, Stefan Belmans van Streng-th, architecte Sarah Theeuws van West Architectuur, Sofie Torfs van Kamp C en Tijs Proost van Ismart.

    Lees meer
  • 't Centrum verwelkomt groepen voor rondleidingen

    Sinds 2021 bouwen we aan het meest circulaire kantoorgebouw van de Benelux: ’t Centrum. Dit innovatief gebouw is de katalysator voor circulair bouwen in Vlaanderen en daarbuiten. Het gebouw is sinds kort klaar om getoond te worden aan het publiek! Vanaf nu kun je dus online een rondleiding reserveren.

    Lees meer
  • Het meest circulaire kantoorgebouw van de Benelux staat op Kamp C

    Kamp C en een eerder geselecteerd consortium van zeven bedrijven bouwden ’t Centrum in Westerlo. Dit is het eerste volledig circulair kantoorgebouw in Vlaanderen. Het gebouw telt drie bouwlagen en heeft een totale oppervlakte van 2.400 m². De hoge mate van circulariteit van het gebouw is opmerkelijk, het bestaat uit herbruikbare materialen en kan volledig gedemonteerd worden en elders heropgebouwd. In het gebouw worden innovatieve materialen, toepassingen, technieken en nieuwe bedrijfsmodellen gebruikt.

    Lees meer
  • Duitse ambassadeur bezoekt Kamp C uit interesse voor 3D-printen in de bouw

    Vandaag bezocht de heer Martin Kotthaus, de ambassadeur van de Bondsrepubliek Duitsland in ons land, Kamp C. Net als Kamp C stimuleert de Duitse overheid de samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs om innovaties in de bouw sneller ingang te doen vinden.

    Lees meer
  • Vlaanderen schakelt 6 versnellingen hoger met de circulaire economie: “We moeten meer en beter recycleren"

    Vlaamse ministers Hilde Crevits (voormalig minister van Werk, Economie en Landbouw) en Zuhal Demir, bedrijfsorganisaties, het middenveld en de kenniswereld nemen samen actie om van Vlaanderen een regio zonder afval te maken en extra initiatieven te nemen op vlak van circulaire economie. 100 Vlaamse partners, waaronder Kamp C, tekenden vandaag een engagementsverklaring waarbij eenieder per domein zich officieel engageert om de circulaire transitie van de Vlaamse economie waar te maken. Het gaat over 6 concrete domeinen: circulair bouwen, innovatie via de bio-economie, circulaire chemie en kunststoffen, meer recyclage en hergebruik in de maakindustrie en minder verspilling in onze voedselketen en waterkringlopen.

    Lees meer
  • Droogte Vlaanderen: klimaatbestendig bouwen

    Droge zomers maken meer en meer duidelijk dat water een kostbaar goed is. Ben je aan het bouwen of renoveren? Dat is hét moment om stil te staan bij duurzaam watergebruik. An De Vriendt, architect en adviseur duurzaam bouwen bij Kamp C, geeft raad.

    Lees meer
  • Expo ‘renovatiepakketten voor woningen’ te bezoeken op Kamp C

    Bestaande woningen energieneutraal maken is geen simpele opdracht. Niet iedereen kan het zich immers permitteren om in duurzame oplossingen te investeren. Kamp C, het Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw, zoekt daarom mee naar oplossingen om het huidig woningbestand toekomsbestendig te maken. Als partner in het INDU-ZERO project, dat een blauwdruk voor een fabriek heeft ontworpen om in massaproductie renovatiepakketten aan te bieden tegen een lagere kost, is Kamp C dan ook de Vlaamse showcase om het pakket te demonstreren.

    Lees meer
Sluiten