Alle bouwadviezen gaan digitaal door. Maak steeds een afspraak via de online reservatietool. Expo C krijgt een update en is momenteel gesloten. Vanaf 10 juni kun je online een rondleiding boeken in ‘t Centrum.

Blog 24: De circulaire economie - de technische cirkel

25 september 2020 door Peter-Paul van den Berg

cropped blog 24.png

In de vorige blog gaf ik een kort overzicht van de circulaire economie dat bestaat uit twee cirkels: een biologische en een technische cirkel. De natuur is van zichzelf al circulair, dus daar hoef je in principe niet veel aan te doen. Behalve dan dat wij als mens die cirkel hebben verbroken en nu weer moeten gaan herstellen. De technische cirkel is een stuk complexer en bestaat uit een aantal cirkels die van binnen naar buiten lopen. In deze blog illustreer ik de werking van de technische cirkel aan de hand van een voorbeeld.

De technische cirkel staat hierboven afgebeeld. Je ziet daarbij dat er een aantal cirkels van binnen naar buiten lopen.

Walter Stahel, een van de grondleggers van de circulaire economie vatte de werking technische cirkel mooi samen: ‘Hoe kleiner de loop, hoe efficiënter het gebruik van producten. Met andere woorden: repareer niet wat niet kapot is, ga niet iets opnieuw maken wat gerepareerd kan worden, recycleer niet wat opnieuw gemaakt kan worden’.

iphone-3572354_1920. reparatie pixabayjpg.jpg

De circulaire smartphone

De smartphone is op dit moment zo’n beetje de antithese van een circulair product. Ieder jaar wordt de markt overspoeld met nieuwe modellen en worden wij als gebruikers verleid tot het dumpen van ons huidige model en het aanschaffen van het nieuwste van het nieuwste. Maar hoe zou de levensloop van een circulaire smartphone er uitzien?

Het begint met het ontwerp van de circulaire smartphone. Je moet ervoor zorgen dat de smartphone slim wordt ontworpen zodat je later makkelijk onderdelen kunt vervangen en dat kwalitatief hoogwaardige onderdelen worden gebruikt die zo lang mogelijk meegaan. Vervolgens begint de gebruiksperiode. Omdat de kwaliteit van het product hoog is, werkt alles lange tijd prima. Gaat een onderdeel op een gegeven moment stuk, dan wordt het gerepareerd of vervangen. Daarna kan het weer een lange tijd mee.

Een volgende fase breekt aan als de smartphone door de gebruiker van de hand wordt gedaan maar feitelijk nog te goed is om het leven te beëindigen. Het product wordt verkocht  of overgedragen aan een partij die ermee aan de slag gaat teneinde de levensduur te verlengen. De smartphone wordt dan helemaal uit elkaar gehaald en gecontroleerd, waarbij slecht werkende of versleten componenten worden vervangen door nieuwe. Het resultaat van dit proces levert een ‘refurbished’ smartphone.

Dat product kan als een goed werkend tweedehands apparaat nog weer een hele tijd mee met een nieuwe gebruiker. Als ook deze gebruiker de smartphone na verloop van tijd afdankt, dan wordt deze ontmanteld in losse componenten of onderdelen. De onderdelen worden stuk voor stuk beoordeeld. Sommige onderdelen zijn dan nog prima in orde en kunnen hergebruikt worden in andere nieuwe of refurbished smartphones. Het restant van de onderdelen dat niet meer bruikbaar is, wordt in afzonderlijke materialen gescheiden en hoogwaardig gerecycleerd tot grondstoffen voor een nieuwe reeks producten. In de ideale situatie maak je dan bij de productie van nieuwe smartphones uitsluitend gebruik van gerecycleerde grondstoffen en heb je geen nieuwe grondstoffen nodig. De hoogwaardige recyclage zorgt er tegelijk voor dat er nauwelijks afval wordt geproduceerd.

Modulair ontwerp

Het succes van de technische cirkel staat of valt met twee cruciale zaken: een modulair ontwerp van het product en een goede organisatie van het circulaire proces. Als het product is samengesteld uit afzonderlijke modules die goed op elkaar zijn afgestemd, dan kan het product gemakkelijk worden gedemonteerd en indien nodig opnieuw in elkaar gezet. Dit versnelt de processen van reparatie, refurbishment en ontmanteling van het product enorm. De eenvoudigste reparaties of vervangingen moeten door de gebruiker zelf kunnen worden gedaan.

Een tweede punt is dat de verschillende processen van de technische cirkel goed op elkaar afgestemd moeten worden. Het moet eenvoudig zijn om een reparateur te vinden als het product stukgaat, een refurbisher als de oorspronkelijke eigenaar van zijn product af wil en een partij die het product ontmantelt en recycleert als het product aan het eind van zijn levenscyclus is gekomen. Bij voorkeur kost het daarbij zo weinig mogelijk tijd en transportbewegingen om de volgende buitencirkel te bereiken.

Foto's: technische cirkel en smartphone

Labels:

  • Blog 17: Circulaire gebiedsontwikkeling: hoe ziet een circulair bedrijventerrein eruit?

    De zevende en laatste pijler van het circulair bouwen betreft de circulaire gebiedsontwikkeling. Daarbij gaat het om het afstemmen van gebouwen met hun functies op elkaar op een zodanige manier dat het de circulaire economie bevordert en het aantal transportbewegingen met daaraan gekoppeld het energieverbruik vermindert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden, namelijk het circulaire bedrijventerrein en de circulaire stad of wijk. In deze blog kijk ik allereerst naar het circulaire bedrijventerrein.

    Lees meer
  • Het meest circulaire kantoorgebouw van de Benelux staat op Kamp C

    Kamp C en een eerder geselecteerd consortium van zeven bedrijven bouwden ’t Centrum in Westerlo. Dit is het eerste volledig circulair kantoorgebouw in Vlaanderen. Het gebouw telt drie bouwlagen en heeft een totale oppervlakte van 2.400 m². De hoge mate van circulariteit van het gebouw is opmerkelijk, het bestaat uit herbruikbare materialen en kan volledig gedemonteerd worden en elders heropgebouwd. In het gebouw worden innovatieve materialen, toepassingen, technieken en nieuwe bedrijfsmodellen gebruikt.

    Lees meer
  • Duitse ambassadeur bezoekt Kamp C uit interesse voor 3D-printen in de bouw

    Vandaag bezocht de heer Martin Kotthaus, de ambassadeur van de Bondsrepubliek Duitsland in ons land, Kamp C. Net als Kamp C stimuleert de Duitse overheid de samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs om innovaties in de bouw sneller ingang te doen vinden.

    Lees meer
  • Vlaanderen schakelt 6 versnellingen hoger met de circulaire economie: “We moeten meer en beter recycleren"

    Vlaamse ministers Hilde Crevits (voormalig minister van Werk, Economie en Landbouw) en Zuhal Demir, bedrijfsorganisaties, het middenveld en de kenniswereld nemen samen actie om van Vlaanderen een regio zonder afval te maken en extra initiatieven te nemen op vlak van circulaire economie. 100 Vlaamse partners, waaronder Kamp C, tekenden vandaag een engagementsverklaring waarbij eenieder per domein zich officieel engageert om de circulaire transitie van de Vlaamse economie waar te maken. Het gaat over 6 concrete domeinen: circulair bouwen, innovatie via de bio-economie, circulaire chemie en kunststoffen, meer recyclage en hergebruik in de maakindustrie en minder verspilling in onze voedselketen en waterkringlopen.

    Lees meer
  • Droogte in de Kempen: klimaatbestendig bouwen

    Droge zomers maken meer en meer duidelijk dat water een kostbaar goed is. Ben je aan het bouwen of renoveren? Dat is hét moment om stil te staan bij duurzaam watergebruik. An De Vriendt, architect en adviseur duurzaam bouwen bij Kamp C, geeft raad.

    Lees meer
  • Expo ‘renovatiepakketten voor woningen’ te bezoeken op Kamp C

    Bestaande woningen energieneutraal maken is geen simpele opdracht. Niet iedereen kan het zich immers permitteren om in duurzame oplossingen te investeren. Kamp C, het Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw, zoekt daarom mee naar oplossingen om het huidig woningbestand toekomsbestendig te maken. Als partner in het INDU-ZERO project, dat een blauwdruk voor een fabriek heeft ontworpen om in massaproductie renovatiepakketten aan te bieden tegen een lagere kost, is Kamp C dan ook de Vlaamse showcase om het pakket te demonstreren.

    Lees meer
  • Zo verlucht je woningen en klaslokalen optimaal

    Verluchten is heel belangrijk. Hoe verlucht je best je woning of je klaslokaal? En wat is het verschil tussen ventileren en verluchten? Kamp C legt uit.

    Lees meer
  • Hove pakt gemeentelijk patrimonium strategisch aan voor klimaatdoelstellingen 2050

    Gemeente Hove is een van de Vlaamse gemeenten die het traject SURE2050 heeft gevolgd. Het resultaat ervan is een vastgoedstrategie richting 2050. De komende jaren wordt deze strategie in de praktijk omgezet.

    Lees meer
  • Innovatief bouwconcept op Technologiecampus Gent

    Een rijwoning bouwen die zowel energiezuinig is in productie als in gebruik, en met bouwprincipes die dan ook nog eens gemakkelijk demonteerbaar en herbruikbaar zijn. Die uitdaging ging de onderzoekscel sociaal-ecologisch bouwen op Technologiecampus Gent het voorbije jaar aan. Op woensdag 16 maart bracht Vlaams minister Matthias Diependaele, bevoegd voor wonen, een bezoek aan dit innovatieve bouwconcept. 

    Lees meer
  • Calculus bouwt innovatief beheerplatform voor ’t Centrum

    ’t Centrum maakt gebruik van een innovatief gebouwenbeheersysteem. Voor het circulair kantoorgebouw ontwikkelde Calculus een flexibel circulair en remonteerbaar beheerplatform dat gebruikt wordt om water en energieverbruik te monitoren en te beperken.

    Lees meer
Sluiten