Blog 17: Circulaire gebiedsontwikkeling: hoe ziet een circulair bedrijventerrein eruit?

11 december 2019 door Peter-Paul van den Berg

circulair bedrijventerrein kamp c.png

De zevende en laatste pijler van het circulair bouwen betreft de circulaire gebiedsontwikkeling. Daarbij gaat het om het afstemmen van gebouwen met hun functies op elkaar op een zodanige manier dat het de circulaire economie bevordert en het aantal transportbewegingen met daaraan gekoppeld het energieverbruik vermindert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden, namelijk het circulaire bedrijventerrein en de circulaire stad of wijk. In deze blog kijk ik allereerst naar het circulaire bedrijventerrein.

Het bedrijventerrein

Bij circulaire gebiedsontwikkeling gaat het niet meer om een specifiek gebouw, maar om de relatie tussen diverse gebouwen, hun functies en hun locatie. Het gebied staat centraal en de vraag wordt: wat ga jij met dat gebied doen? Hoe kun je ervoor zorgen dat zo’n gebied met zijn gebouwen en functies de circulaire economie gaat ondersteunen? Daar werd tot voor kort eigenlijk nooit over nagedacht. Neem het gemiddelde bedrijventerrein als voorbeeld. De bedrijven die daar staan, hebben ofwel helemaal niets met elkaar gemeen of ze hebben juist een focus op één enkele toepassing. Denk bij die laatste categorie aan een bedrijventerrein met alleen maar kantoren, een bedrijventerrein met voornamelijk transportbedrijven of een bedrijventerrein met juist veel industrie. De bedrijven op zo’n “monocultuurterrein” hebben bijna allemaal dezelfde functie en dus ook vaak dezelfde invoerstromen en uitvoerstromen. Die lopen parallel aan elkaar en zijn niet op elkaar aangesloten. Dat betekent dat alle invoer van buiten het terrein moet komen en dat alle uitvoer ook weer naar een andere locatie buiten het terrein gaat. Dat levert veel transportbewegingen op en daarmee een hoog energieverbruik.

Invoer- en uitvoerstromen

Wat nu als je bedrijventerreinen gaat ontwikkelen waarbij je juist over die invoer- en uitvoerstomen nadenkt en die leidend maakt bij de vraag welk bedrijf zich daar mag vestigen? Dan nodig je op zo’n terrein alleen maar een bedrijf uit als het een invoerstroom heeft die door een ander bedrijf op dat terrein als uitvoerstroom wordt geproduceerd. Of andersom. Het is een beetje de cradle to cradle-gedachte: het afval van de een is de grondstof voor de ander. Laat ik een praktisch voorbeeld geven. Stel, je hebt op het terrein een leasemaatschappij voor auto’s. Dan zou je dus dealers van nieuwe auto’s kunnen uitnodigen om op dat terrein te komen, want die leveren aan de leasemaatschappij en bieden dus een invoerstroom aan de leasemaatschappij. Daarnaast nodig je een autoverhuurbedrijf en een bedrijf dat handelt in tweedehandsauto’s. Zij nemen de auto’s over die uit het contract zijn gelopen bij de leasemaatschappij – het ‘afval’ van de leasemaatschappij – en verhuren of verkopen die. Op die manier kun je enorm op het aantal transportbewegingen besparen.

Je kunt ook aan andere reststromen denken. Neem als voorbeeld een organisatie die clouddiensten levert en daarvoor een enorme hoeveelheid servers heeft staan die met elkaar veel warmte produceren. Vaak wordt die restwarmte gewoon geloosd, want wat moet je ermee? Nou, je zou die restwarmte kunnen afvoeren naar een kantoor en daarmee dat kantoor verwarmen. Ook dat levert energiebesparing op. En zo kun je een hele reeks voorbeelden bedenken. De crux is dat je op een andere manier naar bedrijven kijkt. Niet wat ze doen staat centraal, zoals gebruikelijk is, maar wat ze nodig hebben als invoerstroom en wat ze als uitvoerstroom produceren.

En Kamp C?

De menigen zijn verdeeld of we hier op Kamp C een dergelijk circulair bedrijventerrein kunnen ontwikkelen. Maar we zien het wel degelijk als één van de zeven pijlers van het circulair bouwen. We zijn vooral benieuwd of het in de praktijk een kans van slagen heeft. Want als jij als projectontwikkelaar een bedrijventerrein gaat realiseren, dan moet het natuurlijk niet alleen de circulaire ambities verwezenlijken, maar ook winstgevend zijn. Dat weten we ook wel. Dus voorlopig zijn we vooral geïnteresseerde toeschouwers op afstand.

Labels:

  • Eerste ontwerp van de INDU-ZERO blueprint is klaar

    Het INDU-ZERO-project is intussen halfweg. Dit is het ideale moment om mee te delen dat we intussen een grote mijlpaal bereikt hebben. Tijdens de INDU-ZERO partnermeeting in het Nederlandse Enschede begin januari, hebben enkele projectpartners het eerste ontwerp van de product-, fabrieks- en logistieke blueprint gepresenteerd. We hebben bovendien nog anderhalf jaar de tijd om de blueprint te finetunen en te finaliseren.

    Lees meer
  • “Kamp Circulair” bouwt op Kamp C het eerste volledig circulair gebouwde bedrijfsgebouw van België

    Kamp C zal op zijn site in Westerlo het eerste volledig circulaire bedrijfsgebouw in Vlaanderen bouwen. Kamp C heeft het afgelopen jaar een circulaire aanbesteding opgezet om een geschikt bouwconsortium te kiezen om deze innovatieve opdracht uit te voeren. Het einde van de aanbesteding werd op 17/01/2020 afgerond en de keuze is gevallen op het consortium Kamp Circulair.

    Lees meer
  • Stapt jouw bedrijf over naar een circulair bedrijfsmodel?

    Op 11 februari start het derde co-creatietraject van het project ‘Bouwen aan een circulaire Kempen’. Na twee geslaagde edities, organiseert Kamp C samen met zijn projectpartners VITO en Möbius een derde reeks. We bouwen verder op de ervaringen uit de twee vorige edities om zo de deelnemers nog beter te ondersteunen bij hun noden en vragen.

    Lees meer
  • Hans heeft een ventilatiesysteem D in huis

    Hans heeft een ventilatiesysteem D in zijn huis. Hij deelt graag zijn ervaringen.

    Lees meer
  • Hoe ventileer je je woning het beste in de winter?

    De winter is gearriveerd en we zitten steeds vaker binnen. Waarom zou je een raam openzetten? Veel te koud toch? Wist je dat de binnenlucht in huis tot vijf keer meer vervuild is dan de buitenlucht? Je huis regelmatig verluchten voorkomt vochtproblemen, de opstapeling van schadelijke stoffen en CO2. Volgende tips zorgen voor een gezond binnenklimaat en een betere gezondheid.

    Lees meer
  • Blog 16: Circulair werken, het "andere" kantoorgebouw

    In de vorige blog liet ik zien waarom het circulair werken een van de pijlers van het circulair bouwen is. We leven in hectische tijden waar grenzen niet meer tellen en de economie zeven dagen per week en 24 uur per dag doorgaat. Dat vraagt om andere werkwijzen en om een compleet andere manier van het ontwerpen en inrichten van kantoorgebouwen, maar ook op een andere manier van het afnemen (en aanbieden) van de fysieke werkomgeving.

    Lees meer
  • 75 gemeenten en overheidsdiensten maken werk van klimaatneutraal patrimonium

    75 gemeenten en overheidsdiensten engageren zich binnen SURE2050. Dit project ondersteunt lokale besturen en centrale Vlaamse overheden bij het opmaken van een strategisch vastgoedplan, met klimaatneutraliteit tegen ten laatste 2050 als uitgangspunt. Het blijft ook niet bij planning. Deelnemende overheden krijgen ondersteuning voor effectieve investeringsprojecten, met onder andere advies over financiële oplossingen. SURE2050 neemt dus alle drempels voor actie weg.

    Lees meer
  • Het project cVPP bekroont drie energieburgerbewegingen

    Kamp C maakte drie winnende burgerinitiatieven bekend die zelf energie willen opwekken. Zij namen deel aan de Open Oproep ‘Dromen Durven Doen | Samen sterk voor de energietransitie’ van het cVPP-project. ZuidtrAnt cvba-so & Stalinsstraat uit Deurne, Burgerlijke Maatschap Gummaar uit Mechelen en Klimaan CV uit Bonheiden kregen een cheque van 2000 euro en begeleiding om hun project verder te zetten.

    Lees meer
  • Blog 15: Circulair werken, toelichting van de circulaire pijler

    Circulair werken is de zesde pijler van het circulair bouwen. Circulair werken heeft te maken met nieuwe werkwijzen in kantoorgebouwen, maar ook met verdienmodellen rondom exploitatie van kantoorgebouwen. Op het eerste gezicht lijkt het misschien wat vreemd dat het werken in een kantooromgeving als onderdeel van het circulair bouwen wordt gezien, dus ik wil in deze en de komende blog graag toelichten waarom ik dat toch als een belangrijke pijler zie.

    Lees meer
  • 3D-geprint huis in aantocht op Kamp C

    Binnenkort wordt een huis geprint op Kamp C. Achter de schermen wordt alles grondig voorbereid en stijgt het enthousiasme bij de partners van het project C3PO. De partners werken al geruime tijd samen. We spraken met de laatste drie projectpartners TRiAS architecten, groep van Roey en ViCre.

    Lees meer
Sluiten