“Circulaire gebiedsontwikkeling kan bedrijven een fikse besparing opleveren”

14 november 2018 door Diana Grasso

Icoontjes.png

“Richt bedrijventerreinen zo in dat bedrijven elkaars reststromen kunnen gebruiken”, stelt Peter-Paul van den Berg, directeur van Kamp C. Het afval van bedrijf A wordt dan de grondstof van bedrijf B. “Met circulaire gebiedsontwikkeling verminderen bedrijven hun transportbewegingen aanzienlijk en dat levert hen een fikse besparing op.”

Circulair bouwen wint langzaam maar zeker aan bekendheid en steeds meer architecten en projectontwikkelaars zetten de eerste stappen in die richting. Ze focussen in de eerste plaats op het end-of-life-aspect – wat gebeurt er met een gebouw dat gesloopt moet worden? Of ze houden zich vooral bezig met de materialen: de herbruikbaarheid ervan, cradle-to-cradle en het sluiten van de kringlopen. Maar om echt van circulair bouwen te kunnen spreken, moet je rekening houden met alle zeven pijlers van circulair bouwen. Een daarvan is circulaire gebiedsontwikkeling.

Bedrijven matchen

Peter-Paul van den Berg, directeur Kamp C: “Onder circulaire gebiedsontwikkeling verstaan we het matchen en groeperen van bedrijven zodat de materiaalketen gesloten wordt. Bijvoorbeeld: de afvalstroom van het ene bedrijf is een grondstof voor zijn buur, of de restwarmte van de ene is de energiebron van de andere.”

Veel transport

Het gemiddelde bedrijventerrein telt ofwel bedrijven die hele­maal niets met elkaar gemeen hebben ofwel bedrijven die allemaal focussen op één toepassing. Bijvoorbeeld allemaal logistieke bedrijven samen, of allemaal houtverwerkingsbedrijven op één site. De bedrijven op zo’n ‘monocultuurterrein’ hebben bijna allemaal dezelfde functie en dus ook vaak dezelfde invoer- en uitvoerstromen. Die lopen parallel aan elkaar en zijn niet op elkaar aangesloten. Dat betekent dat alle grondstoffen van buiten het terrein moeten komen en dat alle reststromen afgevoerd moeten worden. Dat levert veel transportbewegingen op en een hoog energieverbruik.

Van afval naar grondstof

Circulaire gebiedsontwikkeling gooit de inrichting van bedrijventerreinen over een andere boeg. Het uitgangspunt: hoe kan een bedrijventerrein of wijk de circulaire economie ondersteunen en het aantal transportbewegingen en het energieverbruik terugdringen? Hoe kan binnen het bedrijventerrein de materiaalketen zoveel mogelijk gesloten worden? Peter-Paul van den Berg: “Concreet vertrek je als projectontwikkelaar vanuit een grote speler en breng je in kaart welke grondstoffen dat bedrijf nodig heeft en welke afvalstromen het produceert. Vervolgens ga je op zoek naar een match: welke bedrijven produceren die grondstoffen als afval? En: welke bedrijven kunnen de afvalstromen nuttig gebruiken als energiebron of productiemateriaal?”

Besparing

Die aanpak sluit aan bij de cradle to cradle-gedachte: het afval van de een is een grondstof voor de ander. Peter-Paul van den Berg: “Stel, je hebt op het terrein een leasemaatschappij voor auto’s. Een logische match zijn dan dealers van nieuwe auto’s, want die leveren aan de leasemaatschappij. Een andere interessante buur is een bedrijf dat handelt in tweedehandsauto’s. Zij nemen de auto’s over die aan het einde van hun contract zijn bij de leasemaatschappij – het ‘afval’ van de leasemaat­schappij – en verhuren of verkopen die. Op die manier bespaar je aanzienlijk op het aantal transportbewegingen, wat de betrokken bedrijven een fikse besparing oplevert.”

Wat heeft een bedrijf nodig?

“Of neem een organisatie die clouddiensten levert en daarvoor een enorme hoeveelheid servers heeft staan die veel warmte produceren. Vaak wordt die restwarmte gewoon geloosd. Een betere optie is om ze te gebruiken om een kantoor te verwarmen. Dat leidt tot energiebesparing. En zo kun je een hele reeks voorbeelden bedenken. De crux is dat je op een andere manier naar bedrijven kijkt. Niet wat ze doen staat centraal, zoals gebruikelijk is, maar wat ze nodig hebben als invoerstroom en wat ze als uitvoerstroom produceren.”

Schiphol Trade Park Valley
Circulaire gebiedsontwikkeling
moet vandaag nog grotendeels worden uitgevonden. Maar in Nederland worden de eerste stappen gezet met het Schiphol Trade Park Valley. Dat moet het eerste circu­laire bedrijventerrein ter wereld worden. “Steeds meer bedrijven zien kansen in de circulaire economie en beseffen dat we die kant uit moeten”, zegt Dick van der Harst, directeur van Schiphol Trade Park (STP), in het bedrijfsmagazine Circular Times. “We richten het gebied zo duurzaam mogelijk in met wegen, groen en water en trekken circulaire, innovatieve en experimentele bedrijven aan.”

Labels:

  • Premie voor thuisbatterij op komst

    De Vlaamse regering heeft een premie voor thuisbatterijen goedgekeurd. Een batterij kan opgewekte energie die niet onmiddellijk lokaal kan worden verbruikt, opslaan om later te gebruiken. Tegelijk zorgt energieopslag ervoor dat het distributienet op piekmomenten niet overbelast wordt. De premie zal ten vroegste op 1 augustus van kracht zijn en kan aangevraagd worden bij departement Omgeving. De subsidie bedraagt maximaal 3.200 euro en moet de aankoop van een thuisbatterij om stroom op te slaan aantrekkelijker maken.

    Lees meer
  • De 5 duurzaamheidsuitdagingen voor woningcorporaties

    Als gevolg van de klimaatovereenkomsten staan woningcorporaties de komende jaren voor grote uitdagingen om hun woningvoorraad voor 2050 te verduurzamen. De huidige renovatie oplossingen zoals Nul op de Meter en andere initiatieven zijn veel te duur en kunnen de benodigde capaciteit niet aan. Dat maakt de overgang bijna onmogelijk. Toch moeten ze hun huurders goede en betaalbare huizen kunnen blijven aanbieden. Huizen die CO2-neutraal zijn. Wat zijn de uitdagingen waar woningcorporaties mee worstelen en wat zijn de oplossingen voor het probleem?

    Lees meer
  • Circulaire businessmodellen: product als dienst

    Circulaire businessmodellen moeten ervoor zorgen dat het voor producenten financieel-economisch aantrekkelijk wordt om hun producten zo duurzaam en circulair als mogelijk te maken. In de vorige blog zagen we dat het traditionele verkoopmodel van de lineaire economie ertoe leidt dat de levensduur van producten bewust wordt verkort waardoor deze veel te snel op de afvalberg terecht komen. Dat moet anders. Maar kan dat ook?

    Lees meer
  • 3D-pioniers van Thomas More Bouw printen op Kamp C

    Een groep gemotiveerde studenten van Thomas More Bouw zijn al enkele maanden aan het experimenteren met de 3D-betonprinter op de site van Kamp C in Westerlo, in het kader van het project C3PO. Ze willen een rijtjeshuis met twee verdiepingen printen. Momenteel onderzoeken de studenten welke materialen en structuren optimaal passen. Het schooljaar loopt bijna af en in september gaan de studenten naar hun derde Bachelor. We spraken Joost en Antonie, één van de 3D-pioniers van Thomas More Bouw.

    Lees meer
  • Een terugblik op een geslaagde Link2Innovate

    Op 27 maart vond het slotevent plaats van het project Link2Innovate. Sinds 1 april 2016 ondersteunt het Link2Innovate, een initiatief van Interreg Vlaanderen-Nederland, jonge technologiebedrijven bij het opstarten van grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten in de grensregio Vlaanderen-Nederland.

    Lees meer
  • “Bouwen met aarde: lokaal, gezond en eindeloos circulair”

    Circulaire leembouw combineert traditionele technieken met moderne inzichten. De lokale materialen vinden dankzij eenvoudige processen hun toepassing in bouwwerken van vandaag. Daarbij wordt geen CO2 of afval geproduceerd. Het materiaal kan eindeloos opnieuw gebruikt worden zonder te vervuilen.

    Lees meer
  • Circulaire businessmodellen: geplande veroudering in het lineaire model

    In onze vorige blog hebben we het hoofdstuk over circulair aanbesteden afgerond. In de komende edities komen enkele circulaire businessmodellen aan bod. We beginnen met het leveren van producten als een dienst. Om dat innovatieve model te kaderen, bespreken we eerst een fundamentele constructiefout in het traditionele, lineaire businessmodel: de geplande veroudering.

    Lees meer
  • Dromen-durven-doen: samen sterk voor energietransitie

    Collectief energie opwekken en consumeren is in België (voorlopig) een behoorlijk moeilijke opgave. Er zijn tal van obstakels (technisch, juridisch sociaal, financieel en institutioneel) die de opzet van een eigen virtuele energiecentrale bemoeilijken. Om zicht te krijgen op wat er leeft bij burgers en gemeenschappen organiseert Kamp C de Droom-Durf-Doe-reeks in het project community-based Virtual Power Plant. Het blijft niet alleen bij informeren en inspireren, want het uiteindelijke doel is om drie gemeenschappen of projecten verder te begeleiden via een routekaart naar een eigen cVPP.

    Lees meer
  • Kontichse gezinnen screenen huis met warmtecamera

    Op zaterdag 23 februari maakten de inwoners van de Altenawijk in Kontich een warmtewandeling in het kader van het project RHEDCOOP. De buurtbewoners ontdekten met een warmtecamera welke plekken in huis beter geïsoleerd kunnen worden.

    Lees meer
  • Nieuwe technologieën voor duurzamer beton

    Het gebruik van circulaire technologieën voor beton kan helpen om de milieu-impact van de bouwsector drastisch terug te schroeven. Nu een duurzamer beton technisch stilaan op punt staat, is het tijd om de eerste toepassingen naar de werf te brengen.

    Lees meer
Sluiten