Vanaf nu kun je een afspraak maken om op donderdag langs te komen op Kamp C voor een bouwadvies. Door de coronamaatregelen geven we echter de voorkeur aan digitale bouwadviezen. De bouwadviezen in de gemeenten worden ook digitaal georganiseerd en gaan niet fysiek door tot 1/9. Bel of mail ons voor meer info. Verhuringen zijn weer mogelijk in het Conferentiecentrum de Basis. Hou onze online agenda in de gaten voor updates per activiteit https://www.kampc.be/agenda/alle-agenda-items.

Circulaire businessmodellen: geplande veroudering in het lineaire model

25 april 2019 door Peter-Paul van den Berg

blog lamp.jpg

In onze vorige blog hebben we het hoofdstuk over circulair aanbesteden afgerond. In de komende edities komen enkele circulaire businessmodellen aan bod. We beginnen met het leveren van producten als een dienst. Om dat innovatieve model te kaderen, bespreken we eerst een fundamentele constructiefout in het traditionele, lineaire businessmodel: de geplande veroudering.

De zeven pijlers van circulair bouwen steunen zelf op de algemene principes van de circulaire economie. In essentie gaat het erom producten, componenten en materialen zo lang en zo hoogwaardig mogelijk in de kringloop te houden. Om dat mogelijk te maken zijn er aangepaste businessmodellen nodig die het voor bedrijven economisch aantrekkelijk maken om circulair te werken. Als dat niet het geval is, zoals in een lineair businessmodel, krijg je een fenomeen als geplande veroudering.

Het verkoopmodel

In de lineaire economie moet een producent zo veel mogelijk nieuwe producten verkopen. De verkoop is dan de belangrijkste bron van inkomsten. Als die verkoop vertraagt, dalen ook de inkomsten. Stel dat je een wasmachine kan kopen die niet verslijt of niet stukgaat. Dan raakt de markt na enige tijd helemaal verzadigd: iedereen heeft immers een wasmachine die nooit vervangen wordt. Er worden amper nog nieuwe machines verkocht en de producent gaat failliet.

De producent moet dus een manier vinden om de verkoop van zijn producten aan de gang te houden. Dat kan ten eerste door de producten steeds te vernieuwen. De smartphone-industrie is daar een goed voorbeeld van. Grote producenten als Apple en Samsung brengen elk jaar nieuwe modellen uit die iets geavanceerder zijn dan de vorige versies. Hun doel? Net voldoende innoveren om de consument te verleiden zijn ‘oude’ toestel te vervangen door een nieuw model.

Geplande veroudering

Producenten proberen de levensduur van producten ook te beperken. Door die geplande veroudering wordt de consument tegelijk verleid én gedwongen om een nieuw model te kopen. Een producent kan dat op verschillende manieren voor elkaar krijgen. Zo is het bijna onmogelijk om een smartphone te repareren. In principe kan je een gebarsten beeldscherm laten vervangen, maar in de praktijk kost dat zo veel en duurt die ingreep zo lang, dat je meestal een nieuw toestel koopt.

Daarnaast merk je al snel dat het toestel steeds trager werkt. Na verloop van tijd kan het amper nog mee met de nieuwere versies van courante applicaties. Uiteindelijk biedt de producent geen software-updates meer aan die het model nog verder ondersteunen.

Die bewuste tactiek van geplande veroudering stimuleert verspilling. In een lineaire economie draait het uit op take, make and dispose. Voor elk nieuw apparaat worden nieuwe grondstoffen en componenten gebruikt. De opzettelijk verouderde modellen belanden ondertussen op de afvalberg. Zo hebben wij met z’n allen de wegwerpmaatschappij in het leven geroepen.

De eeuwige gloeilamp

Geplande veroudering begon niet bij de smartphone maar bestaat al veel langer. Een berucht voorbeeld is de gloeilamp. In een brandweerkazerne in Livermore, Californië, brandt al sinds 1901 een gloeilamp. Onafgebroken, al 118 jaar. De gloeiende eeuwelinge heeft zelfs haar eigen website.

Maar een lamp die één keer per honderd jaar vervangen wordt, dat is niet bepaald een groeimarkt. Dat dachten gloeilampproducenten Philips, Osram en General Electric ook. Op 23 december 1924 spraken ze daarom met elkaar af dat een gloeilamp maar een levensduur mocht hebben van hooguit duizend uur. Zo ontstond het begin 1925 het Phoebus Cartel dat moest toezien op de toepassing van die afspraak. Er werd een lijst opgesteld met boetes per uur dat een lamp langer brandde in tests. Gloeilampen gingen sindsdien nog maximaal duizend uur mee. Voor de producenten waren het gouden jaren. Het kartel stopte in 1939, bij het uitbreken van WO II.

Circulaire businessmodellen roepen die geplande veroudering een halt toe en zetten in op geplande verduurzaming. In onze volgende blog bekijken we hoe ‘het product als een dienst’ op een radicaal andere manier omgaat met de markt.

Labels:

  • Kamp C’s project is koploper in Europese wedstrijd

    Het circulair aanbestedingstraject ’t Centrum, dat Kamp C heeft uitgeschreven voor de bouw van het circulair kantoorgebouw, werd genomineerd voor een Procura+ Award. In de categorie ‘Sustainable Procurement of the Year’ maakt Kamp C kans om tot laureaat gekozen te worden. In augustus worden de finalisten bekend gemaakt en in het najaar volgen de winnaars.

    Lees meer
  • Klimaatneutrale woningen: duurzaam van binnen, aantrekkelijk van buiten

    In 2050 moeten 7 miljoen woningen en 1 miljoen gebouwen in Nederland van het aardgas af. En in 2030 moeten de eerste 1,5 miljoen bestaande woningen verduurzaamd zijn. Dit is noodzakelijk om de klimaatdoelstellingen van Parijs en de Green Deal te behalen. Naast de duurzaamheidsslag biedt het ook kansen voor een esthetische metamorfose. De aanblik van eentonige sociale woningbouw gaat de komende jaren meer variatie laten zien.

    Lees meer
  • Kamp C wordt Vlaamse showcase van betaalbare renovatiepakketten voor woningen

    Bestaande woningen energieneutraal maken is een geen simpele opdracht. Niet iedereen kan het zich immers permitteren om in duurzame oplossingen te investeren. Kamp C, het Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw, zoekt daarom mee naar oplossingen om het huidig woningbestand toekomstklaar te maken. Als partner in het INDU-ZERO project, dat een fabriek ontwerpt om in massaproductie renovatiepakketten aan te bieden tegen een lagere kost, is Kamp C dan ook de Vlaamse showcase om het pakket te demonstreren.

    Lees meer
  • Het gebouwenpatrimonium in Beerse wordt nog duurzamer

    Het project SURE2050 (SUstainable Real Estate 2050) organiseert interactieve opleidingen en coaching voor Vlaamse lokale overheden om het gebouwenpatrimonium te verduurzamen. Dries van de gemeente Beerse vertelt over zijn deelname aan de opleidingen.

    Lees meer
  • Greet renoveerde haar woning in 1 jaar

    Greet uit Herentals renoveerde haar woning in één jaar tijd. “Renoveren kan je ook stukje bij beetje maar wij kozen ervoor om, aangezien wij op dat ogenblik toch niet in de woning moesten wonen, er direct ’korte metten’ mee te maken en te gaan voor een totaalrenovatie.” Kamp C gaf tips tijdens renovatieproces.

    Lees meer
  • Zonnige Kempen toont circulaire kantoren

    Sociale Huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen nam vorige zomer zijn intrek in haar circulaire kantoren. Anneleen Eelen, de algemeen directeur, licht de het proces toe van a tot z.

    Lees meer
  • Stem mee voor de 3D Print Awards

    Voor de allereerste keer in ons land bekroont Kamp C dit jaar 3 ontwerpen voor een 3D-betonprint. In 3 categorieën zijn in totaal 12 inzendingen genomineerd voor deze prijs. Een vakjury spreekt zich uit over de laureaten. Tot 12 mei kan iedereen ook meestemmen voor de publieksprijs op www.kampcdaagtuit.be.  

    Lees meer
  • Steven kiest voor een ingrijpende energetische renovatie

    In 2017 gingen onze architecten An en Piet op bezoek bij Steven uit Mol. Hij contacteerde Kamp C met de vraag hoe hij de renovatie van zijn huis uit 1933 het best kon aanpakken om een laag E-peil te bereiken. Drie jaar later zijn er al werken uitgevoerd maar staan ook nog tal van verbouwingswerken gepland. We gingen een kijkje nemen.

    Lees meer
  • Zonnige Kempen renoveert woning in co-creatie met bewoners

    Binnenkort start sociale huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen met de werken aan de demowoning in Vinkenhof in Berlaar. De woning werd gebouwd in de jaren zeventig met beperkte isolatie en zonder ventilatie. Binnen het project EnergieNeutraal Levensloopbesteding Bouwen (ENLEB) zal deze woning met steun van Europa gerenoveerd worden tot een lage-energiewoning. De inwoners van de wijk werden nauw betrokken om de geplande renovatiewerken te optimaliseren en de klachten en hinder te beperken.

    Lees meer
  • Stakeholderbevraging circulair aanbesteden

    Kamp C is partner in het Europese project 'Procirc'. Dit project gaat over circulair aanbesteden. Eén van de werkpakketten kijkt naar tools en beleid over circulair aanbesteden en heeft o.a. als doel om een toolbox te maken.
    Omdat we deze toolbox niet enkel maken voor onszelf, maar vooral om anderen te helpen om hun aanbestedingen circulair te maken, is het van belang dat we onze lokale stakeholders bevragen.

    Lees meer
Sluiten