Alle bouwadviezen gaan digitaal door. Maak steeds een afspraak via de online reservatietool. Expo C krijgt een update en is momenteel gesloten. Vanaf 10 juni kun je online een rondleiding boeken in ‘t Centrum.

Vinkenhof Berlaar gerenoveerd in co-creatie met bewoners

7 april 2021 door Sarah Verbeeck

Woning Vinkenhof Berlaar.jpg

Sociale huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen renoveerde op innovatieve wijze de gevel van een halfopen bebouwing in Vinkenhof in Berlaar. Om de aanpak van de renovatie te bepalen werd een beroep gedaan op de gebruikservaring van de huurders uit de wijk zelf. De renovatie paste in het project EnergieNeutraal Levensloopbestedig Bouwen (ENLEB) en werd gerealiseerd met steun van Europa en de provincie Antwerpen. Kamp C is hoofdpartner van dat project en begeleidde samen met Zonnige Kempen het co-creatietraject met de bewoners.

Hoewel er uit praktische overwegingen gekozen werd voor een leegstaande woning in de wijk Vinkenhof wilden de partners in project ENLEB onderzoeken en testen hoe een woning energetisch gerenoveerd kan worden zonder dat de bewoners tijdelijk moeten verhuizen. De woning in Berlaar is een halfopen bebouwing met drie slaapkamers die net zoals de hele wijk begin jaren tachtig werd opgetrokken. De woningen zijn zeer beperkt of niet geïsoleerd en beschikken niet over een ventilatiesysteem. Deze woning heeft omwille van vochtschade geruime tijd leeggestaan. Zonnige Kempen, als partner in project ENLEB, heeft dan ook besloten om net deze woning in te zetten als demonstratieproject. Aangezien het dak en de gevels aangesloten zijn op de naastliggende woning is deze ook mee geïsoleerd aan de buitenzijde om te vermijden dat er moeilijke bouwknopen of complexe overgangen geconstrueerd moeten worden.

Renoveren in co-creatie met bewoners

Het Interreg-project ENLEB, waar deze renovatie deel van uitmaakt, onderzocht in verschillende Vlaamse en Nederlandse wijken hoe co-creatie met bewoners kan bijdragen aan de verduurzaming van woningen. “De bewoners zelf zijn uiteraard een primaire bron om het leefcomfort en het gebruiksgemak van een woning te onderzoeken. Die informatie is heel relevant voor verhuurders en ontwerpers. Zo ook voor Zonnige Kempen. De sociale huisvestingsmaatschappij kan daardoor beter inspelen op reële behoeften en wensen van de huurders en toekomstige renovaties daarop afstemmen,” vertelt Sarah Verbeeck, projectverantwoordelijke bij Kamp C.

Samen met Kamp C startte Zonnige Kempen in het voorjaar van 2019 met een co-creatietraject met haar bewoners uit Vinkenhof. De bewoners werden uitgenodigd voor zogenaamde keukentafelgesprekken, kleine groepsgesprekken die plaatsvonden in de demowoning zelf. Op interactieve wijze werden de plus- en minpunten van alle ruimtes in de woning blootgelegd. Nadat alle input werd verzameld, koppelde Zonnige Kempen in het najaar van 2019 terug over welke maatregelen al dan niet zouden doorgevoerd worden bij de renovatie. De bewoners kregen eveneens tips om zelf hun energieverbruik te verlagen en hun leefcomfort te verhogen. Het hele co-creatietraject kende een zeer hoge participatiegraad en Zonnige Kempen was dan ook heel tevreden met deze betrokkenheid.

Een innovatieve gevelrenovatie
De gevel heeft een grote impact op de totaliteit van de woning. Niet enkel naar architectuur en uitstraling, maar ook naar binnenklimaat en energieverbruik toe. Voor dit project is gekozen om de bestaande gevel te behouden en de woning volledig langs buiten in te pakken met rotswol. Een nieuw buitenspouwblad dient daarom wel voorzien te worden om deze isolerende laag tegen weer en wind te beschermen. Om zowel het gebruik van plaats als het gebruik van materiaal te beperken is gekozen voor een vezel-cement plaatmateriaal. Bijkomend voordeel is ook dat dit plaatmateriaal niet gelijmd of gecementeerd wordt en bijgevolg dus terug demonteerbaar en herbruikbaar is.

“We hebben in dit project gekozen voor rotswol in plaats van het meer gangbare PUR omwille van 2 redenen, enerzijds heeft rotswol betere akoestisch dempende kwaliteit heeft, wat aangewezen is gelet op de nabijgelegen spoorweg. En anderzijds is rotswol ook duurzamer. Het buitenschrijnwerk is ook volledig vernieuwd rekening houdend met de eisen en de ambitie om alle woningen energetisch klaar te maken tegen 2050. Bij het schrijnwerk heeft Zonnige Kempen verschillende systemen naast elkaar getest om proefondervindelijk vast te kunnen stellen welke types geschikt zouden zijn voor een gefaseerde uitvoering van gevelisolatie en schrijnwerk. Deze kennis is relevant als er financieel onvoldoende ruimte is om alles in één keer uit te voeren, maar een aanpassing aan het schrijnwerk zich toch opdringt,” stelt Anneleen Eelen, algemeen directeur van Zonnige Kempen.

Meer weten?

Op 20 april organiseren Kamp C en Zonnige Kempen twee webinars om de renovaties van de demowoningen in ENLEB toe te lichten. Inschrijven voor het webinar Co-creatie in een renovatieproces en het webinar Renovatieproces Huis van Bockstal door Zonnige Kempen kan door op de link te klikken.

Project ENLEB is gefinancierd binnen het Interreg V programma Vlaanderen-Nederland, het grensoverschrijdend samenwerkingsprogramma met financiële steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. Meer info: www.grensregio.eu.

Foto: woning Vinkenhof in BerlaarEU-ENLEB.png

Labels:

  • Energiezuiniger wonen? De Samen Duurzamer Wonen Tool adviseert en verbindt

    Energie besparen: het is goed voor je portemonnee én voor het milieu. De gloednieuwe Samen Duurzamer Wonen Tool helpt je op weg naar een energiezuiniger huis. Bovendien kan de tool je in contact brengen met mensen uit jouw buurt die dezelfde stap willen zetten.

    Lees meer
  • Neem deel aan webinars over renovatie

    Ben jij benieuwd hoe Zonnige Kempen de oude dokterswoning in Vorselaar, Het Huis Van Bockstal, omtoverde tot energiezuinige appartementen? Of wil je weten welke innovatieve technieken en co-creatietraject werden toegepast? Wil je binnenkort gebruik maken van de handige online tool om je woning te verduurzamen? Of ben je geïnteresseerd in de inzichten van het Europese project EnergieNeutraal Levensloopbestendig Bouwen (ENLEB)? Neem dan zeker deel aan de webinars op 20 en 22 april.

    Lees meer
  • Iris vertelt over de Samen Duurzamer Wonen tool

    Iris Moonen, werkzaam als PDeng trainee bij de Technische Universiteit Eindhoven, ontwikkelt in project EnergieNeutraal Levensloopbesteding Bouwen (ENLEB) een tool waarmee particuliere woningeigenaren een persoonlijk advies krijgen over hoe ze hun huis kunnen verduurzamen. In dit interview vertelt ze over de tool en haar ervaring bij de ontwikkeling ervan.

    Lees meer
  • Duitse ambassadeur bezoekt Kamp C uit interesse voor 3D-printen in de bouw

    Vandaag bezocht de heer Martin Kotthaus, de ambassadeur van de Bondsrepubliek Duitsland in ons land, Kamp C. Net als Kamp C stimuleert de Duitse overheid de samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs om innovaties in de bouw sneller ingang te doen vinden.

    Lees meer
  • 3D-printen in de bouw: vraag en antwoord

    In oktober vonden de inspiratiedagen “De toekomst van 3D-printen in de bouw” plaats. Tijdens het panelgesprek had de bouwsector heel wat vragen voor de experten. We bundelden de belangrijkste vragen en antwoorden.

    Lees meer
  • Isolatieplaten uit magnesium oxide in ‘t Centrum

    De wanden in ’t Centrum bestaan uit dampopen afwerkingsplaten vervaardigd uit magnesiumoxide. Deze grondstof heeft heel wat circulaire eigenschappen en is brandwerend. Bart D’Haese, Expert in Healthy Houses van EXIE NV en aannemer Joeri Beneens leggen uit. 

    Lees meer
  • Het belang van groenwanden in ’t Centrum

    In ’t Centrum komen groenwanden. Maar wat is het juist het belang van groenwanden? En welk effect hebben ze op circulariteit?

    Lees meer
  • Cellulair glas als keuze voor circulair dak in ‘t Centrum

    Voor het dakterras van het circulair kantoorgebouw ’t Centrum in Westerlo (België) werd gekozen voor cellulaire glasisolatie. Het kantoor wordt zo gebouwd dat het kan worden ontmanteld en heropgebouwd met de bestaande materialen. De keuze voor cellulaire glasisolatie van het materiaal geproduceerd door FOAMGLAS ® werd gemaakt omwille van drukvastheid, om het gewicht van de terrasbekleding aan te kunnen. Hieronder belichten we de vier redenen waarom cellulair glas als keuze voor een circulair dak in aanmerking komt.

    Lees meer
  • BIM draagt bij tot een hogere graad van circulariteit

    Voor ’t Centrum maakte de aannemer gebruik van digitale bouwmodellen: BIM. Dit Building Information Modelling systeem is veel meer dan 3D-tekenen en kent heel wat voordelen. Nauwkeuriger tekenwerk, overzicht bewaken en efficiëntie naar uitvoering zijn een greep uit de voordelen. Aannemer Joeri Beneens gaat er dieper op in.

    Lees meer
  • Cellulose houdt ’t Centrum warm

    Cellulose is het belangrijkste isolatiemateriaal in de gevels van ’t Centrum. Dit is papiervlokkenisolatie, die gemaakt wordt op basis van oude, gerecycleerde kranten. Waarom opteerde het bouwteam voor deze isolatie en wat zijn de voordelen? In dit artikel gaan we er dieper op in.

    Lees meer
Sluiten