Circulair Bouwen

13 december 2018 door Diana Grasso

Icoontjes.png

Om de bouwsector mee te nemen in de transitie naar een duurzame samenleving heeft Kamp C een integrale visie rond circulair bouwen ontwikkeld: zeven pijlers tonen hoe we de bebouwde omgeving verregaand kunnen verduurzamen en innoveren.

Circulair bouwen vertaalt de principes van de circulaire economie naar de bouwwereld. Het gaat er enerzijds om producten, componenten en materialen zo lang en zo hoogwaardig mogelijk in de cirkel te houden. Dat is de circulaire kant van de circulaire economie. Anderzijds gaat het om het veranderen van de werkwijzen in de bouw, zodat het voor alle partijen financieel-economisch aantrekkelijk wordt om circulariteit na te streven. Dat is de economische kant van de circulaire economie.

7 pijlers van circulair bouwen

De zeven pijlers van circulair bouwen in het kort:

Circulaire materialen: het gebruik van zuivere technische materialen (met als doel ze zo lang en hoogwaardig mogelijk in de cirkel te houden) en het gebruik van nagroeibare (‘teeltbare’) of bio-based materialen in de bouw.

Circulair ontwerpen: gebouwen en componenten zodanig ontwikkelen dat ze hergebruikt kunnen worden of dat ze zonder veel inspanning een andere functie of toepassing kunnen krijgen. Het gaat om zaken als modulair ontwerpen, demontabele en remontabele componenten en veranderingsgericht ontwerpen en bouwen.

Circulair aanbesteden: het aanbesteden van een gebouw niet meer primair op basis van prijs en een dichtgetimmerd pakket van eisen, maar op basis van ambitie en kwaliteit, tegen een vooraf afgesproken budget, waarbij de markt wordt uitgedaagd om samen te werken en een consortium te vormen om deze ambitie waar te maken.

Circulaire businessmodellen: gebouwcomponenten als een dienst aanbieden waarbij de producent van de bouwcomponenten eigenaar blijft en daarmee verantwoordelijk is voor het energieverbruik en het onderhoud. Het gevolg is dat het produceren van kwalitatief hoogwaardige en duurzame componenten in het belang van de producent zelf is.

Circulaire financiën: hier kan gedacht worden aan financiële instellingen die producenten in eerste instantie financieren om een circulair businessmodel mogelijk te maken, maar waarbij de producent verantwoordelijk blijft voor de terugname en de restwaarde. Dat kan gefinancierd worden met behulp van innovatieve financieringsvormen buiten de traditionele banken om, zoals crowdfunding of het inzetten van particulier spaargeld in duurzame projecten met een gegarandeerd rendement.

Circulair werken: de manier waarop we optimaal werken heeft een grote impact op hoe we kantoorgebouwen ontwerpen en inrichten. In plaats van afgesloten eenheden krijg je een open en dynamische werkomgeving waar medewerkers van verschillende bedrijven met elkaar samenwerken en daarbij ondersteund worden door tal van (hightech)faciliteiten en organisatievormen. In plaats van het klassieke huren van een kantoorruimte gaan bedrijven steeds vaker een werkomgeving als dienst afnemen.

Circulaire gebiedsontwikkeling: deze pijler overstijgt het niveau van het gebouw. Het gaat om het afstemmen van gebouwen en hun functies op elkaar, zodat er een circulair ecosysteem ontstaat waarbij rest-, energie- en materiaalstromen op elkaar afgestemd worden en bijvoorbeeld het afval van de een gebruikt kan worden als de grondstof voor de ander.

Op de foto staat het model van het circulair bouwen afgebeeld.

De grote disruptie

Circulair bouwen is de grote disruptie die momenteel gaande is voor de bouwsector. Kamp C is zelf geen expert in alle zeven pijlers van circulair bouwen. Wij zien onszelf meer als een katalysator en een aanjager van het circulair bouwen, eerder dan als een expertisecentrum. We hebben een traject opgestart om de nodige externe expertise te betrekken en aan ons te koppelen om het circulair bouwen te realiseren en te demonstreren op Kamp C. Het wordt een showcase van circulair bouwen.

Kamp C betrekt per topic de grootste experts uit Vlaanderen en Nederland. Die nemen ons aan het handje mee. En daar leren wij van, maar niet alleen wij. Het is vooral de bedoeling dat de traditionele Vlaamse bouwsector ervan leert en inziet dat circulair bouwen de toekomst is. Om die boot niet te missen, moeten ze hun businessmodel en werkwijze aanpassen. Zo niet vrees ik dat de Vlaamse bouwmarkt overspoeld zal worden door creatieve start-ups en buitenlandse bouwbedrijven die wel hebben geïnnoveerd.

Labels:

  • Circulaire woonwijk verrijst uit oude hoogbouwflats

    Uit leegstaande flatgebouwen een nieuwe woonwijk optrekken, voorzien van een gesloten waterkringloop? Het Nederlandse project SUPERLOCAL legt de circulaire lat hoog: “De lessen die we trekken uit dit project kunnen in heel Europa worden toegepast.”

    Lees meer
  • Aanbesteden via een Bouw Informatie Model: minder kosten, meer kwaliteit

    Kamp C wil de bouwsector stap voor stap inwijden in alle zeven pijlers van het circulaire model. In onze vorige blogs bespraken we al het gebruik van circulaire materialen en de kunst van het circulair ontwerpen. Deze keer is het de beurt aan circulair aanbesteden: een vorm van aanbesteden die ambities centraal stelt, bijvoorbeeld via een Bouw Informatie Model (BIM).

    Lees meer
  • BAMB maakt laatste stop op Kamp C

    Van december tot midden februari kon je de Reversible Experience Modules (REMs) bezoeken op Kamp C. De REMs zijn een pilot in het Europese “Buildings As Material Banks”(BAMB) project. We ontvingen heel wat kijklustigen. Op 19 februari vonden verschillende workshops plaats over circulair bouwen en materiaalpaspoorten. EPEA Nederland, de organisatie die de REMs lanceerde, gaf een toelichting over de toekomstvisie.

    Lees meer
  • Kamp C ondertekent Green Deal Circulair Bouwen

    Vorige week plaatste Kamp C-directeur Peter-Paul van den Berg op Batibouw zijn handtekening onder de Green Deal Circulair Bouwen. In de overeenkomst engageert Kamp C zich samen met tal van andere spelers om de transitie naar een circulair model in de bouwsector te versnellen.

    Lees meer
  • “Prestatiecontracten zijn de beste manier om circulaire renovaties te realiseren”

    Nu circulair bouwen stilaan een vertrouwd begrip is in onze sector groeit de interesse voor een gelijkaardige innovatie: circulair renoveren. Het Antwerpse bouwadviesbureau Factor4, de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en het Vlaams EnergieBedrijf (VEB) sprongen alvast op de kar. Met het project CiRe (‘Circulair Renoveren’) mikken ze op de circulaire renovatie van publieke gebouwen.

    Lees meer
  • Flexibel bouwen dankzij een circulair ontwerp

    Circulair bouwen zal grote veranderingen teweegbrengen in de bouwwereld. Om de sector alvast vertrouwd te maken met de nieuwe manier van bouwen, bespreekt Kamp C de zeven pijlers van het circulaire model. Zo ging onze vorige blog over het gebruik van circulaire materialen. In dit artikel komt de tweede pijler aan bod: circulair ontwerpen.

    Lees meer
  • “Circulair bouwen creëert nieuwe financieringsmodellen”

    Circulair bouwen biedt niet alleen kansen voor de bouwsector, ook bankiers kunnen meestappen in het verhaal. Didier Léon, senior manager bij de duurzame Triodos Bank, kijkt voor ons naar de financiële kant van een circulair gebouw.

    Lees meer
  • SDG’s vinden hun weg naar de Vlaamse bouwsector

    Volgens het World Green Building Council kan de bouwsector bijdragen aan het behalen van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s). Twee Vlaamse bedrijven uit de sector leggen uit hoe zij de doelen in hun werking integreren: “Je hebt vooral een andere mindset nodig.”

    Lees meer
  • Circulaire materialen sluiten de kringloop in de bouw

    Kamp C wil de transitie naar circulair bouwen faciliteren door de bouwsector vertrouwd te maken met alle aspecten ervan. In onze vorige blog introduceerden we de zeven pijlers van circulair bouwen. Dit artikel gaat dieper in op de eerste pijler: het gebruik van circulaire materialen.

    Lees meer
  • Netwerkevent Solarise op 12/2

    Op 12 februari gaat het netwerkevent van Solarise, met focus op zonne-energie, door met als thema business modellen en met verschillende sprekers over o.a. energiecoöperaties en circulaire economie in Gent. 

    Lees meer
Sluiten