Coronadienstverlening: De bouwadviezen, ook de bouwadviezen in de gemeenten, zullen digitaal doorgaan (telefonisch, via mail, Skype…). Wij staan klaar voor jouw bouwvragen via mail bouwadvies@kampc.be of telefoon 014/27 96 50. Het Infocentrum is gesloten tot 01/04/2021 maar we blijven telefonisch en via mail bereikbaar. Het conferentiecentrum de Basis is terug open. Activiteiten, evenementen of rondleidingen zijn jammer genoeg niet mogelijk.

Zonnige Kempen nodigt bewoners uit om samen renovatieoplossingen te zoeken

19 juni 2019 door Diana Grasso

Enleb zonnige Kempen tweede foto.jpg

In het voorjaar organiseerde sociale huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen enkele bewonersavonden in de woonwijk Vinkenhof in Berlaar. Het doel is om zo goed mogelijk in kaart te brengen welke problemen op het gebied van energiegebruik als eerste aangepakt moeten worden. Door de bewoners uit te nodigen hoopte de organisatie meer zicht te krijgen op de pijnpunten van de woningen om zo samen tot een gedragen oplossing te komen voor toekomstige renovaties. De avonden vonden plaats in één van de woningen die momenteel leegstaat en later zal dienen als demowoning in project EnergieNeutraal Levensloopbestendig Bouwen (ENLEB).

Keukentafelgesprekken naar Nederlands voorbeeld

De bewonersavonden zijn georganiseerd binnen het grensoverschrijdend project ENLEB, waar verschillende Vlaamse en Nederlandse partners de handen in elkaar slaan. Het projectdoel is om woningen te verduurzamen op basis van co-creatie, met de focus op zelfvoorzienendheid, zodat de woningen energieneutraal blijven ook al verandert het profiel van de bewoner.

Zonnige Kempen, als één van de projectpartners, paste voor de co-creatie in Berlaar een methode toe van de Nederlandse partner Bredase Energie Coöperatie (BRES). BRES wil duurzame en betaalbare energie mogelijk maken voor alle huishoudens in Breda. Tijdens keukentafelgesprekken geeft BRES onafhankelijk advies over de te nemen stappen om een woning te verduurzamen. “Wij bieden tegenwicht aan de markt die andere belangen heeft”, vertelt Pieter Koenraads, energiecoach bij BRES. “In de media horen en lezen mensen verschillende verhalen waardoor ze niet weten wat te doen of waar te beginnen. Een keukentafelgesprek of energieadviesgesprek zoals wij dat noemen, is dan een goede eerste stap en maakt het verduurzamen van een woning voor veel mensen toegankelijk.”

De energiecoaches starten het gesprek door te peilen naar de motivatie van de bewoners om te verduurzamen. Vervolgens nemen ze de gegevens van het huis door: wat is het bouwjaar en welke renovatiemaatregelen werden al genomen. Daarna wordt de woning gescand. Eenmaal terug aan de keukentafel gaat de energiecoach in gesprek met de bewoners om te kijken welke stappen zij het best kunnen ondernemen.

Alle keukentafelgesprekken van BRES worden gevoerd door vrijwilligers. “Voor mij voelde het als een logische stap. Ik ben altijd veel bezig geweest met duurzaamheid”, vertelt Pieter. “De bottom-up manier die BRES hanteert, voor bewoners door bewoners, sprak mij aan. Nu ik met pensioen ben en wat meer tijd heb, vind ik het leuk om anderen te adviseren. Daar leer ik zelf overigens ook heel veel van. Soms weten bewoners over bepaalde onderwerpen meer dan ik. Door in gesprek te gaan, leren we van elkaar.” De energiecoaches geven niet alleen advies, maar ondersteunen ook bijvoorbeeld bij het opvragen van offertes en het kiezen van een geschikte partij. Zo proberen ze de duurzame transitie zo laagdrempelig mogelijk te maken.

Bewoners kennen hun woning het best

Zonnige Kempen organiseerde in de Kempense gemeente Berlaar ook keukentafelgesprekken. Niet met vrijwilligers zoals de energiecoaches maar met eigen medewerkers en met ondersteuning van Kamp C, het Centrum voor Duurzaam bouwen en wonen. “We merken een groot verschil in opkomstpercentage in deze alternatieve aanpak”, aldus Luc Stijnen, senior directeur van Zonnige Kempen. “Waar we bij de klassieke aanpak vaak maar dertig tot veertig procent van de bewoners bereiken, komen we met deze aanpak aan zeventig tot zelfs tachtig procent. Deze manier van werken vraagt meer tijd en inzet van ons personeel, maar doordat de bewoners beter geïnformeerd en meer betrokken zijn bij het proces achteraf, kunnen we tijdswinst maken.”

Voor Zonnige Kempen is de aanpak via keukentafelgesprekken ter plaatse nieuw. “Gelukkig kunnen we hiervoor rekenen op een goede samenwerking met een aantal Nederlandse partners die hierin reeds meer bedreven zijn. We gebruiken de kennis en ervaring vanuit Nederland om met de bewoners op een efficiënte manier in dialoog te gaan. De bewoners zijn voor ons, als bouwmaatschappij, een waardevolle bron van informatie over de woningen met hun eventuele tekortkomingen.” vertelt Luc. “Door te luisteren en samen naar oplossingen te zoeken komen we tot technische aanpassingen en oplossingen die ook op een juiste manier gebruikt en toegepast worden. Het heeft geen zin om een ventilatiesysteem te voorzien (schonere lucht warmt sneller op en kost dus minder energie) als de bewoner niet overtuigd is van het nut en daarom de installatie al snel niet correct gebruikt.

Expertise voor en door het partnerschap

Een van de Nederlandse partners in ENLEB die Zonnige Kempen ondersteunt is de Universiteit Maastricht. De universiteit heeft ruime expertise op het gebied van participatieve methodes en de organisatie van bijeenkomsten met stakeholders. Vanuit de Universiteit Maastricht wordt daarom meegedacht over de opzet van de keukentafelgesprekken en na afloop wordt erop gereflecteerd. Hiervoor maken de onderzoekers gebruik van ervaring uit eerdere projecten en academische inzichten rond participatieve methodes. Zo wordt er bijvoorbeeld gebruikgemaakt van logboeken en designprincipes voor co-creatie om de wisselwerking tussen bewoner en organisator te bevorderen. Op deze manier worden de gesprekken op een gestructureerde manier geëvalueerd en komen de pijn- en verbeterpunten naar boven.

De Universiteit Maastricht op haar beurt, hoopt om via ENLEB meer kennis te ontwikkelen over het proces van co-creatie en om zo steeds beter te begrijpen hoe co-creatie werkt en deze kennis om te kunnen zetten in de praktijk. Co-creatie draagt niet alleen bij aan de verduurzaming van woningen, maar ook aan de omgang tussen en met bewoners tijdens de bijeenkomsten. “De verschillenede deelnemers (Zonnige Kempen, energieadviseurs en bewoners) hebben allen bepaalde kennis, die je kunt zien als puzzelstukjes die samen helpen om tot geaccepteerde en haalbare oplossingen te komen voor een energiezuiniger huis” zegt Annemarie van Zeijl-Rozema, hoofdonderzoeker voor ENLEB. Een goede communicatie is daarbij noodzakelijk. De belangrijkste partij is immers de bewoner. Het gaat niet zomaar om een huis, maar om zijn thuis waar veranderingen worden aangebracht om zijn woning duurzamer te maken. De Universiteit Maastricht gebruikt deze kennis weer om soortgelijke processen te ondersteunen bij de andere ENLEB-partners.

Project ENLEB is gefinancierd binnen het Interreg V programma Vlaanderen-Nederland, het grensoverschrijdend samenwerkingsprogramma met financiële steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. Meer info: www.grensregio.eu .

 

Labels:

  • Avans en projectpartners bundelen lessons learned uit co-creatie met bewoners

    Avans Hogeschool is één van de partners in het ENLEB project. Docentonderzoekers van het lectoraat Gebouwde Omgeving schenken bijzondere aandacht aan de rol van co-creatie in de energietransitie omdat het een cruciale factor is de transitie te laten slagen. De focus ligt daarbij op co-creatie met en tussen bewoners op wijkniveau, en ook specifiek op co-creatie met bedrijven.

    Lees meer
  • Bespaar de helft op energie door een zonneboiler

    Wist je dat je met een zonneboiler ongeveer de helft bespaart op je kosten voor warm water? Kamp C ontwikkelde een infofiche met alle informatie om je op weg te helpen. Download hier de infobrochure.  

    Lees meer
  • Besparen met een zonneboilercombi

    Heb je er ooit al eens aan gedacht om je water te verwarmen door zonnestraling? Met een zonneboilercombi bespaar je tot 225 euro per jaar. Kamp C ontwikkelde een infobrochure dat je op weg helpt. Download hier het infofiche.

    Lees meer
  • Je woning verduurzamen met de infofiches van Kamp C

    Wil je zelf aan de slag om je woning duurzamer te maken? Wil je meer weten over maatregelen die je kunt toepassen in je woning? Kamp C ontwikkelde infofiches die je op weg helpen om in één dag, één maand of in stappen je woning te verduurzamen. Je kunt ze makkelijk downloaden via de website of ophalen bij Kamp C in Westerlo.

    Lees meer
  • Iris vertelt over de Samen Duurzamer Wonen tool

    Iris Moonen, werkzaam als PDeng trainee bij de Technische Universiteit Eindhoven, ontwikkelt in project EnergieNeutraal Levensloopbesteding Bouwen (ENLEB) een tool waarmee particuliere woningeigenaren een persoonlijk advies krijgen over hoe ze hun huis kunnen verduurzamen. In dit interview vertelt ze over de tool en haar ervaring bij de ontwikkeling ervan.

    Lees meer
  • Zonnige Kempen renoveert woning in co-creatie met bewoners

    Binnenkort start sociale huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen met de werken aan de demowoning in Vinkenhof in Berlaar. De woning werd gebouwd in de jaren zeventig met beperkte isolatie en zonder ventilatie. Binnen het project EnergieNeutraal Levensloopbesteding Bouwen (ENLEB) zal deze woning met steun van Europa gerenoveerd worden tot een lage-energiewoning. De inwoners van de wijk werden nauw betrokken om de geplande renovatiewerken te optimaliseren en de klachten en hinder te beperken.

    Lees meer
  • UCLL en Kamp C lanceren unieke mobiele DC-unit

    Hogeschool UC Leuven Limburg (UCLL Research & Expertise) ontwikkelde een mobiele DC-Unit. Dit is uniek in België. Kamp C en UCLL R&E gaan burgers de komende maanden tonen wat de mogelijkheden zijn van gelijkstroom. De DC-unit past in een koffer van een gezinswagen en wekt energie op aan de hand van opvouwbare zonnepanelen. Li-ion-batterijen staan in voor de opslag van energieoverschotten. De samenbouw van deze nieuwe technologieën werd ontwikkeld als onderdeel van het Europees project ENLEB. Kamp C leidt dit project.

    Lees meer
  • Siemen deelt zijn ENLEB-ervaring

    Siemen Brinksma is studentonderzoeker aan de Universiteit Maastricht (UM). Hij studeerde af als bachelor International Business bij UM in 2017. Na een eerste werkervaring, ging hij voorbije zomer als onderzoeker aan de slag voor het ENLEB-project. In december eindigt zijn opdracht en vertrekt Siemen op wereldreis.

    Lees meer
  • Kamp C geeft fakkel energiemeesterwerking door

    Kamp C zette in 2017 de energiemeesterwerking op dankzij het Interreg-project SHINE. Al vijf jaar lang komen vrijwilligers (energiemeesters) op bezoek bij Kempense gezinnen om hen te helpen besparen op hun energiefactuur. Door corona lag de werking even stil maar na de pandemie zullen de energiemeesters terug aan de slag gaan. IOK, de intercommunale ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen, en de stadsregio Turnhout zullen vanaf dan de werking overnemen.

    Lees meer
  • Steven vertelt over de overdracht van de energiemeesterwerking

    IOK, de intercommunale ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen, zal de energiemeesterwerking, in samenwerking met de stadsregio Turnhout, overnemen van Kamp C na de coronacrisis. Vanaf dan zullen de energiemeesters terug op bezoek komen om je te tips te geven om je energiefactuur in te krimpen. Steven Hendrickx van IOK werpt een blik op de toekomst.

    Lees meer
Sluiten