Coronadienstverlening: De bouwadviezen, ook de bouwadviezen in de gemeenten, zullen digitaal doorgaan (telefonisch, via mail, Skype…). Wij staan klaar voor jouw bouwvragen via mail bouwadvies@kampc.be of telefoon 014/27 96 50. Het Infocentrum is gesloten tot 01/04/2021 maar we blijven telefonisch en via mail bereikbaar. Het conferentiecentrum de Basis is terug open. Activiteiten, evenementen of rondleidingen zijn jammer genoeg niet mogelijk.

Blog 25: De circulaire economie - aantrekkelijk en rendabel

21 oktober 2020 door Diana Grasso

Fairphone Hans.png

In blog 23 en 24 gaven we een kort overzicht van de circulaire economie die bestaat uit twee cirkels: een biologische en een technische cirkel. Vervolgens beschreven we kort de werking van beide cirkels. Mede dankzij moderne technieken werkt het model in theorie prima. Maar hoe zorg je ervoor dat de samenleving afstapt van de lineaire economie en de circulaire principes ook echt gaat toepassen? Anders gezegd hoe maak je de circulaire economie aantrekkelijk en rendabel voor alle partijen? Laten we in deze laatste blog kijken naar een viertal oplossingen.

Product als dienst

De belangrijkste oplossing is om producten niet meer te verkopen aan consumenten maar om het product als een dienst aan te bieden, waarbij de producent zelf eigenaar blijft van het product. We schreven er al in eerdere blogs over zoals hier , hier en hier, dus we houden het hier bij de essentie. Doordat de producent eigenaar blijft van het product wordt het opeens in zijn eigen belang om het product zo duurzaam mogelijk te maken. Hoe minder vaak hij het product hoeft te repareren en hoe makkelijker de reparatie gaat hoe beter het voor hem is. Aan het eind van de levenscyclus neemt de producent het product terug, ontmantelt het in onderdelen die hij deels weer gebruikt in nieuwe producten en deels hoogwaardig recycleert tot als nieuw te gebruiken grondstoffen. Daarmee beheert de producent zijn eigen ecosysteem en wordt hij zijn eigen toeleverancier. Het ‘product als dienst’-model is briljant, maar heeft nog niet geleid tot een spectaculaire doorbraak.

Circulair ondernemerschap

Je hebt verder creatieve ondernemers nodig die actief willen bijdragen aan de transitie naar een duurzame samenleving door zelf duurzaam en circulair te gaan produceren. Je ziet die gelukkig steeds meer op het toneel verschijnen. Een voorbeeld daarvan is de Nederlander Bas van Abel die in 2013 het bedrijf Fairphone oprichtte. Het bedrijf produceert smartphones maar gaat daarbij volledig in tegen de verkwistende en asociale werkwijze van giganten zoals Samsung en Apple die elk jaar met nieuwe modellen komen waaraan je als gebruiker niets kunt veranderen of repareren, die schaamteloos grondstoffen gebruiken uit conflictgebieden en zich nauwelijks bekommeren om de werkomstandigheden van de mensen die de telefoons produceren. Het moet allemaal immers zo goedkoop mogelijk gemaakt worden.

De Fairphone daarentegen is modulair ontworpen, haalt zijn grondstoffen uit conflictvrije gebieden en wordt geproduceerd onder betere en gezondere omstandigheden voor productiemedewerkers. Op de website van Fairphone kun je onderdelen bestellen om zelf je telefoon te repareren of te upgraden. Op die manier kan de Fairphone jarenlang meegaan.

Mindset consumenten

Dit soort creatieve ondernemerschap is belangrijk voor de circulaire transitie aan de aanbodzijde. Minstens net zo belangrijk is dat er aan de vraagzijde een andere mindset komt. De consument moet natuurlijk ook vraag hebben naar circulaire producten. Die mindset zien we ook wel veranderen zoals ik eerder al schreef, maar het gaat erg langzaam. Van de circulaire smartphone Fairphone zijn er in vier jaar tijd slechts honderdduizend verkocht. Dat valt absoluut in het niet bij de ruim 300 miljoen telefoons die Samsung elk jaar verkoopt. Pas als de vraag naar circulaire producten fors toeneemt gaat er echt iets veranderen.

Afdwingen

Een laatste oplossing die we hier willen noemen is het afdwingen van circulaire oplossingen. Er komen steeds meer organisaties die duurzaamheid en circulariteit belangrijk vinden. Behalve door zelf duurzame producten en diensten te gaan ontwikkelen, kunnen zij op nog een andere manier een bijdrage leveren aan de circulaire economie, namelijk via hun inkooporganisatie. Heel simpel gesteld: inkoop heeft geld te besteden en leveranciers willen dat geld graag verdienen. De inkooporganisatie kan dus de spelregels vaststellen voor de leveranciers en waarom zouden die spelregels niet een hoog circulair gehalte hebben? Op die wijze kan de inkooporganisatie een aanjager worden van de circulaire economie. In een eerdere blog schreven we al over een methode van circulair aanbesteden met de naam Rapid Circular Contracting (RCC). Die methode is feitelijk voor alle inkoopsituaties te gebruiken.

De overheid helpt ook mee om de transitie naar een circulaire economie te stimuleren. Zowel de Vlaamse als de Nederlandse overheid streeft ernaar dat de economie in 2050 volledig circulair moet zijn. Daarvoor worden al sinds enige tijd programma’s ontwikkeld en biedt de overheid diverse platforms waarop publieke en private organisaties met elkaar plannen voor de transitie naar een circulaire toekomst. Het blijft vooralsnog helaas vooral bij praten, maar het helpt wel de mindset te veranderen. Iedereen weet nu inmiddels welke richting we moeten gaan.

Foto: Fairphone van onze collega 

Labels:

  • Blog 23: De circulaire economie - een overzicht

    In de vorige blog gaf ik aan dat om onze planeet - en daarmee ook onszelf - te redden van de ondergang, het roer volledig om moet. Van een verspillende en vervuilende maatschappij  moeten we op weg naar een duurzame samenleving. Gelukkig zien we overal de tekenen verschijnen dat het roer inderdaad om aan het gaan is. Er zijn vele wegen die ons leiden naar die duurzame samenleving zoals de digitale transformatie, de deeleconomie en de energietransitie. Echter de belangrijkste weg is toch wel die van de circulaire economie. Maar wat is die circulaire economie nu eigenlijk?

    Lees meer
  • Blog 22: Deeleconomie - Het roer wordt omgegooid

    Onze planeet is uitgeput, vervuild en verarmd. Dat komt vooral door onze verkeerde mindset van eeuwige groei – het moet altijd meer dan de vorige keer – en ons verspillende gedrag van take, make and dispose: we nemen grondstoffen, maken daar spullen van en gooien die na enige tijd weg. Willen we dit niet totaal uit de hand laten lopen, dan moet het roer radicaal om. En dat is gelukkig het proces dat overal gaande is. Dat gaat deels bewust en deels onbewust. Het begint allemaal met een geleidelijke verandering in ons denken.

    Lees meer
  • Blog 21: Duurzaamheid en innovatie - verder kijken

    Ik heb het in deze blogserie tot nog toe vooral over de noodzaak van duurzaamheid en innovatie in de bebouwde omgeving gehad en hoe het model van circulair bouwen daarbij een belangrijke rol speelt. Dat is ook logisch want Kamp C heeft de bebouwde omgeving als primair aandachtsgebied. Maar de noodzaak voor duurzaamheid en innovatie is overal nodig. In de komende blogs kijk ik naar ontwikkelingen buiten de bebouwde omgeving. Ik begin met het grote plaatje van waarom duurzaamheid en innovatie eigenlijk nodig zijn.

    Lees meer
  • Blog 20: Leren van andere sectoren - deel 2

    In de vorige blog maakten we kennis met Jeroen Troost en hoe hij zich als bouwondernemer liet inspireren door andere sectoren. Hij startte in 2014 een bedrijf met het idee de woningmarkt radicaal te vernieuwen door het ontwerpen en industrieel produceren van betaalbare, modulaire huizen onder de merknaam KLIKhuizen. Het missiestatement daarbij was “huizen produceren als auto’s, verkopen als telefoons en recyclen als petflessen”. In de vorige blog gingen we in op het eerste aspect: “huizen produceren als auto’s”. In deze blog kijken we naar hoe de beide andere aspecten van de missie vertaald werden naar innovatieve bouwconcepten.

    Lees meer
  • KIEM zorgt voor een versnelde marktintroductie van 3D-betonprinten in de bouwsector

    Vorig jaar werd op Kamp C de eerste woning geprint met een vaststaande 3D-betonprinter. We lieten de bouwsector kennismaken met 3D-betonprinten. Nu bekijken we via het project KIEM welke barrières nog moeten overwonnen worden opdat bedrijven deze technologie in hun bedrijfsproces zullen opnemen om zo tot marktintroductie te komen. Projectverantwoordelijke Marijke Aerts legt uit.

    Lees meer
  • Kamp C geeft fakkel energiemeesterwerking door

    Kamp C zette in 2017 de energiemeesterwerking op dankzij het Interreg-project SHINE. Al vijf jaar lang komen vrijwilligers (energiemeesters) op bezoek bij Kempense gezinnen om hen te helpen besparen op hun energiefactuur. Door corona lag de werking even stil maar na de pandemie zullen de energiemeesters terug aan de slag gaan. IOK, de intercommunale ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen, en de stadsregio Turnhout zullen vanaf dan de werking overnemen.

    Lees meer
  • Steven vertelt over de overdracht van de energiemeesterwerking

    IOK, de intercommunale ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen, zal de energiemeesterwerking, in samenwerking met de stadsregio Turnhout, overnemen van Kamp C na de coronacrisis. Vanaf dan zullen de energiemeesters terug op bezoek komen om je te tips te geven om je energiefactuur in te krimpen. Steven Hendrickx van IOK werpt een blik op de toekomst.

    Lees meer
  • Bouwsector datet met creatieve ondernemers in uniek innovatietraject Build.Create.Innovate.

    Kamp C (het Provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw) en ANTWERP. POWERED BY CREATIVES. (een verbindingsplatform voor de creatieve economie in provincie Antwerpen) starten samen een nieuw innovatietraject waarin de bouwsector wordt uitgenodigd om met creatieve ondernemers aan de slag te gaan. In maart gaat het traject van start met een matchmaking die deelnemers uit beide sectoren op maat aan elkaar koppelt om een optimaal resultaat te krijgen. Kandidaten hiervoor kunnen zich nog aanmelden.

    Lees meer
  • Zestig energiemeesters hielpen Kempense gezinnen energie besparen

    Kamp C begeleidde tussen 2017 en 2020 een zestigtal enthousiaste energiemeesters. Deze vrijwilligers bezochten Kempense gezinnen om hen te helpen besparen op hun energiefactuur. We blikken terug op de verhalen van enkele energiemeesters.

    Lees meer
  • Tien richtingaanwijzers voor een energetische renovatie

    Tussen 2017 en 2020 adviseerde Kamp C ruim 110 gezinnen in de regio Kempen met renovatieplannen op een intensere manier dan het bestaande bouwadvies in het kader van het SHINE-project. Ruim 60 daarvan hebben in deze periode één of meerdere ingrepen gedaan in hun ambities om de woning ingrijpend energetisch te renoveren. Zo’n renovatie is een lange weg die wordt afgelegd, waarbij de bouwheer duidelijk nood heeft aan een renovatiekompas.

    Lees meer
Sluiten