Vanaf nu kun je een afspraak maken om op donderdag langs te komen op Kamp C voor een bouwadvies. Door de coronamaatregelen geven we echter de voorkeur aan digitale bouwadviezen. De bouwadviezen in de gemeenten worden ook digitaal georganiseerd en gaan niet fysiek door tot 1/9. Bel of mail ons voor meer info. Verhuringen zijn weer mogelijk in het Conferentiecentrum de Basis. Hou onze online agenda in de gaten voor updates per activiteit https://www.kampc.be/agenda/alle-agenda-items.

Blog 12: Circulaire businessmodellen - opstartproblemen

27 juni 2019 door Peter-Paul van den Berg

washing-machine-2668472_1920.jpg

Het leveren van een ’product als dienst’ kan een belangrijke aanjager zijn voor de circulaire economie. In de vorige blog zagen we dat dit circulaire businessmodel goed is voor alle betrokken partijen: producenten, consumenten en de planeet. Toch loopt het nog stroef en blijft het traditionele lineaire verkoopmodel de boventoon voeren. Waarom is dat zo en kunnen we dat veranderen?

Wasmachine als dienst

Ik neem net als de vorige keer het voorbeeld van de wasmachine als dienst om een en ander te illustreren. Dat voorbeeld is overigens niet geheel toevallig gekozen, want het is de Zwitserse architect Walter Stahel die al in 1989 de financiële en circulaire voordelen van het ‘product als dienst’ businessmodel aantoonde. Deze bijna vergeten grondlegger van de circulaire economie toonde in een zeer gedetailleerd rapport aan dat professionele wasmachines uit de wasserettes weliswaar tienmaal duurder waren in aanschaf, maar veel zuiniger en duurzamer in het gebruik dan de consumenten wasmachines. In Nederland is het bedrijf Bundles in 2014 gestart met de ‘wasmachine als dienst’ in de geest van Walter Stahel. Een huishouden sluit bij Bundles een abonnement af en betaalt per wasbeurt. Bundles plaatst de wasmachine en zorgt voor het onderhoud. Het loopt, maar het loopt nog niet storm. Oprichter Marcel Peters weet waarom en vertelt er over in het boek ‘In Transitie’: ‘Het aanbieden van een “product als dienst” is de enige juiste manier om de circulaire economie te laten slagen. Maar je moet enorm opboksen tegen de ingesleten gewoonten. Wij zijn allemaal opgegroeid met het idee: je loopt een zaak binnen, je kijkt wat je nodig hebt en je koopt een wasmachine. Na verloop van tijd gaat die wasmachine stuk en dan koop je weer een nieuwe. Dat zit in ons systeem ingebakken. Veel mensen die ik spreek, zeggen: “Een schone was als een service? Daar had ik echt nog nooit van gehoord. Maar als ik het had geweten, dan had ik er zeker eens goed naar gekeken.” ‘

De producent

Ook voor de producent is het model nog niet vanzelfsprekend. Marcel Peters zegt daarover: ‘De fabrikanten van wasmachines zeggen bijna allemaal dat “product als dienst” de toekomst is en dat ze het willen gaan toepassen. Maar ze zitten zo vast in het lineaire model, dat het ze niet zomaar lukt. De hele organisatie moet opnieuw worden ingericht: vanaf het ontwerp van nieuwe wasmachines, via de toelevering, financiering, de administratie, voorraadsystemen die anders moeten tot aan de rapportages naar aandeelhouders. Het radicaal omgooien van het businessmodel kost de producent gewoon te veel op dit moment. Dus kijken ze voorlopig de kat uit de boom en letten ze goed op hoe initiatieven zoals die van Bundles zich ontwikkelen.’

Wat daarbij ook meespeelt, is dat de inkomsten van de producent op een compleet andere manier tot stand komen. De producten worden niet verkocht voor een groot bedrag ineens, maar leveren de producent maandelijks een klein bedrag per product op. Dat betekent dat de inkomsten over langere tijd uitgespreid worden met per saldo minder omzet en minder winst op de korte termijn. Om het ‘product als dienst’-model te kunnen bekostigen is dus een aanzienlijk startkapitaal nodig. Als de producent zelf niet in staat om dat startkapitaal op te hoesten, dan moet er een lening bij een financier worden afgesloten. Maar financiers zijn dit model nog niet gewend en dus zijn ze nog niet erg bereid om erin te stappen.

Hoe kan het anders?

Het model van ‘product als dienst’ kent dus flink wat opstartproblemen zowel bij consumenten als producenten. Hoe kunnen we de impasse doorbreken? Ik denk dat het begint bij bewustwording dat het anders kan en ook echt anders moet. Een van de belangrijkste redenen om het boek te schrijven is om bij te dragen aan die bewustwording. En ik merk dat het aanslaat. Daarnaast moeten producenten geholpen worden om de omslag te kunnen maken van het verkoop- naar het dienstenmodel. Daarmee kom je onder meer uit bij circulaire financiën. En dat is de vijfde pijler uit mijn model van circulair bouwen.

Labels:

  • Blog 21: Duurzaamheid en innovatie - verder kijken

    Ik heb het in deze blogserie tot nog toe vooral over de noodzaak van duurzaamheid en innovatie in de bebouwde omgeving gehad en hoe het model van circulair bouwen daarbij een belangrijke rol speelt. Dat is ook logisch want Kamp C heeft de bebouwde omgeving als primair aandachtsgebied. Maar de noodzaak voor duurzaamheid en innovatie is overal nodig. In de komende blogs kijk ik naar ontwikkelingen buiten de bebouwde omgeving. Ik begin met het grote plaatje van waarom duurzaamheid en innovatie eigenlijk nodig zijn.

    Lees meer
  • Blog 20: Leren van andere sectoren - deel 2

    In de vorige blog maakten we kennis met Jeroen Troost en hoe hij zich als bouwondernemer liet inspireren door andere sectoren. Hij startte in 2014 een bedrijf met het idee de woningmarkt radicaal te vernieuwen door het ontwerpen en industrieel produceren van betaalbare, modulaire huizen onder de merknaam KLIKhuizen. Het missiestatement daarbij was “huizen produceren als auto’s, verkopen als telefoons en recyclen als petflessen”. In de vorige blog gingen we in op het eerste aspect: “huizen produceren als auto’s”. In deze blog kijken we naar hoe de beide andere aspecten van de missie vertaald werden naar innovatieve bouwconcepten.

    Lees meer
  • Blog 19: Leren van andere sectoren

    Als we in de bouwsector willen innoveren dan zijn we gewend om vooral te kijken naar waar bouwsectoren in andere landen mee bezig zijn. Of als individueel bouwbedrijf kijk je primair naar waar je concurrenten mee bezig zijn. Maar je kunt juist heel veel leren door te kijken naar totaal andere sectoren. En dan kun je tot opzienbarende inzichten en innovaties komen. In deze en de volgende blog geef ik daarvan een prachtig voorbeeld.

    Lees meer
  • Blog 18: Circulaire gebiedsontwikkeling waar gebouwen en functies op elkaar afgestemd zijn

    De circulaire gebiedsontwikkeling is de zevende en laatste pijler van het circulair bouwen. Deze pijler overstijgt het niveau van het enkelvoudige gebouw en kijkt vooral naar de afstemming tussen gebouwen en hun functies op elkaar. Het doel is om een ecosysteem te maken dat de lokale circulaire economie bevordert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden. De vorige blog ging over het circulaire bedrijventerrein. In deze blog kijk ik naar de circulaire stad of beter gezegd: de circulaire stedelijke ontwikkeling.

    Lees meer
  • Blog 17: Circulaire gebiedsontwikkeling: hoe ziet een circulair bedrijventerrein eruit?

    De zevende en laatste pijler van het circulair bouwen betreft de circulaire gebiedsontwikkeling. Daarbij gaat het om het afstemmen van gebouwen met hun functies op elkaar op een zodanige manier dat het de circulaire economie bevordert en het aantal transportbewegingen met daaraan gekoppeld het energieverbruik vermindert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden, namelijk het circulaire bedrijventerrein en de circulaire stad of wijk. In deze blog kijk ik allereerst naar het circulaire bedrijventerrein.

    Lees meer
  • Blog 16: Circulair werken, het "andere" kantoorgebouw

    In de vorige blog liet ik zien waarom het circulair werken een van de pijlers van het circulair bouwen is. We leven in hectische tijden waar grenzen niet meer tellen en de economie zeven dagen per week en 24 uur per dag doorgaat. Dat vraagt om andere werkwijzen en om een compleet andere manier van het ontwerpen en inrichten van kantoorgebouwen, maar ook op een andere manier van het afnemen (en aanbieden) van de fysieke werkomgeving.

    Lees meer
  • Blog 15: Circulair werken, toelichting van de circulaire pijler

    Circulair werken is de zesde pijler van het circulair bouwen. Circulair werken heeft te maken met nieuwe werkwijzen in kantoorgebouwen, maar ook met verdienmodellen rondom exploitatie van kantoorgebouwen. Op het eerste gezicht lijkt het misschien wat vreemd dat het werken in een kantooromgeving als onderdeel van het circulair bouwen wordt gezien, dus ik wil in deze en de komende blog graag toelichten waarom ik dat toch als een belangrijke pijler zie.

    Lees meer
  • Blog 14: Circulaire financiering

    Met de circulaire financiering zijn we toe aan de vijfde pijler van het circulair bouwen. Ik zie twee verschillende vormen van circulaire financiering. De eerste vorm is een financiële constructie die producenten moet helpen om de omslag van het klassieke en lineaire verkoopmodel naar het circulaire ‘product als dienst’ model te maken. Ik schreef over het model van product als dienst in de vorige drie blogs (zie hier, hier en hier). Bij de tweede vorm van circulaire financiering gaat om andere manieren van financiering dan de klassieke financiering via banken. In deze blog introduceer ik beide vormen nader.

    Lees meer
  • Blog 13: Circulaire businessmodellen - product als dienst in de bouw

    De afgelopen drie blogs heb ik het ‘product als dienst’-model geïntroduceerd als een cruciaal businessmodel die circulariteit en duurzaamheid financieel economisch aantrekkelijk maakt voor producenten en consumenten. Ik heb aangegeven dat het model langzaam maar zeker aan populariteit begint te winnen. In deze blog kijk ik naar het gebruik van ‘product als dienst’ in de bouwsector.

    Lees meer
  • Blog 11: Circulaire businessmodellen: product als dienst

    Circulaire businessmodellen moeten ervoor zorgen dat het voor producenten financieel-economisch aantrekkelijk wordt om hun producten zo duurzaam en circulair als mogelijk te maken. In de vorige blog zagen we dat het traditionele verkoopmodel van de lineaire economie ertoe leidt dat de levensduur van producten bewust wordt verkort waardoor deze veel te snel op de afvalberg terecht komen. Dat moet anders. Maar kan dat ook?

    Lees meer
Sluiten