Van 08/07 t.e.m. 05/08 is er geen infoloket op dinsdag, en geen bouwadvies op afspraak (donderdag en 3de zaterdag) op Kamp C. Op 15/8 is Kamp C gesloten door een feestdag.

Flexibel bouwen dankzij een circulair ontwerp

5 februari 2019 door Peter-Paul van den Berg

architecture-1857175_1920.jpg

Circulair bouwen zal grote veranderingen teweegbrengen in de bouwwereld. Om de sector alvast vertrouwd te maken met de nieuwe manier van bouwen, bespreekt Kamp C de zeven pijlers van het circulaire model. Zo ging onze vorige blog over het gebruik van circulaire materialen. In dit artikel komt de tweede pijler aan bod: circulair ontwerpen.

Aan de basis van elk circulair gebouw ligt een circulair ontwerp. Daarin wordt een gebouw zo uitgetekend dat je het later kan uitbreiden, inkrimpen, verplaatsen of zelfs een andere functie geven. Circulair ontwerpen kent verschillende vormen, die perfect met elkaar te combineren zijn. Zo kan een circulair ontwerp modulair zijn, veranderingsgericht en/of functieloos.

Modulair ontwerpen

Een modulair ontwerp werkt met standaardonderdelen en vaste maten. Net zoals een deur vandaag al een standaardformaat heeft, zal dat in de toekomst ook gelden voor andere bouwonderdelen. Denk maar aan raamkozijnen, trappen en wandpanelen die massaal geprefabriceerd worden en vervolgens vliegensvlug gemonteerd worden op de bouwwerf. Dat is niet alleen goedkoper, ook de kwaliteit gaat er vaak op vooruit.

Bij het monteren is het belangrijk dat je de standaardcomponenten met droge verbindingen ‘vastklikt’. Je moet ieder onderdeel immers eenvoudig kunnen demonteren, zodat het later hergebruikt kan worden. Dat is het demontabel en ‘remontabel’ maken van componenten.

Op die manier kan je zelfs volledige huisjes modulair ontwerpen en prefabriceren. De modules, op voorhand gemaakt in een fabriek, moeten dan ter plekke enkel nog aan elkaar geklikt worden. Zo bouw je in enkele uren tijd een modulair huis dat je later weer demonteert, verhuist en ergens anders neerzet.

Veranderingsgericht ontwerpen

Een tweede vorm van circulair ontwerpen gaat ervan uit dat je de functie van een gebouw maar voor hoogstens twintig jaar kan voorspellen. Een veranderingsgericht ontwerp houdt er daarom rekening mee dat de functie van het gebouw in de toekomst zal worden aangepast.

Dat betekent dat het gebouw van in het begin zo ontworpen wordt dat het later eenvoudig van functie kan veranderen zonder dat je het moet slopen en opnieuw moet beginnen bouwen. Een gebouw dat eerst als kantoor dienstdoet, kan bijvoorbeeld na twintig jaar in een zorgflat transformeren en nog later in een studentenflat of schoolgebouw.

Functieloos ontwerpen

Tot slot kan je een gebouw op zo’n manier ontwerpen dat de gebruikers ervan een grote vrijheid hebben bij de inrichting. Dat heet functieloos bouwen, want de gebruiker vult zelf de functies in waar hij behoefte aan heeft.

In Japan zijn bijvoorbeeld al flatgebouwen gezet die functieloos werden ontworpen. Die gebouwen bestaan enkel uit buitenwanden, verdiepingen en een binnenkolom met daarin de aan- en afvoerpunten voor alle technieken. De rest van de ruimte is leeg en kunnen de bewoners zelf invullen. Zo kan de ene bewoner ervoor kiezen om zijn keuken vooraan te plaatsen, terwijl de andere die liever aan de achterkant van het gebouw heeft. Hoe het appartement wordt ingedeeld, staat helemaal vrij.

Ook een kantoorgebouw kan je op die manier bekijken. Het gebouw moet dan zo weinig mogelijk beperkingen hebben zodat de functie makkelijk aanpasbaar is. Waar eerst een auditorium voor vijfhonderd personen staat, kan enkele jaren later bijvoorbeeld extra bureauruimte komen. Daarvoor zijn grote overspanningen en ruimtes nodig, die je zonder al te veel inspanningen opnieuw kan indelen.

Meer praktijkvoorbeelden volgen …

Samengevat: een circulair ontwerp is modulair (demontabel en remontabel), veranderingsgericht en/of functieloos. Meer praktijkvoorbeelden van circulair ontwerpen komen aan bod in volgende blogs!

 

Labels:

  • Van selectie naar gunning: interactie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer

    ’t Centrum zal het eerste circulaire kantoorgebouw van België worden op de site van Kamp C in Westerlo. Via een Design, Build, Maintain & Energy opdracht heeft Kamp C de werkzaamheden binnen ’t Centrum in één opdracht uitgevraagd. In maart dit jaar koos een zeskoppige jury drie consortia voor de circulaire aanbesteding van het project ’t Centrum. Na de bekendmaking van de drie geselecteerde consortia, volgt nu een proces waarin opdrachtgever- en nemer met elkaar in dialoog gaan.

    Lees meer
  • Tweede co-creatietraject Bouwen aan een circulaire Kempen start in augustus

    Vorige week vond de laatste sessie van het co-creatietraject “Bouwen aan een circulaire Kempen” plaats. Met het project Bouwen aan een circulaire Kempen willen de projectpartners VITO, Möbius en Kamp C kmo’s in de bouwsector op weg helpen om innovatie in hun bedrijfsmodel te implementeren zodat ze naar een circulair businessmodel kunnen overstappen. Vaak hebben de kmo’s al de eerste ideeën over circulair bouwen maar weten ze nog niet goed hoe ze dat concreet kunnen omzetten in een uitgewerkt model. Gedurende drie sessies gingen de projectpartners dieper in op de opportuniteiten, de waardepropositie, de partners en de klanten, de inkomstenstromen die  gegenereerd kunnen worden met een circulair model, … De kmo’s gingen tijdens de workshop zelf aan de slag en werden hierbij begeleid door de projectpartners. Kon je niet bij het eerste traject zijn en wil je graag deelnemen aan het volgende traject dat start op 27 augustus? Schrijf je dan hier in.

    De redactie van Kamp C sprak met Bart Mantels van VITO, Helen Versluys van Möbius en Sofie Torfs, projectverantwoordelijke bij Kamp C.

    Lees meer
  • Samen sterk voor energietransitie: van dromen en durven naar doen

    Kamp C was dit voorjaar de locatie voor de Droom-Durf-Doe-reeks van het community-based Virtual Power Plant-project (cVPP). Met deze reeks hoopt Kamp C iedereen aan boord te krijgen in de energietransitie. Dit project zoomt voornamelijk in op het inspireren, informeren en ondersteunen van burgers en burgerinitiatieven die hun rol in de energietransitie willen definiëren en toepassen. Hoe kunnen burgers, samen, collectief energie opwekken, consumeren en delen? Intussen vond de laatste Durfdag plaats op 4 juni.

    Lees meer
  • Zonnige Kempen nodigt bewoners uit om samen renovatieoplossingen te zoeken

    In het voorjaar organiseerde sociale huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen enkele bewonersavonden in de woonwijk Vinkenhof in Berlaar. Het doel is om zo goed mogelijk in kaart te brengen welke problemen op het gebied van energiegebruik als eerste aangepakt moeten worden. Door de bewoners uit te nodigen hoopte de organisatie meer zicht te krijgen op de pijnpunten van de woningen om zo samen tot een gedragen oplossing te komen voor toekomstige renovaties. De avonden vonden plaats in één van de woningen die momenteel leegstaat en later zal dienen als demowoning in project EnergieNeutraal Levensloopbestendig Bouwen (ENLEB).

    Lees meer
  • C3PO: Uniek 3D-printing project met studenten in België op Kamp C

    Johanna en Axel zitten in hun tweede bachelor Bouw aan de Thomas More Campus in Geel. Ze vormen de creatieve spil achter de 3D-betonprinter op Kamp C. Momenteel experimenteren ze nog met structuren en materialen maar binnenkort rolt er een rijtjeshuis uit de printer. De printer is een onderdeel van het project C3PO, een uniek 3D-printing project met studenten in België. Axel en Johanna vertellen wat hun drijft.

    Lees meer
  • Premie voor thuisbatterij op komst

    De Vlaamse regering heeft een premie voor thuisbatterijen goedgekeurd. Een batterij kan opgewekte energie die niet onmiddellijk lokaal kan worden verbruikt, opslaan om later te gebruiken. Tegelijk zorgt energieopslag ervoor dat het distributienet op piekmomenten niet overbelast wordt. De premie zal ten vroegste op 1 augustus van kracht zijn en kan aangevraagd worden bij departement Omgeving. De subsidie bedraagt maximaal 3.200 euro en moet de aankoop van een thuisbatterij om stroom op te slaan aantrekkelijker maken.

    Lees meer
  • De 5 duurzaamheidsuitdagingen voor woningcorporaties

    Als gevolg van de klimaatovereenkomsten staan woningcorporaties de komende jaren voor grote uitdagingen om hun woningvoorraad voor 2050 te verduurzamen. De huidige renovatie oplossingen zoals Nul op de Meter en andere initiatieven zijn veel te duur en kunnen de benodigde capaciteit niet aan. Dat maakt de overgang bijna onmogelijk. Toch moeten ze hun huurders goede en betaalbare huizen kunnen blijven aanbieden. Huizen die CO2-neutraal zijn. Wat zijn de uitdagingen waar woningcorporaties mee worstelen en wat zijn de oplossingen voor het probleem?

    Lees meer
  • Circulaire businessmodellen: product als dienst

    Circulaire businessmodellen moeten ervoor zorgen dat het voor producenten financieel-economisch aantrekkelijk wordt om hun producten zo duurzaam en circulair als mogelijk te maken. In de vorige blog zagen we dat het traditionele verkoopmodel van de lineaire economie ertoe leidt dat de levensduur van producten bewust wordt verkort waardoor deze veel te snel op de afvalberg terecht komen. Dat moet anders. Maar kan dat ook?

    Lees meer
  • 3D-pioniers van Thomas More Bouw printen op Kamp C

    Een groep gemotiveerde studenten van Thomas More Bouw zijn al enkele maanden aan het experimenteren met de 3D-betonprinter op de site van Kamp C in Westerlo, in het kader van het project C3PO. Ze willen een rijtjeshuis met twee verdiepingen printen. Momenteel onderzoeken de studenten welke materialen en structuren optimaal passen. Het schooljaar loopt bijna af en in september gaan de studenten naar hun derde Bachelor. We spraken Joost en Antonie, één van de 3D-pioniers van Thomas More Bouw.

    Lees meer
  • Een terugblik op een geslaagde Link2Innovate

    Op 27 maart vond het slotevent plaats van het project Link2Innovate. Sinds 1 april 2016 ondersteunt het Link2Innovate, een initiatief van Interreg Vlaanderen-Nederland, jonge technologiebedrijven bij het opstarten van grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten in de grensregio Vlaanderen-Nederland.

    Lees meer
Sluiten