Vanaf nu kun je een afspraak maken om op donderdag langs te komen op Kamp C voor een bouwadvies. Door de coronamaatregelen geven we echter de voorkeur aan digitale bouwadviezen. De bouwadviezen in de gemeenten worden ook digitaal georganiseerd en gaan niet fysiek door tot 1/9. Bel of mail ons voor meer info. Verhuringen zijn weer mogelijk in het Conferentiecentrum de Basis. Hou onze online agenda in de gaten voor updates per activiteit https://www.kampc.be/agenda/alle-agenda-items.

Blog 18: Circulaire gebiedsontwikkeling waar gebouwen en functies op elkaar afgestemd zijn

10 maart 2020 door Peter-Paul van den Berg

roof-terrace-1423897_1920.jpg

De circulaire gebiedsontwikkeling is de zevende en laatste pijler van het circulair bouwen. Deze pijler overstijgt het niveau van het enkelvoudige gebouw en kijkt vooral naar de afstemming tussen gebouwen en hun functies op elkaar. Het doel is om een ecosysteem te maken dat de lokale circulaire economie bevordert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden. De vorige blog ging over het circulaire bedrijventerrein. In deze blog kijk ik naar de circulaire stad of beter gezegd: de circulaire stedelijke ontwikkeling.

De stad

In de stad, of ruimer genomen: een verstedelijkt gebied, wonen veel mensen dicht op elkaar. Die mensen willen allemaal voedsel, drinken, allerlei spullen en veel energie. Meestal komen al die zaken van ver buiten de stad en moeten ze een grote afstand afleggen om bij de stad te komen. Denk aan auto’s of televisies die vanuit Japan of Korea naar België verscheept worden. Tegelijkertijd produceren de mensen in de stad een enorme berg afval waarvan het gros wordt verbrand. Er komt dus veel de stad in en er gaat ook weer veel de stad uit. Dat is een lineair proces en staat haaks op duurzaamheid. Volgens onderzoek van Verenigde Naties gaan steeds meer mensen in de stad wonen en woont in 2050 bijna zeventig procent van alle mensen in een stad of stedelijk gebied. Het circulair maken van wijken en steden is daarmee een cruciaal onderdeel van de transitie naar een duurzame samenleving. Maar hoe doe je dat?

Kringlopen sluiten en lokaal produceren

In een circulaire stad streef je ernaar om die invoer- en uitvoerstomen te beperken. Aan de ene kant probeer je circulariteit binnen de stad te ontwikkelen door kringlopen te sluiten en daarmee de afvalberg te reduceren. Aan de andere kant probeer je binnen of vlak bij de stad de meest gebruikte producten lokaal te produceren en ook lokaal duurzame energie op te wekken. Bij dat alles komen begrippen als urban mining en urban farming aan de orde.

Urban mining betekent in wezen het ontmantelen van afvalproducten in nog bruikbare componenten, materialen en grondstoffen. Die gebruik je vervolgens bij de lokale productie van nieuwe producten. Daarmee sla je een aantal vliegen in één klap: je beperkt de uitvoerstroom want je produceert minder afval, je beperkt de invoerstroom want je maakt de producten lokaal en je bespaart op de transportbewegingen en daarmee op energieverbruik. Neem als voorbeeld batterijen. Daarin zit onder meer Lithium en Kobalt. Die metalen halen we nu vooral ver weg uit mijnen in Chili en Congo. Als we gebruikte batterijen lokaal inzamelen en recycleren dan kunnen we het Lithium en Kobalt daaruit hergebruiken in nieuwe batterijen die we lokaal produceren. Daarmee sluiten we een kringloop.

Urban farming betreft het kweken van groente en fruit in de stad zelf of er vlakbij. Er wordt momenteel veel geëxperimenteerd met urban vertical farming, waarbij in een gebouw van meerdere verdiepingen midden in de stad groenten en fruit gekweekt worden met LED-verlichting. De resultaten daarvan zijn zeer goed. Er is minder water nodig voor de groei, minder mest en veel minder bestrijdingsmiddelen, want je kunt de lokale atmosfeer heel goed controleren, inclusief de hoeveelheid insecten. Het is in alle opzichten een erg sterk verhaal. Wat je niet in de stad zelf kunt produceren, zoals vlees, zuivel en gewassen die zich minder lenen voor urban vertical farming, dat probeer je zo veel mogelijk dicht aan de rand van de stad te doen. Ik moet daarbij wel aantekenen dat we in de duurzame samenleving met zijn allen vooral minder vlees en minder zuivel moeten consumeren. Want de vlees- en zuivelindustrie is verantwoordelijk voor het grootste deel van onze CO2-uitstoot.

Vooruit naar vroeger

Als je het goed bekijkt dan lijkt de circulaire stad op de situatie die we vroeger hadden toen dorpen nog autarkisch (zelfvoorzienend) waren. Je had de dorpskern met allerlei nijverheids- en handelsactiviteiten en rondom het dorp had je de boerderijen die het dorp van voedsel en biologische grondstoffen voorzagen. Het dorp had verder niets van buiten nodig. Naar zoiets moeten we terug, maar dan wel op een hypermoderne en technologisch geavanceerde manier. Transitiedeskundige Jan Rotmans noemt dat ‘vooruit naar vroeger’ en ik vind dat een mooie typering.

 

Labels:

  • Blog 21: Duurzaamheid en innovatie - verder kijken

    Ik heb het in deze blogserie tot nog toe vooral over de noodzaak van duurzaamheid en innovatie in de bebouwde omgeving gehad en hoe het model van circulair bouwen daarbij een belangrijke rol speelt. Dat is ook logisch want Kamp C heeft de bebouwde omgeving als primair aandachtsgebied. Maar de noodzaak voor duurzaamheid en innovatie is overal nodig. In de komende blogs kijk ik naar ontwikkelingen buiten de bebouwde omgeving. Ik begin met het grote plaatje van waarom duurzaamheid en innovatie eigenlijk nodig zijn.

    Lees meer
  • Blog 20: Leren van andere sectoren - deel 2

    In de vorige blog maakten we kennis met Jeroen Troost en hoe hij zich als bouwondernemer liet inspireren door andere sectoren. Hij startte in 2014 een bedrijf met het idee de woningmarkt radicaal te vernieuwen door het ontwerpen en industrieel produceren van betaalbare, modulaire huizen onder de merknaam KLIKhuizen. Het missiestatement daarbij was “huizen produceren als auto’s, verkopen als telefoons en recyclen als petflessen”. In de vorige blog gingen we in op het eerste aspect: “huizen produceren als auto’s”. In deze blog kijken we naar hoe de beide andere aspecten van de missie vertaald werden naar innovatieve bouwconcepten.

    Lees meer
  • Blog 19: Leren van andere sectoren

    Als we in de bouwsector willen innoveren dan zijn we gewend om vooral te kijken naar waar bouwsectoren in andere landen mee bezig zijn. Of als individueel bouwbedrijf kijk je primair naar waar je concurrenten mee bezig zijn. Maar je kunt juist heel veel leren door te kijken naar totaal andere sectoren. En dan kun je tot opzienbarende inzichten en innovaties komen. In deze en de volgende blog geef ik daarvan een prachtig voorbeeld.

    Lees meer
  • Blog 17: Circulaire gebiedsontwikkeling: hoe ziet een circulair bedrijventerrein eruit?

    De zevende en laatste pijler van het circulair bouwen betreft de circulaire gebiedsontwikkeling. Daarbij gaat het om het afstemmen van gebouwen met hun functies op elkaar op een zodanige manier dat het de circulaire economie bevordert en het aantal transportbewegingen met daaraan gekoppeld het energieverbruik vermindert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden, namelijk het circulaire bedrijventerrein en de circulaire stad of wijk. In deze blog kijk ik allereerst naar het circulaire bedrijventerrein.

    Lees meer
  • Blog 16: Circulair werken, het "andere" kantoorgebouw

    In de vorige blog liet ik zien waarom het circulair werken een van de pijlers van het circulair bouwen is. We leven in hectische tijden waar grenzen niet meer tellen en de economie zeven dagen per week en 24 uur per dag doorgaat. Dat vraagt om andere werkwijzen en om een compleet andere manier van het ontwerpen en inrichten van kantoorgebouwen, maar ook op een andere manier van het afnemen (en aanbieden) van de fysieke werkomgeving.

    Lees meer
  • Blog 15: Circulair werken, toelichting van de circulaire pijler

    Circulair werken is de zesde pijler van het circulair bouwen. Circulair werken heeft te maken met nieuwe werkwijzen in kantoorgebouwen, maar ook met verdienmodellen rondom exploitatie van kantoorgebouwen. Op het eerste gezicht lijkt het misschien wat vreemd dat het werken in een kantooromgeving als onderdeel van het circulair bouwen wordt gezien, dus ik wil in deze en de komende blog graag toelichten waarom ik dat toch als een belangrijke pijler zie.

    Lees meer
  • Blog 14: Circulaire financiering

    Met de circulaire financiering zijn we toe aan de vijfde pijler van het circulair bouwen. Ik zie twee verschillende vormen van circulaire financiering. De eerste vorm is een financiële constructie die producenten moet helpen om de omslag van het klassieke en lineaire verkoopmodel naar het circulaire ‘product als dienst’ model te maken. Ik schreef over het model van product als dienst in de vorige drie blogs (zie hier, hier en hier). Bij de tweede vorm van circulaire financiering gaat om andere manieren van financiering dan de klassieke financiering via banken. In deze blog introduceer ik beide vormen nader.

    Lees meer
  • Blog 1: Nieuwe blog gidst bouwsector door de transitie

    Onze samenleving moet dringend evolueren naar meer duurzaamheid en innovatie. Hoe verloopt die transitie in de bouwsector en welke rol kan Kamp C daarin spelen? Directeur Peter-Paul van den Berg toont de weg in een nieuwe, inspirerende blog.

    Lees meer
  • Werk voor iedereen … ook in de bouwsector!

    Provincie Antwerpen ondersteunt je

    Een inclusieve economie streeft ernaar om geen enkel talent verloren te laten gaan en aan iedereen kansen te geven op de werkvloer. Ook voor de bouwsector zijn er heel wat opportuniteiten om hieraan mee te werken. Denk maar aan een samenwerking met organisaties in de sociale economie.

    De provincie Antwerpen ondersteunt je graag (inhoudelijk én financieel) om vanuit de bouwsector zo’n duurzame samenwerking of zelf projecten te starten. De volgende jaren stellen we daarvoor projectsubsidies en renteloze leningen voor investeringen ter beschikking. In totaal voor meer dan 4 miljoen euro.

    Lees meer
  • Tips om oververhitting van je woning tegen te gaan

    Ken je dit fenomeen? Een prachtige, warme, zonnige dag: gaan fietsen, buiten spelen, buiten eten … uiteindelijk kom je moe maar voldaan terug naar binnen en kun je lekker gaan slapen. En dan komt de domper op de feestvreugde van de dag: binnen is het een ‘sauna’, zelfs een koude douche helpt maar tijdelijk en ’s nachts kan je de slaap niet vatten omdat je die warmte maar niet buiten krijgt. Dit fenomeen noemen we oververhitting. Net zoals een lichaam oververhit kan geraken door bijvoorbeeld te lang in de zon te zitten, kan dit ook gebeuren met onze gebouwen, waaronder dus ook onze woningen. Echter zijn er heel wat zaken waar we rekening mee kunnen houden om deze oververhitting zoveel mogelijk te vermijden en als het echt niet anders kan op zijn minst toch kunnen “genezen”… .

    Officieel spreekt men van oververhitting als de temperatuur in je woning 25 °C of meer bedraagt, zeker als dit regelmatig en meerdere dagen op een rij gebeurt. Maar iedere persoon is anders, dus voor sommigen kan 22 °C of 23°C al genoeg zijn om het oncomfortabel warm te hebben. Met de hittegolf in het vooruitzicht geeft onze adviseur An enkele tips.

    Lees meer
Sluiten