“Circulaire gebiedsontwikkeling kan bedrijven een fikse besparing opleveren”

14 november 2018 door Diana Grasso

Icoontjes.png

“Richt bedrijventerreinen zo in dat bedrijven elkaars reststromen kunnen gebruiken”, stelt Peter-Paul van den Berg, directeur van Kamp C. Het afval van bedrijf A wordt dan de grondstof van bedrijf B. “Met circulaire gebiedsontwikkeling verminderen bedrijven hun transportbewegingen aanzienlijk en dat levert hen een fikse besparing op.”

Circulair bouwen wint langzaam maar zeker aan bekendheid en steeds meer architecten en projectontwikkelaars zetten de eerste stappen in die richting. Ze focussen in de eerste plaats op het end-of-life-aspect – wat gebeurt er met een gebouw dat gesloopt moet worden? Of ze houden zich vooral bezig met de materialen: de herbruikbaarheid ervan, cradle-to-cradle en het sluiten van de kringlopen. Maar om echt van circulair bouwen te kunnen spreken, moet je rekening houden met alle zeven pijlers van circulair bouwen. Een daarvan is circulaire gebiedsontwikkeling.

Bedrijven matchen

Peter-Paul van den Berg, directeur Kamp C: “Onder circulaire gebiedsontwikkeling verstaan we het matchen en groeperen van bedrijven zodat de materiaalketen gesloten wordt. Bijvoorbeeld: de afvalstroom van het ene bedrijf is een grondstof voor zijn buur, of de restwarmte van de ene is de energiebron van de andere.”

Veel transport

Het gemiddelde bedrijventerrein telt ofwel bedrijven die hele­maal niets met elkaar gemeen hebben ofwel bedrijven die allemaal focussen op één toepassing. Bijvoorbeeld allemaal logistieke bedrijven samen, of allemaal houtverwerkingsbedrijven op één site. De bedrijven op zo’n ‘monocultuurterrein’ hebben bijna allemaal dezelfde functie en dus ook vaak dezelfde invoer- en uitvoerstromen. Die lopen parallel aan elkaar en zijn niet op elkaar aangesloten. Dat betekent dat alle grondstoffen van buiten het terrein moeten komen en dat alle reststromen afgevoerd moeten worden. Dat levert veel transportbewegingen op en een hoog energieverbruik.

Van afval naar grondstof

Circulaire gebiedsontwikkeling gooit de inrichting van bedrijventerreinen over een andere boeg. Het uitgangspunt: hoe kan een bedrijventerrein of wijk de circulaire economie ondersteunen en het aantal transportbewegingen en het energieverbruik terugdringen? Hoe kan binnen het bedrijventerrein de materiaalketen zoveel mogelijk gesloten worden? Peter-Paul van den Berg: “Concreet vertrek je als projectontwikkelaar vanuit een grote speler en breng je in kaart welke grondstoffen dat bedrijf nodig heeft en welke afvalstromen het produceert. Vervolgens ga je op zoek naar een match: welke bedrijven produceren die grondstoffen als afval? En: welke bedrijven kunnen de afvalstromen nuttig gebruiken als energiebron of productiemateriaal?”

Besparing

Die aanpak sluit aan bij de cradle to cradle-gedachte: het afval van de een is een grondstof voor de ander. Peter-Paul van den Berg: “Stel, je hebt op het terrein een leasemaatschappij voor auto’s. Een logische match zijn dan dealers van nieuwe auto’s, want die leveren aan de leasemaatschappij. Een andere interessante buur is een bedrijf dat handelt in tweedehandsauto’s. Zij nemen de auto’s over die aan het einde van hun contract zijn bij de leasemaatschappij – het ‘afval’ van de leasemaat­schappij – en verhuren of verkopen die. Op die manier bespaar je aanzienlijk op het aantal transportbewegingen, wat de betrokken bedrijven een fikse besparing oplevert.”

Wat heeft een bedrijf nodig?

“Of neem een organisatie die clouddiensten levert en daarvoor een enorme hoeveelheid servers heeft staan die veel warmte produceren. Vaak wordt die restwarmte gewoon geloosd. Een betere optie is om ze te gebruiken om een kantoor te verwarmen. Dat leidt tot energiebesparing. En zo kun je een hele reeks voorbeelden bedenken. De crux is dat je op een andere manier naar bedrijven kijkt. Niet wat ze doen staat centraal, zoals gebruikelijk is, maar wat ze nodig hebben als invoerstroom en wat ze als uitvoerstroom produceren.”

Schiphol Trade Park Valley
Circulaire gebiedsontwikkeling
moet vandaag nog grotendeels worden uitgevonden. Maar in Nederland worden de eerste stappen gezet met het Schiphol Trade Park Valley. Dat moet het eerste circu­laire bedrijventerrein ter wereld worden. “Steeds meer bedrijven zien kansen in de circulaire economie en beseffen dat we die kant uit moeten”, zegt Dick van der Harst, directeur van Schiphol Trade Park (STP), in het bedrijfsmagazine Circular Times. “We richten het gebied zo duurzaam mogelijk in met wegen, groen en water en trekken circulaire, innovatieve en experimentele bedrijven aan.”

Labels:

  • Circulaire woonwijk verrijst uit oude hoogbouwflats

    Uit leegstaande flatgebouwen een nieuwe woonwijk optrekken, voorzien van een gesloten waterkringloop? Het Nederlandse project SUPERLOCAL legt de circulaire lat hoog: “De lessen die we trekken uit dit project kunnen in heel Europa worden toegepast.”

    Lees meer
  • Aanbesteden via een Bouw Informatie Model: minder kosten, meer kwaliteit

    Kamp C wil de bouwsector stap voor stap inwijden in alle zeven pijlers van het circulaire model. In onze vorige blogs bespraken we al het gebruik van circulaire materialen en de kunst van het circulair ontwerpen. Deze keer is het de beurt aan circulair aanbesteden: een vorm van aanbesteden die ambities centraal stelt, bijvoorbeeld via een Bouw Informatie Model (BIM).

    Lees meer
  • BAMB maakt laatste stop op Kamp C

    Van december tot midden februari kon je de Reversible Experience Modules (REMs) bezoeken op Kamp C. De REMs zijn een pilot in het Europese “Buildings As Material Banks”(BAMB) project. We ontvingen heel wat kijklustigen. Op 19 februari vonden verschillende workshops plaats over circulair bouwen en materiaalpaspoorten. EPEA Nederland, de organisatie die de REMs lanceerde, gaf een toelichting over de toekomstvisie.

    Lees meer
  • Kamp C ondertekent Green Deal Circulair Bouwen

    Vorige week plaatste Kamp C-directeur Peter-Paul van den Berg op Batibouw zijn handtekening onder de Green Deal Circulair Bouwen. In de overeenkomst engageert Kamp C zich samen met tal van andere spelers om de transitie naar een circulair model in de bouwsector te versnellen.

    Lees meer
  • “Prestatiecontracten zijn de beste manier om circulaire renovaties te realiseren”

    Nu circulair bouwen stilaan een vertrouwd begrip is in onze sector groeit de interesse voor een gelijkaardige innovatie: circulair renoveren. Het Antwerpse bouwadviesbureau Factor4, de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en het Vlaams EnergieBedrijf (VEB) sprongen alvast op de kar. Met het project CiRe (‘Circulair Renoveren’) mikken ze op de circulaire renovatie van publieke gebouwen.

    Lees meer
  • Flexibel bouwen dankzij een circulair ontwerp

    Circulair bouwen zal grote veranderingen teweegbrengen in de bouwwereld. Om de sector alvast vertrouwd te maken met de nieuwe manier van bouwen, bespreekt Kamp C de zeven pijlers van het circulaire model. Zo ging onze vorige blog over het gebruik van circulaire materialen. In dit artikel komt de tweede pijler aan bod: circulair ontwerpen.

    Lees meer
  • “Circulair bouwen creëert nieuwe financieringsmodellen”

    Circulair bouwen biedt niet alleen kansen voor de bouwsector, ook bankiers kunnen meestappen in het verhaal. Didier Léon, senior manager bij de duurzame Triodos Bank, kijkt voor ons naar de financiële kant van een circulair gebouw.

    Lees meer
  • SDG’s vinden hun weg naar de Vlaamse bouwsector

    Volgens het World Green Building Council kan de bouwsector bijdragen aan het behalen van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s). Twee Vlaamse bedrijven uit de sector leggen uit hoe zij de doelen in hun werking integreren: “Je hebt vooral een andere mindset nodig.”

    Lees meer
  • Circulaire materialen sluiten de kringloop in de bouw

    Kamp C wil de transitie naar circulair bouwen faciliteren door de bouwsector vertrouwd te maken met alle aspecten ervan. In onze vorige blog introduceerden we de zeven pijlers van circulair bouwen. Dit artikel gaat dieper in op de eerste pijler: het gebruik van circulaire materialen.

    Lees meer
  • Netwerkevent Solarise op 12/2

    Op 12 februari gaat het netwerkevent van Solarise, met focus op zonne-energie, door met als thema business modellen en met verschillende sprekers over o.a. energiecoöperaties en circulaire economie in Gent. 

    Lees meer
Sluiten