4 circulaire businessmodellen in de praktijk

28 november 2018 door Diana Grasso

Circulair aanbesteden_Jonathan Verdonck.jpg

In een circulair businessmodel verkoopt de leverancier geen product maar een dienst. Hoe zet je dat model om in de praktijk? Maak kennis met vier succesvolle circulaire businessmodellen.

In een lineair businessmodel verkoopt een leverancier zijn product aan de consument. Is iets versleten of te oud, dan gooit de consument het weg en koopt hij een nieuw exemplaar. “Zo gaan heel wat nuttige grondstoffen verloren”, stelt Jonathan Verdonck, projectmanager bij Kamp C.

Wie bouwt volgens een circulair businessmodel, betaalt voor het gebruik van gebouwcomponenten, niet voor het bezit ervan. De leverancier blijft bij het hele proces betrokken en staat blijvend in voor het onderhoud. “Voor de producent is het voordeliger om zuinige en duurzame producten te maken die achteraf makkelijk te hergebruiken of recyclen zijn”, stelt Jonathan Verdonck. “Aan het einde van hun levensduur worden de gebouwcomponenten gewoon weer als component in een ander gebouw of als grondstof voor nieuwe productie gebruikt. Zo wint iedereen bij een circulair businessmodel.”

Licht en designstoelen

Een bekend voorbeeld is het Pay-per-lux-model van Philips Lighting. Jonathan Verdonck: “Je betaalt niet meer voor je lichten, armaturen of zelfs je elektriciteitsrekening, maar vergoedt de leverancier uitsluitend voor het licht in je gebouw. Philips ontwierp hiervoor speciale lampen die extra zuinig en makkelijker te herstellen zijn. Op die manier besparen de lampen niet alleen energie, maar gaan ze ook langer mee.”

Een ander circulair businessmodel wordt toegepast in The Green House, een volledig circulair gebouw in Utrecht. Zo betaalt The Green House voor het gebruik van het meubilair in het restaurant per klant die daar gebruik van maakt. “In het kassasysteem zijn ze verplicht om aan te duiden welke tafels gebruikt worden en voor hoeveel personen”, legt Jonathan Verdonck uit. “Op basis van die gegevens zal de leverancier een maandelijkse factuur opmaken voor het gebruik van het meubilair.”

In de lift

Mitsubishi gaat nog een stap verder. Het Japanse bedrijf, dat naast auto’s ook liften produceert, introduceerde een circulair model voor liften. Mitsubishi installeert een zo duurzaam en zuinig mogelijke lift, voorziet zelf in het onderhoud, maar blijft wel eigenaar. De klant bepaalt zelf hoeveel hij investeert en betaalt de rest van de prijs via een vast bedrag aan jaarlijkse gebruikskosten. Aan het einde van zijn levensduur wordt de lift gedemonteerd en worden de onderdelen hergebruikt of gerecycleerd.

Het meest ambitieus is de Nederlandse Facade Community, die hele gevels wil leasen. “Die brengt bouwbedrijven bij elkaar die verschillende diensten leveren, van gevelbekleding en raamkozijnen tot zonnepanelen en ventilatiesystemen. Momenteel onderzoeken zowel universiteiten als het werkveld welke opportuniteiten gevelleasing biedt”, zegt Jonathan Verdonck.

Stappen in de goede richting

Ondanks de talrijke voorbeelden staan circulaire businessmodellen nog voor heel wat uitdagingen. “Wie een gevel bouwt of een lift installeert, wordt daar vandaag meteen voor betaald. Rol je een leasemodel uit dat twintig jaar meegaat, dan heb je je investering pas over twintig jaar terugverdiend”, zegt Jonathan Verdonck. “Maar als bedrijf moet je wel een budget hebben om de lift te ontwerpen, materialen aan te kopen en je werknemers te betalen.” Verschillende partijen gingen op zoek naar oplossingen. Het Vlaamse Econocom, bijvoorbeeld, wil bedrijven ontzorgen op het vlak van financiering en facturering door de administratie van circulaire businessmodellen op zich te nemen.

Jonathan Verdonck: “Ook op het vlak van regelgeving moeten er nog heel wat stappen worden gezet. Is een geleasete gevel roerend of onroerend goed? Wie is verantwoordelijk voor de veiligheid en de verzekering: de eigenaar van het gebouw of de leasemaatschappij? Door die vraagtekens blijft het toepassen van deze modellen nog beperkt, hoewel het potentieel erg groot is.”

Op het circulaire bedrijventerrein ’t Centrum, waar Kamp C momenteel zelf aan bouwt, zullen in ieder geval wel circulaire businessmodellen worden geïmplementeerd. Hoe die er precies zullen uitzien, laat Kamp C over aan de toekomstige bouwconsortia. “Wij willen hen de vrijheid geven om ons circulaire gebouw op hun eigen manier vorm te geven”, aldus Jonathan Verdonck.

Met ’t Centrum-project gaan we de circulaire business modellen in een bouwproject concreet maken. Dit project kadert in een subsidietraject mede mogelijk gemaakt door de OVAM. Kamp C ontvangt hiervoor een subsidie van € 183.087,04, 50% van het totale budget.

Labels:

  • Premie voor thuisbatterij op komst

    De Vlaamse regering heeft een premie voor thuisbatterijen goedgekeurd. Een batterij kan opgewekte energie die niet onmiddellijk lokaal kan worden verbruikt, opslaan om later te gebruiken. Tegelijk zorgt energieopslag ervoor dat het distributienet op piekmomenten niet overbelast wordt. De premie zal ten vroegste op 1 augustus van kracht zijn en kan aangevraagd worden bij departement Omgeving. De subsidie bedraagt maximaal 3.200 euro en moet de aankoop van een thuisbatterij om stroom op te slaan aantrekkelijker maken.

    Lees meer
  • De 5 duurzaamheidsuitdagingen voor woningcorporaties

    Als gevolg van de klimaatovereenkomsten staan woningcorporaties de komende jaren voor grote uitdagingen om hun woningvoorraad voor 2050 te verduurzamen. De huidige renovatie oplossingen zoals Nul op de Meter en andere initiatieven zijn veel te duur en kunnen de benodigde capaciteit niet aan. Dat maakt de overgang bijna onmogelijk. Toch moeten ze hun huurders goede en betaalbare huizen kunnen blijven aanbieden. Huizen die CO2-neutraal zijn. Wat zijn de uitdagingen waar woningcorporaties mee worstelen en wat zijn de oplossingen voor het probleem?

    Lees meer
  • Circulaire businessmodellen: product als dienst

    Circulaire businessmodellen moeten ervoor zorgen dat het voor producenten financieel-economisch aantrekkelijk wordt om hun producten zo duurzaam en circulair als mogelijk te maken. In de vorige blog zagen we dat het traditionele verkoopmodel van de lineaire economie ertoe leidt dat de levensduur van producten bewust wordt verkort waardoor deze veel te snel op de afvalberg terecht komen. Dat moet anders. Maar kan dat ook?

    Lees meer
  • 3D-pioniers van Thomas More Bouw printen op Kamp C

    Een groep gemotiveerde studenten van Thomas More Bouw zijn al enkele maanden aan het experimenteren met de 3D-betonprinter op de site van Kamp C in Westerlo, in het kader van het project C3PO. Ze willen een rijtjeshuis met twee verdiepingen printen. Momenteel onderzoeken de studenten welke materialen en structuren optimaal passen. Het schooljaar loopt bijna af en in september gaan de studenten naar hun derde Bachelor. We spraken Joost en Antonie, één van de 3D-pioniers van Thomas More Bouw.

    Lees meer
  • Een terugblik op een geslaagde Link2Innovate

    Op 27 maart vond het slotevent plaats van het project Link2Innovate. Sinds 1 april 2016 ondersteunt het Link2Innovate, een initiatief van Interreg Vlaanderen-Nederland, jonge technologiebedrijven bij het opstarten van grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten in de grensregio Vlaanderen-Nederland.

    Lees meer
  • “Bouwen met aarde: lokaal, gezond en eindeloos circulair”

    Circulaire leembouw combineert traditionele technieken met moderne inzichten. De lokale materialen vinden dankzij eenvoudige processen hun toepassing in bouwwerken van vandaag. Daarbij wordt geen CO2 of afval geproduceerd. Het materiaal kan eindeloos opnieuw gebruikt worden zonder te vervuilen.

    Lees meer
  • Circulaire businessmodellen: geplande veroudering in het lineaire model

    In onze vorige blog hebben we het hoofdstuk over circulair aanbesteden afgerond. In de komende edities komen enkele circulaire businessmodellen aan bod. We beginnen met het leveren van producten als een dienst. Om dat innovatieve model te kaderen, bespreken we eerst een fundamentele constructiefout in het traditionele, lineaire businessmodel: de geplande veroudering.

    Lees meer
  • Dromen-durven-doen: samen sterk voor energietransitie

    Collectief energie opwekken en consumeren is in België (voorlopig) een behoorlijk moeilijke opgave. Er zijn tal van obstakels (technisch, juridisch sociaal, financieel en institutioneel) die de opzet van een eigen virtuele energiecentrale bemoeilijken. Om zicht te krijgen op wat er leeft bij burgers en gemeenschappen organiseert Kamp C de Droom-Durf-Doe-reeks in het project community-based Virtual Power Plant. Het blijft niet alleen bij informeren en inspireren, want het uiteindelijke doel is om drie gemeenschappen of projecten verder te begeleiden via een routekaart naar een eigen cVPP.

    Lees meer
  • Kontichse gezinnen screenen huis met warmtecamera

    Op zaterdag 23 februari maakten de inwoners van de Altenawijk in Kontich een warmtewandeling in het kader van het project RHEDCOOP. De buurtbewoners ontdekten met een warmtecamera welke plekken in huis beter geïsoleerd kunnen worden.

    Lees meer
  • Nieuwe technologieën voor duurzamer beton

    Het gebruik van circulaire technologieën voor beton kan helpen om de milieu-impact van de bouwsector drastisch terug te schroeven. Nu een duurzamer beton technisch stilaan op punt staat, is het tijd om de eerste toepassingen naar de werf te brengen.

    Lees meer
Sluiten