Coronadienstverlening: De bouwadviezen, ook de bouwadviezen in de gemeenten, zullen digitaal doorgaan (telefonisch, via mail, Skype…). Wij staan klaar voor jouw bouwvragen via mail bouwadvies@kampc.be of telefoon 014/27 96 50. Het Infocentrum is gesloten tot 01/04/2021 maar we blijven telefonisch en via mail bereikbaar. Het conferentiecentrum de Basis is terug open. Activiteiten, evenementen of rondleidingen zijn jammer genoeg niet mogelijk.

Circulaire businessmodellen: geplande veroudering in het lineaire model

25 april 2019 door Peter-Paul van den Berg

blog lamp.jpg

In onze vorige blog hebben we het hoofdstuk over circulair aanbesteden afgerond. In de komende edities komen enkele circulaire businessmodellen aan bod. We beginnen met het leveren van producten als een dienst. Om dat innovatieve model te kaderen, bespreken we eerst een fundamentele constructiefout in het traditionele, lineaire businessmodel: de geplande veroudering.

De zeven pijlers van circulair bouwen steunen zelf op de algemene principes van de circulaire economie. In essentie gaat het erom producten, componenten en materialen zo lang en zo hoogwaardig mogelijk in de kringloop te houden. Om dat mogelijk te maken zijn er aangepaste businessmodellen nodig die het voor bedrijven economisch aantrekkelijk maken om circulair te werken. Als dat niet het geval is, zoals in een lineair businessmodel, krijg je een fenomeen als geplande veroudering.

Het verkoopmodel

In de lineaire economie moet een producent zo veel mogelijk nieuwe producten verkopen. De verkoop is dan de belangrijkste bron van inkomsten. Als die verkoop vertraagt, dalen ook de inkomsten. Stel dat je een wasmachine kan kopen die niet verslijt of niet stukgaat. Dan raakt de markt na enige tijd helemaal verzadigd: iedereen heeft immers een wasmachine die nooit vervangen wordt. Er worden amper nog nieuwe machines verkocht en de producent gaat failliet.

De producent moet dus een manier vinden om de verkoop van zijn producten aan de gang te houden. Dat kan ten eerste door de producten steeds te vernieuwen. De smartphone-industrie is daar een goed voorbeeld van. Grote producenten als Apple en Samsung brengen elk jaar nieuwe modellen uit die iets geavanceerder zijn dan de vorige versies. Hun doel? Net voldoende innoveren om de consument te verleiden zijn ‘oude’ toestel te vervangen door een nieuw model.

Geplande veroudering

Producenten proberen de levensduur van producten ook te beperken. Door die geplande veroudering wordt de consument tegelijk verleid én gedwongen om een nieuw model te kopen. Een producent kan dat op verschillende manieren voor elkaar krijgen. Zo is het bijna onmogelijk om een smartphone te repareren. In principe kan je een gebarsten beeldscherm laten vervangen, maar in de praktijk kost dat zo veel en duurt die ingreep zo lang, dat je meestal een nieuw toestel koopt.

Daarnaast merk je al snel dat het toestel steeds trager werkt. Na verloop van tijd kan het amper nog mee met de nieuwere versies van courante applicaties. Uiteindelijk biedt de producent geen software-updates meer aan die het model nog verder ondersteunen.

Die bewuste tactiek van geplande veroudering stimuleert verspilling. In een lineaire economie draait het uit op take, make and dispose. Voor elk nieuw apparaat worden nieuwe grondstoffen en componenten gebruikt. De opzettelijk verouderde modellen belanden ondertussen op de afvalberg. Zo hebben wij met z’n allen de wegwerpmaatschappij in het leven geroepen.

De eeuwige gloeilamp

Geplande veroudering begon niet bij de smartphone maar bestaat al veel langer. Een berucht voorbeeld is de gloeilamp. In een brandweerkazerne in Livermore, Californië, brandt al sinds 1901 een gloeilamp. Onafgebroken, al 118 jaar. De gloeiende eeuwelinge heeft zelfs haar eigen website.

Maar een lamp die één keer per honderd jaar vervangen wordt, dat is niet bepaald een groeimarkt. Dat dachten gloeilampproducenten Philips, Osram en General Electric ook. Op 23 december 1924 spraken ze daarom met elkaar af dat een gloeilamp maar een levensduur mocht hebben van hooguit duizend uur. Zo ontstond het begin 1925 het Phoebus Cartel dat moest toezien op de toepassing van die afspraak. Er werd een lijst opgesteld met boetes per uur dat een lamp langer brandde in tests. Gloeilampen gingen sindsdien nog maximaal duizend uur mee. Voor de producenten waren het gouden jaren. Het kartel stopte in 1939, bij het uitbreken van WO II.

Circulaire businessmodellen roepen die geplande veroudering een halt toe en zetten in op geplande verduurzaming. In onze volgende blog bekijken we hoe ‘het product als een dienst’ op een radicaal andere manier omgaat met de markt.

Labels:

  • Kamp C geeft fakkel energiemeesterwerking door

    Kamp C zette in 2017 de energiemeesterwerking op dankzij het Interreg-project SHINE. Al vijf jaar lang komen vrijwilligers (energiemeesters) op bezoek bij Kempense gezinnen om hen te helpen besparen op hun energiefactuur. Door corona lag de werking even stil maar na de pandemie zullen de energiemeesters terug aan de slag gaan. IOK, de intercommunale ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen, en de stadsregio Turnhout zullen vanaf dan de werking overnemen.

    Lees meer
  • Steven vertelt over de overdracht van de energiemeesterwerking

    IOK, de intercommunale ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen, zal de energiemeesterwerking, in samenwerking met de stadsregio Turnhout, overnemen van Kamp C na de coronacrisis. Vanaf dan zullen de energiemeesters terug op bezoek komen om je te tips te geven om je energiefactuur in te krimpen. Steven Hendrickx van IOK werpt een blik op de toekomst.

    Lees meer
  • Bouwsector datet met creatieve ondernemers in uniek innovatietraject Build.Create.Innovate.

    Kamp C (het Provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw) en ANTWERP. POWERED BY CREATIVES. (een verbindingsplatform voor de creatieve economie in provincie Antwerpen) starten samen een nieuw innovatietraject waarin de bouwsector wordt uitgenodigd om met creatieve ondernemers aan de slag te gaan. In maart gaat het traject van start met een matchmaking die deelnemers uit beide sectoren op maat aan elkaar koppelt om een optimaal resultaat te krijgen. Kandidaten hiervoor kunnen zich nog aanmelden.

    Lees meer
  • Zestig energiemeesters hielpen Kempense gezinnen energie besparen

    Kamp C begeleidde tussen 2017 en 2020 een zestigtal enthousiaste energiemeesters. Deze vrijwilligers bezochten Kempense gezinnen om hen te helpen besparen op hun energiefactuur. We blikken terug op de verhalen van enkele energiemeesters.

    Lees meer
  • Tien richtingaanwijzers voor een energetische renovatie

    Tussen 2017 en 2020 adviseerde Kamp C ruim 110 gezinnen in de regio Kempen met renovatieplannen op een intensere manier dan het bestaande bouwadvies in het kader van het SHINE-project. Ruim 60 daarvan hebben in deze periode één of meerdere ingrepen gedaan in hun ambities om de woning ingrijpend energetisch te renoveren. Zo’n renovatie is een lange weg die wordt afgelegd, waarbij de bouwheer duidelijk nood heeft aan een renovatiekompas.

    Lees meer
  • Neem geen overhaaste beslissingen over zonnepanelen

    De terugdraaiende teller verdwijnt maar hoe laat je zonnepanelen nog het meest renderen? Hans, projectverantwoordelijke en expert in duurzame energie bij Kamp C, raadt af om halsoverkop beslissingen te nemen. “Over een tot twee jaar zal waarschijnlijk meer technologie en wetgeving voorhanden zijn, die toelaat om in alle comfort van groene stroom te genieten.”

    Lees meer
  • Avans en projectpartners bundelen lessons learned uit co-creatie met bewoners

    Avans Hogeschool is één van de partners in het ENLEB project. Docentonderzoekers van het lectoraat Gebouwde Omgeving schenken bijzondere aandacht aan de rol van co-creatie in de energietransitie omdat het een cruciale factor is de transitie te laten slagen. De focus ligt daarbij op co-creatie met en tussen bewoners op wijkniveau, en ook specifiek op co-creatie met bedrijven.

    Lees meer
  • Kamp C begeleidde Anna in haar renovatieverhaal

    Anna uit Zoersel contacteerde Kamp C met vragen over de renovatie van haar woning. Onze adviseur Dirk hielp haar met vragen over isolatie en zonnepanelen. “Door het advies van Kamp C kon ik eindelijk beslissingen nemen,” vertelt Anna.

    Lees meer
  • Corona geeft boost aan digitale bouwadviezen bij Kamp C

    Kamp C gaf vorig jaar (2020) welgeteld 860 bouwadviezen aan particuliere burgers. In 90% van de gevallen verliep dat volledig digitaal. Het nieuwe aanbod, dat omwille van corona in het leven werd geroepen, wordt duidelijk gesmaakt. Deze online service blijft dan ook in het aanbod van Kamp C opgenomen, ook na de coronacrisis.

    Lees meer
  • Bouw van Vlaamse Housing 4.0. Energy pilot nadert

    Hoe maak je nulenergiewoningen voor iedereen haalbaar? Kamp C en de provincie Vlaams-Brabant zijn met het Europees project ‘Housing 4.0. Energy’ de uitdaging aangegaan. Samen met 8 partners uit Vlaanderen, Nederland, Duitsland, Ierland en het Verenigd Koninkrijk, onderzoeken we de mogelijkheden van innovatieve technieken en materialen om CO2-neutraal te bouwen. In het Vlaams-Brabantse Huldenberg en op een aantal sites in het buitenland worden energiezuinige 'piloothuizen' gebouwd. Hoe ver staan ze al?

    Lees meer
Sluiten