Boek een rondleiding in ’t Centrum, expo biobased-circulair bouwen (CBCI) en industrialisatie van een totaalrenovatiepakket (INDU-ZERO). Bouwadviezen verlopen digitaal. Kamp C is gesloten van maandag 26 december tot en met maandag 2 januari 2023.

Blog 24: De circulaire economie - de technische cirkel

25 september 2020 door Peter-Paul van den Berg

cropped blog 24.png

In de vorige blog gaf ik een kort overzicht van de circulaire economie dat bestaat uit twee cirkels: een biologische en een technische cirkel. De natuur is van zichzelf al circulair, dus daar hoef je in principe niet veel aan te doen. Behalve dan dat wij als mens die cirkel hebben verbroken en nu weer moeten gaan herstellen. De technische cirkel is een stuk complexer en bestaat uit een aantal cirkels die van binnen naar buiten lopen. In deze blog illustreer ik de werking van de technische cirkel aan de hand van een voorbeeld.

De technische cirkel staat hierboven afgebeeld. Je ziet daarbij dat er een aantal cirkels van binnen naar buiten lopen.

Walter Stahel, een van de grondleggers van de circulaire economie vatte de werking technische cirkel mooi samen: ‘Hoe kleiner de loop, hoe efficiënter het gebruik van producten. Met andere woorden: repareer niet wat niet kapot is, ga niet iets opnieuw maken wat gerepareerd kan worden, recycleer niet wat opnieuw gemaakt kan worden’.

iphone-3572354_1920. reparatie pixabayjpg.jpg

De circulaire smartphone

De smartphone is op dit moment zo’n beetje de antithese van een circulair product. Ieder jaar wordt de markt overspoeld met nieuwe modellen en worden wij als gebruikers verleid tot het dumpen van ons huidige model en het aanschaffen van het nieuwste van het nieuwste. Maar hoe zou de levensloop van een circulaire smartphone er uitzien?

Het begint met het ontwerp van de circulaire smartphone. Je moet ervoor zorgen dat de smartphone slim wordt ontworpen zodat je later makkelijk onderdelen kunt vervangen en dat kwalitatief hoogwaardige onderdelen worden gebruikt die zo lang mogelijk meegaan. Vervolgens begint de gebruiksperiode. Omdat de kwaliteit van het product hoog is, werkt alles lange tijd prima. Gaat een onderdeel op een gegeven moment stuk, dan wordt het gerepareerd of vervangen. Daarna kan het weer een lange tijd mee.

Een volgende fase breekt aan als de smartphone door de gebruiker van de hand wordt gedaan maar feitelijk nog te goed is om het leven te beëindigen. Het product wordt verkocht  of overgedragen aan een partij die ermee aan de slag gaat teneinde de levensduur te verlengen. De smartphone wordt dan helemaal uit elkaar gehaald en gecontroleerd, waarbij slecht werkende of versleten componenten worden vervangen door nieuwe. Het resultaat van dit proces levert een ‘refurbished’ smartphone.

Dat product kan als een goed werkend tweedehands apparaat nog weer een hele tijd mee met een nieuwe gebruiker. Als ook deze gebruiker de smartphone na verloop van tijd afdankt, dan wordt deze ontmanteld in losse componenten of onderdelen. De onderdelen worden stuk voor stuk beoordeeld. Sommige onderdelen zijn dan nog prima in orde en kunnen hergebruikt worden in andere nieuwe of refurbished smartphones. Het restant van de onderdelen dat niet meer bruikbaar is, wordt in afzonderlijke materialen gescheiden en hoogwaardig gerecycleerd tot grondstoffen voor een nieuwe reeks producten. In de ideale situatie maak je dan bij de productie van nieuwe smartphones uitsluitend gebruik van gerecycleerde grondstoffen en heb je geen nieuwe grondstoffen nodig. De hoogwaardige recyclage zorgt er tegelijk voor dat er nauwelijks afval wordt geproduceerd.

Modulair ontwerp

Het succes van de technische cirkel staat of valt met twee cruciale zaken: een modulair ontwerp van het product en een goede organisatie van het circulaire proces. Als het product is samengesteld uit afzonderlijke modules die goed op elkaar zijn afgestemd, dan kan het product gemakkelijk worden gedemonteerd en indien nodig opnieuw in elkaar gezet. Dit versnelt de processen van reparatie, refurbishment en ontmanteling van het product enorm. De eenvoudigste reparaties of vervangingen moeten door de gebruiker zelf kunnen worden gedaan.

Een tweede punt is dat de verschillende processen van de technische cirkel goed op elkaar afgestemd moeten worden. Het moet eenvoudig zijn om een reparateur te vinden als het product stukgaat, een refurbisher als de oorspronkelijke eigenaar van zijn product af wil en een partij die het product ontmantelt en recycleert als het product aan het eind van zijn levenscyclus is gekomen. Bij voorkeur kost het daarbij zo weinig mogelijk tijd en transportbewegingen om de volgende buitencirkel te bereiken.

Foto's: technische cirkel en smartphone

Labels:

  • Blog 17: Circulaire gebiedsontwikkeling: hoe ziet een circulair bedrijventerrein eruit?

    De zevende en laatste pijler van het circulair bouwen betreft de circulaire gebiedsontwikkeling. Daarbij gaat het om het afstemmen van gebouwen met hun functies op elkaar op een zodanige manier dat het de circulaire economie bevordert en het aantal transportbewegingen met daaraan gekoppeld het energieverbruik vermindert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden, namelijk het circulaire bedrijventerrein en de circulaire stad of wijk. In deze blog kijk ik allereerst naar het circulaire bedrijventerrein.

    Lees meer
  • Lierse houtbouwer zal Exploded View opbouwen op Kamp C

    Vanaf maart wordt The Exploded View Beyond Building opgebouwd op Kamp C. SIDATI, een houtbouwer uit Lier, heeft de demowoning uit biobased materialen mee gedemonteerd in Almere en zal het gebouw weer opbouwen op Kamp C in 2023. Ze werken voor de eerste keer mee aan een project dat honderd procent circulair is. We spraken met zaakvoerder Claire Dewispelaere en David Siebens.

    Lees meer
  • Sarah kijkt uit naar de komst van The Exploded View Beyond Building op Kamp C

    Binnenkort verhuist de tentoonstelling The Exploded View Beyond Building van Floriade Expo in Almere naar Kamp C. Sarah Verbeeck, projectverantwoordelijke, licht toe.

    Lees meer
  • Bouwen aan een digitale toekomst

    Kamp C volgt als centrum voor duurzaam bouwen en innovatie in de bouw de trends in de bouwsector nauwgezet op. Dat de sector voor heel wat evoluties en uitdagingen staat, is voor iedereen duidelijk. Innovatie dringt zich op bij alle bedrijven in de bouw, zowel bij kleine als grote ondernemers. Niki Cauberg is hoofdadviseur van de afdeling Digital Construction van het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB) en deelt graag met ons zijn inzichten over één van deze tendensen; de digitale en industriële evolutie die de bouwsector op dit moment doormaakt.

    Lees meer
  • Kamp C zet circulair Vlaanderen op de kaart

    Wat is er zo uniek aan circulair bouwen? En hoe slaagt ’t Centrum erin om als eerste circulair gebouw van Vlaanderen de bakens te verzetten? Vijf experts lichten toe.

    Lees meer
  • Exploded View Beyond Building verhuist van Floriade Expo naar Kamp C

    Kamp C bezocht de wereldtuinbouwtentoonstelling Floriade Expo 2022 in het Nederlandse Almere. Het was een inspirerende uitstap voor organisaties met interesse in duurzaam en biobased bouwen.

    Lees meer
  • De technologische innovaties van drie jaar 3D-betonprinten

    Sinds 2019 onderzoeken en experimenteren enkele bouwbedrijven (Etib/Concrete House, Beneens en Van Roey) en studenten van Thomas More met een 3D-betonprinter op Kamp C. In 2020 printten ze een demowoning in het kader van het project C3PO. Nu, drie jaar later, is 3D-printen een vast onderdeel geworden in de bacheloropleiding Bouw. Het printproces en de software ondergingen heel wat innovatieve transformaties. Nu bekijken we via het project KIEM welke barrières nog moeten overwonnen worden opdat bedrijven deze technologie in hun bedrijfsproces zullen opnemen om zo tot marktintroductie te komen. Axel Boons, 3D manager bij Etib/Concrete House en Wetenschappelijk Onderzoeker bij Thomas More en Wouter Bourgeois, BIM-manager bij Beneens bouw en interieur lichten de evoluties in het printproces toe.

    Lees meer
  • Zilvermeer bestelt reuzegrote 3D-geprinte zonnebril bij Kamp C

    Provinciaal Recreatiedomein Zilvermeer heeft een nieuwe blikvanger, op het strand prijkt een reuzegrote zonnebril. Deze bril is 1,8 meter hoog en werd op vraag van het Zilvermeer geconstrueerd met de 3D-betonprinter van Kamp C, het Provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw. Studenten aan de bouwopleiding van de Thomas More Hogeschool deden op die manier kostbare praktijkervaring op.

    Lees meer
  • Werken in ’t Centrum: ervaringen van kantoorhouders

    Vier maanden geleden namen de kantoorhouders hun intrek in ’t Centrum. Tijd om even stil te staan: Is het echt anders werken in een circulair kantoorgebouw? Wat zijn de voordelen en zijn er ook nadelen? En heeft werken in een houten gebouw een effect op je gezondheid? We spraken met aannemer Joeri Beneens van Beneens Bouw en Interieur, Stefan Belmans van Streng-th, architecte Sarah Theeuws van West Architectuur, Sofie Torfs van Kamp C en Tijs Proost van Ismart.

    Lees meer
  • 't Centrum verwelkomt groepen voor rondleidingen

    Sinds 2021 bouwen we aan het meest circulaire kantoorgebouw van de Benelux: ’t Centrum. Dit innovatief gebouw is de katalysator voor circulair bouwen in Vlaanderen en daarbuiten. Het gebouw is sinds kort klaar om getoond te worden aan het publiek! Vanaf nu kun je dus online een rondleiding reserveren.

    Lees meer
Sluiten