Boek een rondleiding in ’t Centrum, expo biobased-circulair bouwen (CBCI) en industrialisatie van een totaalrenovatiepakket (INDU-ZERO). Bouwadviezen verlopen digitaal. Kamp C is gesloten van maandag 26 december tot en met maandag 2 januari 2023.

Blog 25: De circulaire economie - aantrekkelijk en rendabel

21 oktober 2020 door Diana Grasso

Fairphone Hans.png

In blog 23 en 24 gaven we een kort overzicht van de circulaire economie die bestaat uit twee cirkels: een biologische en een technische cirkel. Vervolgens beschreven we kort de werking van beide cirkels. Mede dankzij moderne technieken werkt het model in theorie prima. Maar hoe zorg je ervoor dat de samenleving afstapt van de lineaire economie en de circulaire principes ook echt gaat toepassen? Anders gezegd hoe maak je de circulaire economie aantrekkelijk en rendabel voor alle partijen? Laten we in deze laatste blog kijken naar een viertal oplossingen.

Product als dienst

De belangrijkste oplossing is om producten niet meer te verkopen aan consumenten maar om het product als een dienst aan te bieden, waarbij de producent zelf eigenaar blijft van het product. We schreven er al in eerdere blogs over zoals hier , hier en hier, dus we houden het hier bij de essentie. Doordat de producent eigenaar blijft van het product wordt het opeens in zijn eigen belang om het product zo duurzaam mogelijk te maken. Hoe minder vaak hij het product hoeft te repareren en hoe makkelijker de reparatie gaat hoe beter het voor hem is. Aan het eind van de levenscyclus neemt de producent het product terug, ontmantelt het in onderdelen die hij deels weer gebruikt in nieuwe producten en deels hoogwaardig recycleert tot als nieuw te gebruiken grondstoffen. Daarmee beheert de producent zijn eigen ecosysteem en wordt hij zijn eigen toeleverancier. Het ‘product als dienst’-model is briljant, maar heeft nog niet geleid tot een spectaculaire doorbraak.

Circulair ondernemerschap

Je hebt verder creatieve ondernemers nodig die actief willen bijdragen aan de transitie naar een duurzame samenleving door zelf duurzaam en circulair te gaan produceren. Je ziet die gelukkig steeds meer op het toneel verschijnen. Een voorbeeld daarvan is de Nederlander Bas van Abel die in 2013 het bedrijf Fairphone oprichtte. Het bedrijf produceert smartphones maar gaat daarbij volledig in tegen de verkwistende en asociale werkwijze van giganten zoals Samsung en Apple die elk jaar met nieuwe modellen komen waaraan je als gebruiker niets kunt veranderen of repareren, die schaamteloos grondstoffen gebruiken uit conflictgebieden en zich nauwelijks bekommeren om de werkomstandigheden van de mensen die de telefoons produceren. Het moet allemaal immers zo goedkoop mogelijk gemaakt worden.

De Fairphone daarentegen is modulair ontworpen, haalt zijn grondstoffen uit conflictvrije gebieden en wordt geproduceerd onder betere en gezondere omstandigheden voor productiemedewerkers. Op de website van Fairphone kun je onderdelen bestellen om zelf je telefoon te repareren of te upgraden. Op die manier kan de Fairphone jarenlang meegaan.

Mindset consumenten

Dit soort creatieve ondernemerschap is belangrijk voor de circulaire transitie aan de aanbodzijde. Minstens net zo belangrijk is dat er aan de vraagzijde een andere mindset komt. De consument moet natuurlijk ook vraag hebben naar circulaire producten. Die mindset zien we ook wel veranderen zoals ik eerder al schreef, maar het gaat erg langzaam. Van de circulaire smartphone Fairphone zijn er in vier jaar tijd slechts honderdduizend verkocht. Dat valt absoluut in het niet bij de ruim 300 miljoen telefoons die Samsung elk jaar verkoopt. Pas als de vraag naar circulaire producten fors toeneemt gaat er echt iets veranderen.

Afdwingen

Een laatste oplossing die we hier willen noemen is het afdwingen van circulaire oplossingen. Er komen steeds meer organisaties die duurzaamheid en circulariteit belangrijk vinden. Behalve door zelf duurzame producten en diensten te gaan ontwikkelen, kunnen zij op nog een andere manier een bijdrage leveren aan de circulaire economie, namelijk via hun inkooporganisatie. Heel simpel gesteld: inkoop heeft geld te besteden en leveranciers willen dat geld graag verdienen. De inkooporganisatie kan dus de spelregels vaststellen voor de leveranciers en waarom zouden die spelregels niet een hoog circulair gehalte hebben? Op die wijze kan de inkooporganisatie een aanjager worden van de circulaire economie. In een eerdere blog schreven we al over een methode van circulair aanbesteden met de naam Rapid Circular Contracting (RCC). Die methode is feitelijk voor alle inkoopsituaties te gebruiken.

De overheid helpt ook mee om de transitie naar een circulaire economie te stimuleren. Zowel de Vlaamse als de Nederlandse overheid streeft ernaar dat de economie in 2050 volledig circulair moet zijn. Daarvoor worden al sinds enige tijd programma’s ontwikkeld en biedt de overheid diverse platforms waarop publieke en private organisaties met elkaar plannen voor de transitie naar een circulaire toekomst. Het blijft vooralsnog helaas vooral bij praten, maar het helpt wel de mindset te veranderen. Iedereen weet nu inmiddels welke richting we moeten gaan.

Foto: Fairphone van onze collega 

Labels:

  • Blog 23: De circulaire economie - een overzicht

    In de vorige blog gaf ik aan dat om onze planeet - en daarmee ook onszelf - te redden van de ondergang, het roer volledig om moet. Van een verspillende en vervuilende maatschappij  moeten we op weg naar een duurzame samenleving. Gelukkig zien we overal de tekenen verschijnen dat het roer inderdaad om aan het gaan is. Er zijn vele wegen die ons leiden naar die duurzame samenleving zoals de digitale transformatie, de deeleconomie en de energietransitie. Echter de belangrijkste weg is toch wel die van de circulaire economie. Maar wat is die circulaire economie nu eigenlijk?

    Lees meer
  • Blog 22: Deeleconomie - Het roer wordt omgegooid

    Onze planeet is uitgeput, vervuild en verarmd. Dat komt vooral door onze verkeerde mindset van eeuwige groei – het moet altijd meer dan de vorige keer – en ons verspillende gedrag van take, make and dispose: we nemen grondstoffen, maken daar spullen van en gooien die na enige tijd weg. Willen we dit niet totaal uit de hand laten lopen, dan moet het roer radicaal om. En dat is gelukkig het proces dat overal gaande is. Dat gaat deels bewust en deels onbewust. Het begint allemaal met een geleidelijke verandering in ons denken.

    Lees meer
  • Blog 21: Duurzaamheid en innovatie - verder kijken

    Ik heb het in deze blogserie tot nog toe vooral over de noodzaak van duurzaamheid en innovatie in de bebouwde omgeving gehad en hoe het model van circulair bouwen daarbij een belangrijke rol speelt. Dat is ook logisch want Kamp C heeft de bebouwde omgeving als primair aandachtsgebied. Maar de noodzaak voor duurzaamheid en innovatie is overal nodig. In de komende blogs kijk ik naar ontwikkelingen buiten de bebouwde omgeving. Ik begin met het grote plaatje van waarom duurzaamheid en innovatie eigenlijk nodig zijn.

    Lees meer
  • Blog 20: Leren van andere sectoren - deel 2

    In de vorige blog maakten we kennis met Jeroen Troost en hoe hij zich als bouwondernemer liet inspireren door andere sectoren. Hij startte in 2014 een bedrijf met het idee de woningmarkt radicaal te vernieuwen door het ontwerpen en industrieel produceren van betaalbare, modulaire huizen onder de merknaam KLIKhuizen. Het missiestatement daarbij was “huizen produceren als auto’s, verkopen als telefoons en recyclen als petflessen”. In de vorige blog gingen we in op het eerste aspect: “huizen produceren als auto’s”. In deze blog kijken we naar hoe de beide andere aspecten van de missie vertaald werden naar innovatieve bouwconcepten.

    Lees meer
  • Lierse houtbouwer zal Exploded View opbouwen op Kamp C

    Vanaf maart wordt The Exploded View Beyond Building opgebouwd op Kamp C. SIDATI, een houtbouwer uit Lier, heeft de demowoning uit biobased materialen mee gedemonteerd in Almere en zal het gebouw weer opbouwen op Kamp C in 2023. Ze werken voor de eerste keer mee aan een project dat honderd procent circulair is. We spraken met zaakvoerder Claire Dewispelaere en David Siebens.

    Lees meer
  • Tips om te besparen op je waterverbruik

    Wist je dat een Belg gemiddeld 95 liter water per dag verbruikt? Door de droogte moeten we allemaal zuiniger omspringen met water. Maar hoe doe je dat? Door enkele eenvoudige tips kun je besparen op je waterverbruik.

    Lees meer
  • Wat betekent condens aan de buitenzijden van je ramen?

    Wist je dat condens aan de buitenkant van je ramen een goed teken is? Dit wil zeggen dat het glas goed geïsoleerd is en dat de warmte binnen blijft. Architect Dirk Verbeeck van Kamp C legt uit.

    Lees meer
  • Zo voorkom je oververhitting van je woning

    Ken je dit fenomeen? Een prachtige, warme, zonnige dag: gaan fietsen, buiten spelen, buiten eten … uiteindelijk kom je moe maar voldaan terug naar binnen en kun je lekker gaan slapen. En dan komt de domper op de feestvreugde van de dag: binnen is het een ‘sauna’, zelfs een koude douche helpt maar tijdelijk en ’s nachts kan je de slaap niet vatten omdat je die warmte maar niet buiten krijgt. Dit fenomeen noemen we oververhitting. Net zoals een lichaam oververhit kan geraken door bijvoorbeeld te lang in de zon te zitten, kan dit ook gebeuren met onze gebouwen, waaronder dus ook onze woningen. Echter zijn er heel wat zaken waar we rekening mee kunnen houden om deze oververhitting zoveel mogelijk te vermijden en als het echt niet anders kan op zijn minst toch kunnen “genezen”… .

    Officieel spreekt men van oververhitting als de temperatuur in je woning 25 °C of meer bedraagt, zeker als dit regelmatig en meerdere dagen op een rij gebeurt. Maar iedere persoon is anders, dus voor sommigen kan 22 °C of 23°C al genoeg zijn om het oncomfortabel warm te hebben. Met de zomer in het vooruitzicht geeft onze adviseur An enkele tips.

    Lees meer
  • Duitse ambassadeur bezoekt Kamp C uit interesse voor 3D-printen in de bouw

    Vandaag bezocht de heer Martin Kotthaus, de ambassadeur van de Bondsrepubliek Duitsland in ons land, Kamp C. Net als Kamp C stimuleert de Duitse overheid de samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs om innovaties in de bouw sneller ingang te doen vinden.

    Lees meer
  • Droogte Vlaanderen: klimaatbestendig bouwen

    Droge zomers maken meer en meer duidelijk dat water een kostbaar goed is. Ben je aan het bouwen of renoveren? Dat is hét moment om stil te staan bij duurzaam watergebruik. An De Vriendt, architect en adviseur duurzaam bouwen bij Kamp C, geeft raad.

    Lees meer
Sluiten