Update coronamaatregelen: de bouwadviezen, ook de bouwadviezen in de gemeenten, zullen digitaal doorgaan (telefonisch, via mail, Skype…). Contacteer ons voor een bouwadvies via T 014/27 96 50 of bouwadvies@kampc.be. Het Conferentiecentrum de Basis en het Infocentrum zijn gesloten door de verstrengde coronamaatregelen. Activiteiten, evenementen of rondleidingen zijn dus niet meer mogelijk tot nader bericht.

Zonnige Kempen nodigt bewoners uit om samen renovatieoplossingen te zoeken

19 juni 2019 door Diana Grasso

Enleb zonnige Kempen tweede foto.jpg

In het voorjaar organiseerde sociale huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen enkele bewonersavonden in de woonwijk Vinkenhof in Berlaar. Het doel is om zo goed mogelijk in kaart te brengen welke problemen op het gebied van energiegebruik als eerste aangepakt moeten worden. Door de bewoners uit te nodigen hoopte de organisatie meer zicht te krijgen op de pijnpunten van de woningen om zo samen tot een gedragen oplossing te komen voor toekomstige renovaties. De avonden vonden plaats in één van de woningen die momenteel leegstaat en later zal dienen als demowoning in project EnergieNeutraal Levensloopbestendig Bouwen (ENLEB).

Keukentafelgesprekken naar Nederlands voorbeeld

De bewonersavonden zijn georganiseerd binnen het grensoverschrijdend project ENLEB, waar verschillende Vlaamse en Nederlandse partners de handen in elkaar slaan. Het projectdoel is om woningen te verduurzamen op basis van co-creatie, met de focus op zelfvoorzienendheid, zodat de woningen energieneutraal blijven ook al verandert het profiel van de bewoner.

Zonnige Kempen, als één van de projectpartners, paste voor de co-creatie in Berlaar een methode toe van de Nederlandse partner Bredase Energie Coöperatie (BRES). BRES wil duurzame en betaalbare energie mogelijk maken voor alle huishoudens in Breda. Tijdens keukentafelgesprekken geeft BRES onafhankelijk advies over de te nemen stappen om een woning te verduurzamen. “Wij bieden tegenwicht aan de markt die andere belangen heeft”, vertelt Pieter Koenraads, energiecoach bij BRES. “In de media horen en lezen mensen verschillende verhalen waardoor ze niet weten wat te doen of waar te beginnen. Een keukentafelgesprek of energieadviesgesprek zoals wij dat noemen, is dan een goede eerste stap en maakt het verduurzamen van een woning voor veel mensen toegankelijk.”

De energiecoaches starten het gesprek door te peilen naar de motivatie van de bewoners om te verduurzamen. Vervolgens nemen ze de gegevens van het huis door: wat is het bouwjaar en welke renovatiemaatregelen werden al genomen. Daarna wordt de woning gescand. Eenmaal terug aan de keukentafel gaat de energiecoach in gesprek met de bewoners om te kijken welke stappen zij het best kunnen ondernemen.

Alle keukentafelgesprekken van BRES worden gevoerd door vrijwilligers. “Voor mij voelde het als een logische stap. Ik ben altijd veel bezig geweest met duurzaamheid”, vertelt Pieter. “De bottom-up manier die BRES hanteert, voor bewoners door bewoners, sprak mij aan. Nu ik met pensioen ben en wat meer tijd heb, vind ik het leuk om anderen te adviseren. Daar leer ik zelf overigens ook heel veel van. Soms weten bewoners over bepaalde onderwerpen meer dan ik. Door in gesprek te gaan, leren we van elkaar.” De energiecoaches geven niet alleen advies, maar ondersteunen ook bijvoorbeeld bij het opvragen van offertes en het kiezen van een geschikte partij. Zo proberen ze de duurzame transitie zo laagdrempelig mogelijk te maken.

Bewoners kennen hun woning het best

Zonnige Kempen organiseerde in de Kempense gemeente Berlaar ook keukentafelgesprekken. Niet met vrijwilligers zoals de energiecoaches maar met eigen medewerkers en met ondersteuning van Kamp C, het Centrum voor Duurzaam bouwen en wonen. “We merken een groot verschil in opkomstpercentage in deze alternatieve aanpak”, aldus Luc Stijnen, senior directeur van Zonnige Kempen. “Waar we bij de klassieke aanpak vaak maar dertig tot veertig procent van de bewoners bereiken, komen we met deze aanpak aan zeventig tot zelfs tachtig procent. Deze manier van werken vraagt meer tijd en inzet van ons personeel, maar doordat de bewoners beter geïnformeerd en meer betrokken zijn bij het proces achteraf, kunnen we tijdswinst maken.”

Voor Zonnige Kempen is de aanpak via keukentafelgesprekken ter plaatse nieuw. “Gelukkig kunnen we hiervoor rekenen op een goede samenwerking met een aantal Nederlandse partners die hierin reeds meer bedreven zijn. We gebruiken de kennis en ervaring vanuit Nederland om met de bewoners op een efficiënte manier in dialoog te gaan. De bewoners zijn voor ons, als bouwmaatschappij, een waardevolle bron van informatie over de woningen met hun eventuele tekortkomingen.” vertelt Luc. “Door te luisteren en samen naar oplossingen te zoeken komen we tot technische aanpassingen en oplossingen die ook op een juiste manier gebruikt en toegepast worden. Het heeft geen zin om een ventilatiesysteem te voorzien (schonere lucht warmt sneller op en kost dus minder energie) als de bewoner niet overtuigd is van het nut en daarom de installatie al snel niet correct gebruikt.

Expertise voor en door het partnerschap

Een van de Nederlandse partners in ENLEB die Zonnige Kempen ondersteunt is de Universiteit Maastricht. De universiteit heeft ruime expertise op het gebied van participatieve methodes en de organisatie van bijeenkomsten met stakeholders. Vanuit de Universiteit Maastricht wordt daarom meegedacht over de opzet van de keukentafelgesprekken en na afloop wordt erop gereflecteerd. Hiervoor maken de onderzoekers gebruik van ervaring uit eerdere projecten en academische inzichten rond participatieve methodes. Zo wordt er bijvoorbeeld gebruikgemaakt van logboeken en designprincipes voor co-creatie om de wisselwerking tussen bewoner en organisator te bevorderen. Op deze manier worden de gesprekken op een gestructureerde manier geëvalueerd en komen de pijn- en verbeterpunten naar boven.

De Universiteit Maastricht op haar beurt, hoopt om via ENLEB meer kennis te ontwikkelen over het proces van co-creatie en om zo steeds beter te begrijpen hoe co-creatie werkt en deze kennis om te kunnen zetten in de praktijk. Co-creatie draagt niet alleen bij aan de verduurzaming van woningen, maar ook aan de omgang tussen en met bewoners tijdens de bijeenkomsten. “De verschillenede deelnemers (Zonnige Kempen, energieadviseurs en bewoners) hebben allen bepaalde kennis, die je kunt zien als puzzelstukjes die samen helpen om tot geaccepteerde en haalbare oplossingen te komen voor een energiezuiniger huis” zegt Annemarie van Zeijl-Rozema, hoofdonderzoeker voor ENLEB. Een goede communicatie is daarbij noodzakelijk. De belangrijkste partij is immers de bewoner. Het gaat niet zomaar om een huis, maar om zijn thuis waar veranderingen worden aangebracht om zijn woning duurzamer te maken. De Universiteit Maastricht gebruikt deze kennis weer om soortgelijke processen te ondersteunen bij de andere ENLEB-partners.

Project ENLEB is gefinancierd binnen het Interreg V programma Vlaanderen-Nederland, het grensoverschrijdend samenwerkingsprogramma met financiële steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. Meer info: www.grensregio.eu .

 

Labels:

  • Bespaar de helft op energie door een zonneboiler

    Wist je dat je met een zonneboiler ongeveer de helft bespaart op je kosten voor warm water? Kamp C ontwikkelde een infofiche met alle informatie om je op weg te helpen. Download hier de infobrochure.  

    Lees meer
  • Besparen met een zonneboilercombi

    Heb je er ooit al eens aan gedacht om je water te verwarmen door zonnestraling? Met een zonneboilercombi bespaar je tot 225 euro per jaar. Kamp C ontwikkelde een infobrochure dat je op weg helpt. Download hier het infofiche.

    Lees meer
  • Je woning verduurzamen met de infofiches van Kamp C

    Wil je zelf aan de slag om je woning duurzamer te maken? Wil je meer weten over maatregelen die je kunt toepassen in je woning? Kamp C ontwikkelde infofiches die je op weg helpen om in één dag, één maand of in stappen je woning te verduurzamen. Je kunt ze makkelijk downloaden via de website of ophalen bij Kamp C in Westerlo.

    Lees meer
  • Iris vertelt over de Samen Duurzamer Wonen tool

    Iris Moonen, werkzaam als PDeng trainee bij de Technische Universiteit Eindhoven, ontwikkelt in project EnergieNeutraal Levensloopbesteding Bouwen (ENLEB) een tool waarmee particuliere woningeigenaren een persoonlijk advies krijgen over hoe ze hun huis kunnen verduurzamen. In dit interview vertelt ze over de tool en haar ervaring bij de ontwikkeling ervan.

    Lees meer
  • Zonnige Kempen renoveert woning in co-creatie met bewoners

    Binnenkort start sociale huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen met de werken aan de demowoning in Vinkenhof in Berlaar. De woning werd gebouwd in de jaren zeventig met beperkte isolatie en zonder ventilatie. Binnen het project EnergieNeutraal Levensloopbesteding Bouwen (ENLEB) zal deze woning met steun van Europa gerenoveerd worden tot een lage-energiewoning. De inwoners van de wijk werden nauw betrokken om de geplande renovatiewerken te optimaliseren en de klachten en hinder te beperken.

    Lees meer
  • UCLL en Kamp C lanceren unieke mobiele DC-unit

    Hogeschool UC Leuven Limburg (UCLL Research & Expertise) ontwikkelde een mobiele DC-Unit. Dit is uniek in België. Kamp C en UCLL R&E gaan burgers de komende maanden tonen wat de mogelijkheden zijn van gelijkstroom. De DC-unit past in een koffer van een gezinswagen en wekt energie op aan de hand van opvouwbare zonnepanelen. Li-ion-batterijen staan in voor de opslag van energieoverschotten. De samenbouw van deze nieuwe technologieën werd ontwikkeld als onderdeel van het Europees project ENLEB. Kamp C leidt dit project.

    Lees meer
  • Siemen deelt zijn ENLEB-ervaring

    Siemen Brinksma is studentonderzoeker aan de Universiteit Maastricht (UM). Hij studeerde af als bachelor International Business bij UM in 2017. Na een eerste werkervaring, ging hij voorbije zomer als onderzoeker aan de slag voor het ENLEB-project. In december eindigt zijn opdracht en vertrekt Siemen op wereldreis.

    Lees meer
  • VREG voert capaciteitstarief in vanaf 2022

    De energiefactuur van Vlaamse huishoudens zal er in 2022 anders uitzien. De VREG heeft een capaciteitstarief voor de netwerkkosten aangekondigd. Dit tarief varieert naargelang het moment van hun verbruik. Dit systeem zou dus de piek- en daltarieven moeten vervangen.

    Lees meer
  • Kamp C wint Europese Procura+ Award

    Kamp C wint met het project ’t Centrum een Europese Procura+ Award. Dat is vanmiddag in Berlijn bekendgemaakt. Het circulair aanbestedingstraject ’t Centrum dat Kamp C heeft uitgeschreven voor de bouw van een circulair kantoorgebouw in Westerlo viel in de prijzen in de categorie ‘Sustainable Procurement of the Year’.

    Lees meer
  • CBCI onderzoekt bouwen met biobased en circulaire materialen

    Hoe kunnen we grondstoffen in de bouw efficiënter gebruiken? Kan dat met biobased en circulaire materialen? En hoe maken we de omschakeling naar een biobased, circulaire bouw?

    Lees meer
Sluiten