Blog 9: Aanbesteden via ‘Rapid Circular Contracting’: meer innovatie en creativiteit

26 maart 2019 door Peter-Paul van den Berg

In onze vorige blog zoomden we in op een eerste vorm van circulair aanbesteden, waarbij een Bouw Informatie Model (BIM) de rol van de hoofdaannemer overneemt. Deze keer komt de tweede variant aan bod: ‘Rapid Circular Contracting’ (RCC). Een circulair aanbestedingsmodel dat maximaal ruimte laat voor innovatie en creativiteit.

Circulair aanbesteden vormt de derde pijler van het circulaire bouwmodel. In tegenstelling tot bij een klassieke aanbesteding is bij een circulaire aanbesteding niet de prijs, maar wel de kwaliteit van het bouwproject doorslaggevend. Op die manier zit je niet met de negatieve gevolgen van concurreren op prijs en krijgen circulaire ambities, innovatie en creativiteit ruim baan. Rapid Circular Contracting (RCC), een variant van circulair aanbesteden ontwikkeld door Erick Wuestman, brengt die aanpak in de praktijk.

Programma van ambities

Bij RCC zijn wederzijds vertrouwen en een intensieve samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer – vaak een hoofdaannemer – cruciaal. Die eerste begint aan zijn aanbesteding door een Programma van Ambities (PvA) op te stellen: een document waarin hij in grote lijnen oplijst waar de focus van het bouwproject ligt, wat de ambities zijn en onder welke voorwaarden die gerealiseerd moeten worden.

De partijen die meedingen naar de opdracht zijn vervolgens vrij om de vooropgestelde ambities in te vullen met hun visie en ideeën. Die aanpak verschilt erg van een klassieke aanbesteding. Daarbij wordt er immers gewerkt met een gedetailleerd Programma van Eisen (PvE), waarbij de opdrachtgever de markt dwingt om met volledig uitgewerkte en becijferde oplossingen te komen.

Innovatieve oplossingen

RCC heeft twee belangrijke voordelen. Het bespaart alle betrokkenen in de eerste plaats veel tijd en geld. De opdrachtgever hoeft bijvoorbeeld geen uitgebreid bestek meer op te maken. Ook de kandidaat-aannemers sparen op hun beurt kosten uit, omdat ze geen oplossingen hoeven aan te reiken die zowel juridisch als financieel sluitend zijn.

De tweede troef gaat naar de kern van het RCC-model. Aangezien het PvA algemene doelstellingen vooropstelt in plaats van een dichtgetimmerd eisenpakket, kunnen de kandidaten hun kennis en expertise de vrije loop laten. Ze krijgen de ruimte om creatieve en innovatieve oplossingen aan te dragen die ze in grote lijnen toelichten. De opdrachtgever bekijkt de verschillende voorstellen en kiest de meest geschikte partner voor het vervolgtraject.

‘Circulaire dans’

In de volgende stap werken opdrachtgever en opdrachtnemer samen een ontwerp uit volgens de gestelde ambities. Dat gebeurt via een proces van co-creatie of, zoals Erick Wuestman het beschrijft, in een ‘circulaire dans’: “De ontwerpfase vormt het hart van de RCC-benadering. Experts en betrokkenen leren elkaar kennen, verkennen de ruimte, vinden het ritme, worden erin meegezogen en zetten uiteindelijk in volle vaart en met veel expressie iets heel fraais neer. Een aanstekelijk proces, dat voor alle betrokkenen een dansvloer creëert waarop geleerd, gecreëerd en geïnnoveerd kan worden.”

Aan het einde van de ontwerpfase stellen beide partijen een overeenkomst op waarin ze alle inzichten, afspraken, ontwerpen en meetbare prestatiedoelstellingen vastleggen. De overeenkomst geldt dan als referentie tijdens de realisatie van het gebouw.

Circulariteit als voorwaarde

De laatste fase van de samenwerking begint wanneer het gebouw het einde van zijn levensduur heeft bereikt. Op dat moment worden de bouwmaterialen voorbereid op een tweede leven, al dan niet als een ander product. Die circulariteit is bovendien opgenomen als voorwaarde in de overeenkomst tussen de twee partijen: opdrachtgever en opdrachtnemer gaan pas uit elkaar als alle onderdelen van het gebouw ontmanteld zijn en opnieuw ingebracht in een nieuwe kringloop.

Wist je dat het RCC-model niet alleen in de bouwsector wordt toegepast? Ook de inkoop van koffie en thee, of zelfs het onderhoud van een hele stadswijk kan circulair worden aanbesteed. Je leest er alles over in het e-book In transitie van Kamp C-directeur Peter-Paul van den Berg.

Labels:

  • Blog 13: Circulaire businessmodellen - product als dienst in de bouw

    De afgelopen drie blogs heb ik het ‘product als dienst’-model geïntroduceerd als een cruciaal businessmodel die circulariteit en duurzaamheid financieel economisch aantrekkelijk maakt voor producenten en consumenten. Ik heb aangegeven dat het model langzaam maar zeker aan populariteit begint te winnen. In deze blog kijk ik naar het gebruik van ‘product als dienst’ in de bouwsector.

    Lees meer
  • Blog 12: Circulaire businessmodellen - opstartproblemen

    Het leveren van een ’product als dienst’ kan een belangrijke aanjager zijn voor de circulaire economie. In de vorige blog zagen we dat dit circulaire businessmodel goed is voor alle betrokken partijen: producenten, consumenten en de planeet. Toch loopt het nog stroef en blijft het traditionele lineaire verkoopmodel de boventoon voeren. Waarom is dat zo en kunnen we dat veranderen?

    Lees meer
  • Blog 11: Circulaire businessmodellen: product als dienst

    Circulaire businessmodellen moeten ervoor zorgen dat het voor producenten financieel-economisch aantrekkelijk wordt om hun producten zo duurzaam en circulair als mogelijk te maken. In de vorige blog zagen we dat het traditionele verkoopmodel van de lineaire economie ertoe leidt dat de levensduur van producten bewust wordt verkort waardoor deze veel te snel op de afvalberg terecht komen. Dat moet anders. Maar kan dat ook?

    Lees meer
  • Blog 10: Circulaire businessmodellen: geplande veroudering in het lineaire model

    In onze vorige blog hebben we het hoofdstuk over circulair aanbesteden afgerond. In de komende edities komen enkele circulaire businessmodellen aan bod. We beginnen met het leveren van producten als een dienst. Om dat innovatieve model te kaderen, bespreken we eerst een fundamentele constructiefout in het traditionele, lineaire businessmodel: de geplande veroudering.

    Lees meer
  • Blog 8: Aanbesteden via een Bouw Informatie Model: minder kosten, meer kwaliteit

    Kamp C wil de bouwsector stap voor stap inwijden in alle zeven pijlers van het circulaire model. In onze vorige blogs bespraken we al het gebruik van circulaire materialen en de kunst van het circulair ontwerpen. Deze keer is het de beurt aan circulair aanbesteden: een vorm van aanbesteden die ambities centraal stelt, bijvoorbeeld via een Bouw Informatie Model (BIM).

    Lees meer
  • Blog 7: Flexibel bouwen dankzij een circulair ontwerp

    Circulair bouwen zal grote veranderingen teweegbrengen in de bouwwereld. Om de sector alvast vertrouwd te maken met de nieuwe manier van bouwen, bespreekt Kamp C de zeven pijlers van het circulaire model. Zo ging onze vorige blog over het gebruik van circulaire materialen. In dit artikel komt de tweede pijler aan bod: circulair ontwerpen.

    Lees meer
  • Blog 6: Circulaire materialen sluiten de kringloop in de bouw

    Kamp C wil de transitie naar circulair bouwen faciliteren door de bouwsector vertrouwd te maken met alle aspecten ervan. In onze vorige blog introduceerden we de zeven pijlers van circulair bouwen. Deze blog gaat dieper in op de eerste pijler: het gebruik van circulaire materialen.

    Lees meer
  • Blog 5: Circulair Bouwen

    Kamp C richt zich specifiek op de verduurzaming en innovatie van de bebouwde omgeving. De bouwsector is op dit moment echt nog een toonbeeld van de lineaire economie van take, make and dispose waarbij veel grondstoffen worden verbruikt en veel afval wordt geproduceerd. Ook is de bouwwereld erg traditioneel in denk- als in werkwijze. Om de bouwsector aan de hand mee te nemen in de transitie naar een duurzame samenleving hebben wij bij Kamp C het Circulair Bouwen ontwikkeld, een integrale visie op de toekomst van verduurzaming en innovatie van de bebouwde omgeving die rust op zeven pijlers.

    Lees meer
  • Blog 4: De Ceuvel, een prachtig transitieproject

    De vorige keer heb ik het gehad over onze visie op de transitie naar een duurzame samenleving. Wat het wel en niet is en ook hoe we daar moeten komen. Ik gaf aan dat het belangrijk is om gewoon in beweging te komen. Dat betekent starten vanuit een betrekkelijk vaag omschreven doel en onderweg gewoon dingen te gaan experimenteren. Denk groot, maar begin klein. Veel megaprojecten verzanden namelijk in het vooraf exact willen definiëren en plannen van het project. En dat werkt niet bij transitieprojecten. In deze blog geef ik een voorbeeld van hoe het wel kan.

    Lees meer
  • Blog 3: Onze visie op de duurzame samenleving

    In de vorige blog heb ik het gehad over wat er fundamenteel mis is met de manier waarop we als samenleving met onze planeet en met elkaar omgaan. In deze blog wil ik het hebben over hoe het anders kan en moet, namelijk onze visie op de transitie naar een duurzame samenleving. Wat het wel en niet is, maar ook hoe we daar moeten komen.

    Lees meer
Sluiten