Boek een rondleiding in ’t Centrum, expo biobased-circulair bouwen (CBCI) en industrialisatie van een totaalrenovatiepakket (INDU-ZERO). Bouwadviezen verlopen digitaal. Kamp C is gesloten van maandag 26 december tot en met maandag 2 januari 2023.

Karen en Christophe bouwen een passiefwoning in het centrum van Mechelen

24 november 2021 door Diana Grasso

Stad Mechelen copyright 2 Karen en Christophe.jpg

Karen en Christophe zijn begonnen aan een ambitieus bouwproject in Mechelen. Ze ‘zochten het grootste krot dat ze konden vinden’ en sloopten dit met uitzondering van de voorgevel en fundering en verbouwen het nu tot een passiefhuis.

Hoe zijn jullie op het idee gekomen om een passiefhuis te bouwen?

Christophe: “Ik raakte jaren geleden - voor we elkaar kenden - geboeid door het concept ‘passiefhuis’. Ik las er veel over en een droom om in een comfortabele passiefwoning te wonen was geboren. Mijn vader zei in de jaren 90’ al dat energie steeds een groter probleem zou worden. Die niet verspillen aan je woning, klinkt dus als muziek in de oren.”

Karen: “Gecertificeerde passiefhuizen vind je typisch als 4-gevel woning, op het platteland, met voldoende zon langs alle kanten. Maar omdat ik graag in de stad wilde wonen, omdat we ook geen nieuw stuk grond/natuur wilden bebouwen, en omdat de stad praktisch is (verplaatsing te voet, met de fiets, openbaar vervoer, …) zochten we daar een perceel. Of beter gezegd het grootste krot dat we konden vinden. Al was het huis dat we uiteindelijk kochten geen krot, maar wel aan renovatie toe.”

Christophe: “Het is niet evident om een passief gecertificeerde woning in de stad te realiseren. We steken het ook niet onder stoelen of banken dat we dat certificaat nastreven. We bouwen dus niet enkel volgens de passiefprincipes, we ambieren een internationaal erkend certificaat.”

Welke zaken waren doorslaggevend in deze beslissing?

Karen: “Oh, dat waren er veel: het is goed voor het milieu, het is op termijn voordelig voor onze portefeuille, we denken na over een gezond binnenklimaat, we zien het als onze verantwoordelijkheid iets goed na te laten voor een volgende generatie, … Alles samen zal dit ons veel levenskwaliteit geven, die we in onze huidige woning niet vinden. De woning als een derde huid, gemaakt uit de fijnste stoffen en goed passend zoals onze kleren (de tweede huid). En dat de woning een modulair ontwerp heeft waardoor we er levenslang kunnen wonen, geeft ook rust.”

Met welke aspecten houden jullie rekening om de woning zo duurzaam/ecologisch mogelijk te maken?

Christophe: “Naast ecologische isolatieproducten (cellulose, pavatex houtwol, kalkhennep, glasgranulaat) kiezen we ook zo veel mogelijk voor circulaire materialen. Zo stellen we ons steeds de vraag of het materiaal na ons nog gebruikt kan worden. Daarom kiezen we er ook voor om zo weinig mogelijk te verlijmen (de OSB-vloer is bijvoorbeeld volledig geschroefd. In se zouden die ooit gewoon hergebruikt kunnen worden). Wandafwerking wordt ook vastgeschroefd, leidingen zijn in opbouw, er zijn grote leidingschachten voorzien zodat we later nog zaken kunnen toevoegen zonder te moeten breken. Er wordt niet gepleisterd, de aanbouw wordt volgens de huidige plannen geleemd.

We kiezen ook bewust voor hergerbuik van materialen. De afgebroken houten verlaagde plafonds werden door een kunstenares opghaald. Onze oude trap, vloerplanken en balken werd door Labeur Recup Design opgehaald om er nieuwe meubels van de maken, een deel van het hout ging naar de materiaalbibliotheek, ’t Hof bySONder, in opstart in de wijk en een laatste deel vloerbalken werden tijdens de heropbouw hergebruikt door de aannemer om bijvoorbeeld tijdelijke steunstukken te maken, een werfbalkon, … De arduinen stenen en vensterbanken worden in de nog te ontharden nieuwe stadstuin gebruikt. Enkele ramen uit mooi geslepen glas zullen hun weg ook terug naar het interieur vinden.”

Karen: “We hebben ook selectief gesloopt. Alle afvalfracties werden gescheiden afgevoerd. Een container van 10m3 kalk, 4x 6m3 containers steenpuin, big bags met aarde, 4 kuub zuiver beton, …

We hebben ook de goede stenen gepoetst (ongeveer 8000), een deel ervan werd hergebruikt om de gevels op te metsen, het resterende deel zal gebruikt worden in een ander project van een vriend.

De dakgoot is een recuperatie-dakgoot die de aannemer zorgvuldig afbrak bij een vroegere verbouwing. De dakpannen zijn restpartijen die we op 2dehands.be kochten.”

Christophe: “Maar het meest duurzame zit hem waarschijnlijk in het goed en grondig isoleren en luchtdicht maken van de woning en vervolgens te kiezen voor groene energie.” 

achtergevel oktober 21 (3)

Achtergevel oktober 2021

Hoe zit het met verwarming. Wordt die nog voorzien? 

Christophe: “Het huis dateert van 1899 en heeft nooit centrale verwarming gehad, en zal het ook nooit krijgen. Toen wij het kochten stonden er 2 gaskachels, maar we lieten de gasmeter afsluiten. De binnenkomende gasleiding laten we wel zitten, want wie weet is die nog ooit bruikbaar voor waterstof.

We zullen geen klassieke verwarming zoals vloerverwarming of radiatoren in elke kamer installeren. Heel misschien komt er een infraroodpaneel in de badkamer of boven het bureau.

En mochten we een erg strenge winter krijgen met meerdere weken somber weer en temperaturen onder het vriespunt, dan maken we een stoofpotje of nodigen we wat vrienden uit voor een wafelenbak. De warme gezelligheid die daarbij vrijkomt, is meer dan voldoende om de woning gedurende lange termijn warm te houden. Het is gewoon een kwestie van ons huis te leren kennen, net zoals je ’s ochtends kiest welke kleren het best passen bij het weer.”

Hoe maak je sanitair warm water?

Christophe: “Voorlopig overwegen we nog verschillende mogelijkheden. We zouden restwarmte vanuit het ventilatie D-systeem te recupereren voor de wamtepomp en opteren een groot boilervat waarin we voor meerdere dagen warmwater kunnen stockeren. Dat laatste is een goedkoop alternatief op een thuisbatterij.”

Gebruik je de passiefhuissoftware of wordt het passief zijn uit de EPB-gegevens gehaald? [In het eerste geval heb je dubbel rekenwerk, in het tweede geval ga je op een andere manier rekenen, en dat komt niet 100% overeen met de passiefhuisrekenmethode]

Karen: “Inderdaad. Alles wordt berekend via de PHPP-software (PHPP staat voor Passive House Planning Package), én nog eens in de EPB-software (EPB staat voor Energieprestatie en Binnenklimaat). Het is dus dubbel rekenwerk, en soms zijn er tegenstrijdigheden waar we dan rond moeten werken. Helemaal complex wordt het als je de woning internationaal als passiefhuis wil laten certificeren. Maar al dat rekenwerk stelt ons wel instaat doordachte keuzes te maken en de vergelijkingen aan te gaan met huizen over de landsgrenzen heen.”

Worden er PV-panelen geïnstalleerd ondanks de oostwest-oriëntatie van de dakvlakken?

Christophe: “Ja, op alle daken, behalve het noordgericht dak van de aanbouw komen zonnepanelen. Op die manier hebben we heel de dag opbrengst van de panelen.”

achtergevel voor verbouwing

Achtergevel voor verbouwingen

Waren er stedenbouwkundige beperkingen vanwege stad Mechelen? [heel de binnenstad binnen de vesten is ingekleurd als Woongebieden met culturele, historische en/of esthetische waarde waar buitengevelisolatie maar moeizaam wordt toegestaan]

Karen: “Wat stedenbouwkundige beperkingen betreft, was het vooral het behoud van de voorgevel die voor isolatie-moeilijkheden zorgt. We zouden eventueel door het rooilijndecreet nog 14 cm buitengevelisolatie mogen plaatsen, maar dat vinden we zelf niet bij het straatbeeld passen. Daarenboven is 14cm niet genoeg om de passiefnorm te halen, dus moeten we sowieso ook langs binnen isoleren. Daarom kozen we ervoor om alleen langs binnen te isoleren.

De aanbouw moet volgens de verordening steeds onder plat dak zijn, maar daardoor zouden we een deel van het zonlicht van onze buren wegnemen. Daarom vroegen we een afwijking aan om een assymetrisch zadeldak te plaatsen, met onmiddellijk de juiste helling voor de zonnepanelen. Win-win.

Waar we echter niet bij stil stonden bij de start van deze verbouwing in de stad was de dure administratieve rompslomp van verbouwen in de stad. Vergunning om een werfwc te plaatsen, inname van parkeerplaatsen voor containers, afsluiten van de straat voor dakwerken, verkeersborden huren voor een omleidingsroute, … allemaal zaken waar je buiten de stad in een brede straat of op een perceel met voortuin geen rekening mee moet houden. Momenteel zitten we aan 1483 euro administratieve kost bij de stad en verkeerssignalisatie. Wanneer andere verbouwprojecten in de straat het dan niet zo nauw nemen met de regels (en dus geen signalisatie voorzien), dan pikt dat wel een beetje, zeker als het zo een grote bouwpromotor is.”

In welke bouwfase zit het project nu en wanneer verwachten jullie dat de woning klaar is?

Christophe: “We zitten in de heropbouw. In juli begon de aannemer. Eerst werden de nieuwe vloerniveaus gestoken, vervolgens werd de zijgevel opgemetst, werden nieuwe lateien boven de ramen geplaatst, werden nieuwe gordingen geplaatst, werden de kepers en het onderdak gelegd, de dakgoot gemaakt, en de achtergevel gebouwd. De volgende stappen zijn de aanbouw, de dakpannen leggen, de ramen plaatsen, enkele binnenwanden bouwen, isolatie inblazen, en starten met de technieken. We hopen in de winter winddicht te zijn en kort daarna te verhuizen. De binnenafwerking zullen we zelf in het komende jaar verzorgen terwijl we er wonen.”

Wil je het bouwproject van Karen en Christophe volgen? Lees hun verhaal op hun website www.passiefrijhuisindestad.be.

Ben je op zoek naar duurzaam bouw- of verbouwadvies? De adviseurs van Kamp C helpen je graag op weg met onafhankelijk bouwadvies. Meer info: www.kampc.be.

Foto’s: Karen en Christophe in hun passiefhuis in Mechelen (copyright Stad Mechelen en Karen Verhasselt en Christophe Lambrechts).

De renovatie wordt ondersteund door een project van Pixii. Meer info: www.bouwen.vlaanderen-circulair.be.

Labels:

  • Lierse houtbouwer zal Exploded View opbouwen op Kamp C

    Vanaf maart wordt The Exploded View Beyond Building opgebouwd op Kamp C. SIDATI, een houtbouwer uit Lier, heeft de demowoning uit biobased materialen mee gedemonteerd in Almere en zal het gebouw weer opbouwen op Kamp C in 2023. Ze werken voor de eerste keer mee aan een project dat honderd procent circulair is. We spraken met zaakvoerder Claire Dewispelaere en David Siebens.

    Lees meer
  • Tips om te besparen op je waterverbruik

    Wist je dat een Belg gemiddeld 95 liter water per dag verbruikt? Door de droogte moeten we allemaal zuiniger omspringen met water. Maar hoe doe je dat? Door enkele eenvoudige tips kun je besparen op je waterverbruik.

    Lees meer
  • Wat betekent condens aan de buitenzijden van je ramen?

    Wist je dat condens aan de buitenkant van je ramen een goed teken is? Dit wil zeggen dat het glas goed geïsoleerd is en dat de warmte binnen blijft. Architect Dirk Verbeeck van Kamp C legt uit.

    Lees meer
  • Zo voorkom je oververhitting van je woning

    Ken je dit fenomeen? Een prachtige, warme, zonnige dag: gaan fietsen, buiten spelen, buiten eten … uiteindelijk kom je moe maar voldaan terug naar binnen en kun je lekker gaan slapen. En dan komt de domper op de feestvreugde van de dag: binnen is het een ‘sauna’, zelfs een koude douche helpt maar tijdelijk en ’s nachts kan je de slaap niet vatten omdat je die warmte maar niet buiten krijgt. Dit fenomeen noemen we oververhitting. Net zoals een lichaam oververhit kan geraken door bijvoorbeeld te lang in de zon te zitten, kan dit ook gebeuren met onze gebouwen, waaronder dus ook onze woningen. Echter zijn er heel wat zaken waar we rekening mee kunnen houden om deze oververhitting zoveel mogelijk te vermijden en als het echt niet anders kan op zijn minst toch kunnen “genezen”… .

    Officieel spreekt men van oververhitting als de temperatuur in je woning 25 °C of meer bedraagt, zeker als dit regelmatig en meerdere dagen op een rij gebeurt. Maar iedere persoon is anders, dus voor sommigen kan 22 °C of 23°C al genoeg zijn om het oncomfortabel warm te hebben. Met de zomer in het vooruitzicht geeft onze adviseur An enkele tips.

    Lees meer
  • Duitse ambassadeur bezoekt Kamp C uit interesse voor 3D-printen in de bouw

    Vandaag bezocht de heer Martin Kotthaus, de ambassadeur van de Bondsrepubliek Duitsland in ons land, Kamp C. Net als Kamp C stimuleert de Duitse overheid de samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs om innovaties in de bouw sneller ingang te doen vinden.

    Lees meer
  • Droogte Vlaanderen: klimaatbestendig bouwen

    Droge zomers maken meer en meer duidelijk dat water een kostbaar goed is. Ben je aan het bouwen of renoveren? Dat is hét moment om stil te staan bij duurzaam watergebruik. An De Vriendt, architect en adviseur duurzaam bouwen bij Kamp C, geeft raad.

    Lees meer
  • Zo verlucht je woningen en klaslokalen optimaal

    Verluchten is heel belangrijk. Hoe verlucht je best je woning of je klaslokaal? En wat is het verschil tussen ventileren en verluchten? Kamp C legt uit.

    Lees meer
  • Boek vanaf nu zelf je bouwadvies online met de reserveringstool van Kamp C

    Kamp C biedt al jaren gratis onafhankelijk duurzaam bouwadvies aan particulieren. Sinds de coronacrisis gaan de bouwadviezen digitaal door. Vanaf nu hoef je Kamp C niet meer te bellen of te mailen om een afspraak te maken voor een bouwadvies maar kun je zelf online een afspraak maken via de online reserveringstool.

    Lees meer
  • Ken je het Energiehuis al?

    Heb jij vragen over je energiefactuur of wil je je woning energiezuiniger maken? Of heb je vragen over subsidies en renteloze renovatieleningen? Dan kun je terecht bij je energiehuis in jouw buurt.

    Lees meer
  • Energie besparen in huis? Vraag raad aan de HUISdokter!

    Heb je renovatieplannen, maar weet je niet waar te beginnen? Wil je gaan voor een lagere energiefactuur en een hoger comfort? Of wil je energie besparen, maar weet je niet hoe? De HUISdokter van het Energiehuis Kempen (IOK) kan je gratis en onafhankelijk bijstaan gedurende het hele traject, aan huis en op jouw tempo.

    Lees meer
Sluiten