Circulair Bouwen

13 december 2018 door Diana Grasso

Icoontjes.png

Om de bouwsector mee te nemen in de transitie naar een duurzame samenleving heeft Kamp C een integrale visie rond circulair bouwen ontwikkeld: zeven pijlers tonen hoe we de bebouwde omgeving verregaand kunnen verduurzamen en innoveren.

Circulair bouwen vertaalt de principes van de circulaire economie naar de bouwwereld. Het gaat er enerzijds om producten, componenten en materialen zo lang en zo hoogwaardig mogelijk in de cirkel te houden. Dat is de circulaire kant van de circulaire economie. Anderzijds gaat het om het veranderen van de werkwijzen in de bouw, zodat het voor alle partijen financieel-economisch aantrekkelijk wordt om circulariteit na te streven. Dat is de economische kant van de circulaire economie.

7 pijlers van circulair bouwen

De zeven pijlers van circulair bouwen in het kort:

Circulaire materialen: het gebruik van zuivere technische materialen (met als doel ze zo lang en hoogwaardig mogelijk in de cirkel te houden) en het gebruik van nagroeibare (‘teeltbare’) of bio-based materialen in de bouw.

Circulair ontwerpen: gebouwen en componenten zodanig ontwikkelen dat ze hergebruikt kunnen worden of dat ze zonder veel inspanning een andere functie of toepassing kunnen krijgen. Het gaat om zaken als modulair ontwerpen, demontabele en remontabele componenten en veranderingsgericht ontwerpen en bouwen.

Circulair aanbesteden: het aanbesteden van een gebouw niet meer primair op basis van prijs en een dichtgetimmerd pakket van eisen, maar op basis van ambitie en kwaliteit, tegen een vooraf afgesproken budget, waarbij de markt wordt uitgedaagd om samen te werken en een consortium te vormen om deze ambitie waar te maken.

Circulaire businessmodellen: gebouwcomponenten als een dienst aanbieden waarbij de producent van de bouwcomponenten eigenaar blijft en daarmee verantwoordelijk is voor het energieverbruik en het onderhoud. Het gevolg is dat het produceren van kwalitatief hoogwaardige en duurzame componenten in het belang van de producent zelf is.

Circulaire financiën: hier kan gedacht worden aan financiële instellingen die producenten in eerste instantie financieren om een circulair businessmodel mogelijk te maken, maar waarbij de producent verantwoordelijk blijft voor de terugname en de restwaarde. Dat kan gefinancierd worden met behulp van innovatieve financieringsvormen buiten de traditionele banken om, zoals crowdfunding of het inzetten van particulier spaargeld in duurzame projecten met een gegarandeerd rendement.

Circulair werken: de manier waarop we optimaal werken heeft een grote impact op hoe we kantoorgebouwen ontwerpen en inrichten. In plaats van afgesloten eenheden krijg je een open en dynamische werkomgeving waar medewerkers van verschillende bedrijven met elkaar samenwerken en daarbij ondersteund worden door tal van (hightech)faciliteiten en organisatievormen. In plaats van het klassieke huren van een kantoorruimte gaan bedrijven steeds vaker een werkomgeving als dienst afnemen.

Circulaire gebiedsontwikkeling: deze pijler overstijgt het niveau van het gebouw. Het gaat om het afstemmen van gebouwen en hun functies op elkaar, zodat er een circulair ecosysteem ontstaat waarbij rest-, energie- en materiaalstromen op elkaar afgestemd worden en bijvoorbeeld het afval van de een gebruikt kan worden als de grondstof voor de ander.

Op de foto staat het model van het circulair bouwen afgebeeld.

De grote disruptie

Circulair bouwen is de grote disruptie die momenteel gaande is voor de bouwsector. Kamp C is zelf geen expert in alle zeven pijlers van circulair bouwen. Wij zien onszelf meer als een katalysator en een aanjager van het circulair bouwen, eerder dan als een expertisecentrum. We hebben een traject opgestart om de nodige externe expertise te betrekken en aan ons te koppelen om het circulair bouwen te realiseren en te demonstreren op Kamp C. Het wordt een showcase van circulair bouwen.

Kamp C betrekt per topic de grootste experts uit Vlaanderen en Nederland. Die nemen ons aan het handje mee. En daar leren wij van, maar niet alleen wij. Het is vooral de bedoeling dat de traditionele Vlaamse bouwsector ervan leert en inziet dat circulair bouwen de toekomst is. Om die boot niet te missen, moeten ze hun businessmodel en werkwijze aanpassen. Zo niet vrees ik dat de Vlaamse bouwmarkt overspoeld zal worden door creatieve start-ups en buitenlandse bouwbedrijven die wel hebben geïnnoveerd.

Labels:

  • “Circulair bouwen creëert nieuwe financieringsmodellen”

    Circulair bouwen biedt niet alleen kansen voor de bouwsector, ook bankiers kunnen meestappen in het verhaal. Didier Léon, senior manager bij de duurzame Triodos Bank, kijkt voor ons naar de financiële kant van een circulair gebouw.

    Lees meer
  • SDG’s vinden hun weg naar de Vlaamse bouwsector

    Volgens het World Green Building Council kan de bouwsector bijdragen aan het behalen van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s). Twee Vlaamse bedrijven uit de sector leggen uit hoe zij de doelen in hun werking integreren: “Je hebt vooral een andere mindset nodig.”

    Lees meer
  • Circulaire materialen sluiten de kringloop in de bouw

    Kamp C wil de transitie naar circulair bouwen faciliteren door de bouwsector vertrouwd te maken met alle aspecten ervan. In onze vorige blog introduceerden we de zeven pijlers van circulair bouwen. Dit artikel gaat dieper in op de eerste pijler: het gebruik van circulaire materialen.

    Lees meer
  • Netwerkevent Solarise op 12/2

    Op 12 februari gaat het netwerkevent van Solarise, met focus op zonne-energie, door met als thema business modellen en met verschillende sprekers over o.a. energiecoöperaties en circulaire economie in Gent. 

    Lees meer
  • Volg energiemeesters Ludo en Carine op hun blog

    Ludo en Carine zijn twee vrijwillige energiemeesters. In de gemeente Retie hebben ze al verschillende gezinnen bijgestaan met tips om energie te sparen. 

    Lees meer
  • Reportagereeks huisbezoeken: Karen haar duurzaam gerenoveerd huis is binnenkort instapklaar

    Karen uit Leest is volop aan het verbouwen. Ze vroeg hulp aan Kamp C, het provinciaal centrum voor duurzaamheid en innovatie, om haar woning duurzaam te renoveren. Adviseur Dirk Verbeeck van Kamp C gaf duurzaam bouwadvies in het kader van het See2Do! project.

    Lees meer
  • “Gebroken kringlopen” door Ronald Rovers

    Ronald Rovers schreef onlangs het boek “Gebroken kringlopen”. De uitgangspunten van het boek zijn eenvoudig: we leven op een eindige aarde, wat grondstoffen betreft komt er niks bij en gaat er niets vanaf. De enige min of meer oneindige bron van energie is de zon. We zijn er inmiddels achter dat we volledig moeten overschakelen op hernieuwbare energie, met name zonne- en windenergie, en dat we tegelijkertijd de kringlopen van grondstoffen op aarde gesloten moeten houden. Circulair betekent dus niet alleen recycleren, maar ook grondstofvoorraden herstellen. Anders raken ze op en zijn we veroordeeld tot uitsluitend recycleren.

    Lees meer
  • CHARM-project goedgekeurd

    Onlangs werd het CHARM-project goedgekeurd. CHARM staat voor ‘Circular housing Asset Renovation & Management’.

    Lees meer
  • Stad Genk maakt duurzaam wonen betaalbaar met erfpacht

    In de Genkse Bresserstraat en Loofstraat worden in 2019 dertien stadsgronden verpacht. Met het woonproject ‘In de Bres’ maakt Genk wonen opnieuw betaalbaar voor jongeren.

    Lees meer
  • Circulair werken vraagt nieuw soort kantoor

    Hoe vertalen we circulair werken naar het ontwerp en de inrichting van ons kantoorgebouw en onze werkomgeving? Kamp C-directeur Peter-Paul van den Berg legt uit hoe bedrijven circulair werken in de praktijk kunnen brengen.

    Lees meer
Sluiten