Boek een rondleiding in ’t Centrum, expo biobased-circulair bouwen (CBCI) en industrialisatie van een totaalrenovatiepakket (INDU-ZERO). Bouwadviezen verlopen digitaal.

’t Centrum: gebouwd met cementloze funderingen dankzij het Interreg NWE URBCON-project

8 juli 2021 door Diana Grasso

funderingen t Centrum Urbcon beton.jpg

Recent zette Kamp C, het provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw in Westerlo, de eerste stappen in de opbouw van ’t Centrum op haar site in Westerlo. Dit innovatief gebouw combineert verschillende pijlers van duurzaam bouwen tot het eerste circulaire kantoorgebouw van België. Een innovatief leerproces, waaruit heel de bouwsector inspiratie kan putten.

Circulariteit en duurzaamheid als fundament

Bij circulair bouwen staan uiteraard de principes van de circulaire economie voorop. In essentie gaat het erom dat materialen zoveel mogelijk hergebruikt en gerecycleerd worden met een zo hoog mogelijk waardebehoud. In dit opzicht zijn de betonnen funderingen zo ontworpen en gedimensioneerd dat ze bij het einde van hun levensduur gemakkelijk gedemonteerd kunnen worden. Zo zijn de dimensies gestandaardiseerd en bijgevolg perfect terug in te zetten bij een nieuw bouwproject in de toekomst. Dit maakt de funderingen circulair, maar nog niet persé duurzaam. Traditioneel beton bevat namelijk veel cement, een grondstof die jaarlijks verantwoordelijk is voor 8% van de wereldwijde CO2-uitstoot. Om ook hier de kaart van de duurzaamheid te trekken, deed de bouwheer beroep op duurzame betonmengsels, ontwikkeld in het kader van het URBCON-project.

URBCON reduceert het gebruik van primaire grondstoffen en de uitstoot van CO2

Beton is veruit het meest gebruikte bouwmateriaal ter wereld. De keerzijde van de medaille is de enorme impact op ons ecosysteem. Met name de cementindustrie produceert jaarlijks meer dan 4 miljard ton cementachtige materialen, verantwoordelijk voor meer dan 3 miljard ton CO2. Afgezien hiervan, worden er jaarlijks ook tientallen miljarden tonnen natuurlijke rotsen en afzettingen opgegraven om als zand of aggregaat te gebruiken. Het door Interreg North-West Europe gesubsidieerde URBCON-project combineert toonaangevende kennis en knowhow op het gebied van duurzame beton om deze problemen aan te pakken. URBCON optimaliseert het gebruik van industriële bijproducten zoals metallurgische slakken of verbrandingsassen voor de productie van circulaire, duurzame en hoogwaardige beton.

Van blokje in het lab tot 55 m³ funderingsblokken in de grond

Onder leiding van ResourceFull en met de ondersteuning van UGent werd een testprogramma op poten gezet voor de ontwikkeling van een geschikt betonmengsel voor de funderingen van ‘t Centrum met een zo minimaal mogelijke milieu-impact. Het onderzoek ging van start met de ontwikkeling van duurzame binders gebaseerd op industriële restromen.

Traditioneel cement reageert met water, waarna het uithardt en sterkte ontwikkelt. Water alleen is niet voldoende om de reactie van deze industriële reststromen op gang te brengen. Om het reactiemechanisme te initiëren is de toevoeging van chemische activators noodzakelijk. In het labo werd er daarom hard gewerkt aan de juiste combinatie van grondstoffen en chemische activators. Op mortelniveau werd er gekeken naar eigenschappen zoals trek- en druksterkte, vloei en krimp. In de betonlabo’s werden de mengsels opgeschaald op basis van de materiaal en betoneigenschappen van de beoogde toepassing. Het granulair skelet werd met een in-house ontwikkeld pakkingsmodel geoptimaliseerd aan de hand van de beschikbare zanden en granulaten van de producent.

Steunende op de testen op verse beton (vloei, vloeistabiliteit, uithardingstijd), op uitgeharde samples (druksterkte, krimp, densiteit, E-modulus) en op duurzaamheid (vries-dooi, weerstand tegen carbonatatie, chloride indringing) kon gelijkwaardigheid aangetoond worden met de twee traditionele mengsels: (i) C20/25 EE2 S5 en (2) C30/37 EE3 ZVB.

foto 1 Urbcon t Centrum

De productie van de funderingsblokken werd uitgevoerd bij Willy Naessens Construct in Oudenaarde. Gezien de grondstoffen reeds beschikbaar waren in de silo, was de implementatie van de ontwikkelde eco-binders beperkt tot het digitaal aanpassen van de mengverhoudingen en het manueel doseren van de ResourceFull activators (15 – 40 kg/m³). De mengsels hadden een vloeistabiliteit van 60 minuten, hetgeen ruim voldoende is in prefab productie omgeving. Na een laatste kwaliteitscontrole werden alle funderingselementen goedgekeurd en succesvol geïnstalleerd door Beneens in Westerlo. Als kers op de taart werd er nog 6 m³ verse eco-beton gestort aangeleverd vanuit de ready-mix betoncentrale J. Janssens & Zonen te St.-Lenaarts. Door gebruik te maken van de URBCON-beton samenstelling in deze funderingsblokken, kon er 22 500 kg aan secundaire grondstoffen worden ingezet en er werd 13 000 kg CO2 minder uitgestoten vergeleken met het gebruik van traditionele funderingen.

Met dank aan: Willy Naessens Construct, J. Janssens & Zonen, Beneens, ResourceFull en UGent.

Technische vragen: mail naar wouter.crijns@resourcefull.eu

Meer info over ’t Centrum: https://www.kampc.be/tcentrum/circulair-bouwen-t-centrum

Meer info over URBCON: https://www.kampc.be/duurzaam/projecten/urbcon

foto 2 Urbcon t Centrum

Coverfoto: funderingen 't Centrum uit URBCON-beton

Foto 1: Figuur 1: Links: beproeving sterkte op mortelbalk (4x4x16cm³); Rechts: opschaling betonmengsels

Foto 2: Figuur 2: Links: de activators en additieven van ResourceFull; Midden: productie van de funderingsblokken; Rechts: Funderingsblokken zonder cement

URBCON+logo

Labels:

  • Maatwerkbedrijf Kunnig verwerkt hout van Hangar 26 tot gevelbekleding van ’t Centrum

    Het Antwerps maatwerkbedrijf Kunnig heeft de gevelbekleding van de voormalige evenementenlocatie Hangar 26 klaargemaakt voor hergebruik bij de gevelafwerking in ’t Centrum. Kunnig gaf het hout een grondige opfrisbeurt. De houten balken krijgen nu een tweede leven als gevelbekleding in het circulair kantoorgebouw ’t Centrum op Kamp C.

    Lees meer
  • Isolatieplaten uit magnesium oxide in ‘t Centrum

    De wanden in ’t Centrum bestaan uit dampopen afwerkingsplaten vervaardigd uit magnesiumoxide. Deze grondstof heeft heel wat circulaire eigenschappen en is brandwerend. Bart D’Haese, Expert in Healthy Houses van EXIE NV en aannemer Joeri Beneens leggen uit. 

    Lees meer
  • Het belang van groenwanden in ’t Centrum

    In ’t Centrum komen groenwanden. Maar wat is het juist het belang van groenwanden? En welk effect hebben ze op circulariteit?

    Lees meer
  • Cellulair glas als keuze voor circulair dak in ‘t Centrum

    Voor het dakterras van het circulair kantoorgebouw ’t Centrum in Westerlo (België) werd gekozen voor cellulaire glasisolatie. Het kantoor wordt zo gebouwd dat het kan worden ontmanteld en heropgebouwd met de bestaande materialen. De keuze voor cellulaire glasisolatie van het materiaal geproduceerd door FOAMGLAS ® werd gemaakt omwille van drukvastheid, om het gewicht van de terrasbekleding aan te kunnen. Hieronder belichten we de vier redenen waarom cellulair glas als keuze voor een circulair dak in aanmerking komt.

    Lees meer
  • Cellulose houdt ’t Centrum warm

    Cellulose is het belangrijkste isolatiemateriaal in de gevels van ’t Centrum. Dit is papiervlokkenisolatie, die gemaakt wordt op basis van oude, gerecycleerde kranten. Waarom opteerde het bouwteam voor deze isolatie en wat zijn de voordelen? In dit artikel gaan we er dieper op in.

    Lees meer
  • Schelpenisolatie als vloerisolatie in ‘t Centrum

    Voor de vloerisolatie van ‘t Centrum opteerde het bouwteam voor schelpenisolatie. Teun Depreeuw van Ecoschelp legt uit.

    Lees meer
  • ’t Centrum kiest voor CLT

    Het circulair kantoorgebouw ’t Centrum is in volle opbouw op Kamp C. De draagconstructie bestaat uit CLT. Maar waarom kiest men juist voor CLT? Aannemer Joeri Beneens legt uit.

    Lees meer
  • BEO-veld zorgt voor verwarming en koeling in ‘t Centrum

    ’t Centrum, het circulair kantoorgebouw op Kamp C, maakt gebruik van een BEO-veld. Tenerga, gespecialiseerd in toepassingen van hernieuwbare thermische energie, legde het BEO-veld aan. Jan Laga, CEO van Tenerga, legt uit waarom dit thermisch energiesysteem uiterst geschikt is in een circulair gebouw en licht de voordelen van ondiepe geothermie toe.

    Lees meer
  • Uitgelicht: de visie achter ’t circulaire kantoorgebouw ‘t Centrum

    Samen met een consortium van 7 bedrijven realiseert Kamp C in Westerlo een flexibel aanpasbaar kantoorgebouw. Met zijn weldoordachte circulaire ontwerp en een bewuste keuze van materialen, technieken en innovatieve bedrijfsmodellen moet dit gebouw, een katalysator zijn voor circulair bouwen in Vlaanderen en daarbuiten. We vroegen aan de bedrijfs-en projectleiders wat hun visie is op circulair bouwen en het circulair bouwconsortium.

    Lees meer
  • Consortiumleden van ’t Centrum aan het woord

    Het zijn bijzondere tijden op Kamp C. De bouw van ’t Centrum, het eerste circulaire kantoorgebouw van Vlaanderen is van start gegaan. De werken zijn volop aan de gang. De CLT-structuur staat er al en er wordt volop gewerkt aan het buitenschrijnwerk en het dak.

    ‘t Centrum is een realisatie van het bouwconsortium Kamp Circulair, bestaande uit zeven bedrijven en organisaties: aannemersbedrijf Beneens, engineeringbedrijf TEN, studiebureau Streng-th, fabrikant Muurtuin, architectenbureau West Architectuur, geothermisch adviesbureau Tenerga en de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO).

    We hadden een gesprek met de leden van het consortium over hun ervaringen in deze nieuwe samenwerkingsvorm.

    Lees meer
Sluiten