Coronadienstverlening: De bouwadviezen, ook de bouwadviezen in de gemeenten, zullen digitaal doorgaan (telefonisch, via mail, Skype…). Wij staan klaar voor jouw bouwvragen via mail bouwadvies@kampc.be of telefoon 014/27 96 50. Het Infocentrum is gesloten tot 01/04/2021 maar we blijven telefonisch en via mail bereikbaar. Het conferentiecentrum de Basis is terug open. Activiteiten, evenementen of rondleidingen zijn jammer genoeg niet mogelijk.

Blog 2: De sprinkhanenplaag

16 oktober 2018 door Peter-Paul van den Berg

Wij zijn als samenleving ‘in transitie’  …. onderweg naar een duurzame samenleving. In deze blog wil ik je laten zien waarom die transitie nodig is. Want pas als we dat inzicht hebben, zijn we bereid om te veranderen.

We hebben ons als (vooral: westerse) samenleving dankzij het industriële en postindustriële tijdperk grotendeels aan de armoede onttrokken. We zijn welvarender geworden, gezonder en leven een stuk langer dan een paar honderd jaar geleden. Dat is op zich natuurlijk prima. Maar we zijn zo enorm bezig geweest met het onszelf gemakkelijker en comfortabeler maken dat we ons volledig op het materialisme en het consumeren zijn gaan richten. We willen meer, steeds maar meer; het is nooit genoeg. We zien de aarde als een onuitputtelijke bron van grondstoffen en hulpmiddelen die we kunnen gebruiken voor onze eigen behoeften. We gebruiken die grondstoffen, maken daar spullen van, gebruiken die spullen en gooien ze vervolgens veel te snel weg, want we willen steeds weer iets nieuws. De welvarende mens is letterlijk spilziek geworden. Dat levert een hoop afval op en dat gooien we op een grote berg of we verbranden het. Dat laatste doen we vooral in Nederland en België. Door het verbranden van afval raken we de oorspronkelijke grondstoffen en materialen voorgoed kwijt. Natuurlijk doen we inmiddels ook aan recycleren. Vooral België is daarbij een koploper. Maar recyclage betekent vaak “downcycling” en dus waardevermindering.

Een voorbeeld uit de bouw

Laat ik een voorbeeld uit de bouw nemen. Als we een gebouw afbreken, dan recycleren we onder meer het beton en de bakstenen uit dat gebouw. Maar dat beton wordt vergruisd en kan vrijwel nooit meer opnieuw als beton in de bouw worden gebruikt. Het wordt hoofdzakelijk als fundering onder nieuwe wegen gebruikt. Het beton is daarmee een stuk minder waard geworden, vandaar de term downcycling. Voor nieuwe gebouwen moeten we nieuw beton maken uit nieuwe grondstoffen. En dat raakt ooit een keer op, want de grondstoffenvoorraad is eindig. In het geval van beton is die voorraad van grondstoffen en bestanddelen – hoofdzakelijk zand, grind, water en cement – nog erg groot, maar voor andere materialen raakt het eind van de voorraad nu al in zicht. Voor de productie van beton en met name het cement daarin geldt ook nog eens dat het een vervuilend proces is met veel CO2-uitstoot als gevolg. En dat is maar één enkel voorbeeld. Ik kan tientallen andere voorbeelden opnoemen.

Sprinkhanenplaag

De essentie is: we gebruiken de aarde gewoon op. Wij zijn net een sprinkhanenplaag die ergens neerstrijkt, alles wat er is opvreet en alleen het afval en de ontlasting achterlaat. Zo doen wij als mensheid dat ook: we vreten de grondstoffen op en laten het afval achter. Ons huidige economische model is lineair – delven, maken, gebruiken en weggooien – en daarnaast gericht op voortdurende groei. Maar die groei kan natuurlijk niet eeuwig op die manier doorgaan, want de hoeveelheid grondstoffen is eindig. Voor een aantal grondstoffen hebben we nog maar een tiental jaren aan voorraad. Voor andere grondstoffen hebben we misschien nog wel duizend jaar aan voorraad, maar ook dat raakt ooit op. Door de uitputting van de aarde aan de ene kant en de vervuiling van diezelfde aarde aan de andere kant is de aarde niet langer in balans. En wijzelf ook niet. Wij zoeken het geluk vooral in materiële zaken – geld, spullen, veel eten, all-inclusive vakanties – maar die leiden tot een egocentrisch individualisme en een innerlijke leegte. Daarom moet het anders en daarom moeten we werken aan een duurzame samenleving die zowel de aarde als de mens langdurig welzijn brengt zodat de toekomstige generaties ook de vruchten ervan kunnen plukken.

In de volgende blog wil ik je graag meer vertellen over onze visie en missie op de transitie naar die duurzame samenleving.

Labels:

  • Blog 25: De circulaire economie - aantrekkelijk en rendabel

    In blog 23 en 24 gaven we een kort overzicht van de circulaire economie die bestaat uit twee cirkels: een biologische en een technische cirkel. Vervolgens beschreven we kort de werking van beide cirkels. Mede dankzij moderne technieken werkt het model in theorie prima. Maar hoe zorg je ervoor dat de samenleving afstapt van de lineaire economie en de circulaire principes ook echt gaat toepassen? Anders gezegd hoe maak je de circulaire economie aantrekkelijk en rendabel voor alle partijen? Laten we in deze laatste blog kijken naar een viertal oplossingen.

    Lees meer
  • Blog 24: De circulaire economie - de technische cirkel

    In de vorige blog gaf ik een kort overzicht van de circulaire economie dat bestaat uit twee cirkels: een biologische en een technische cirkel. De natuur is van zichzelf al circulair, dus daar hoef je in principe niet veel aan te doen. Behalve dan dat wij als mens die cirkel hebben verbroken en nu weer moeten gaan herstellen. De technische cirkel is een stuk complexer en bestaat uit een aantal cirkels die van binnen naar buiten lopen. In deze blog illustreer ik de werking van de technische cirkel aan de hand van een voorbeeld.

    Lees meer
  • Blog 23: De circulaire economie - een overzicht

    In de vorige blog gaf ik aan dat om onze planeet - en daarmee ook onszelf - te redden van de ondergang, het roer volledig om moet. Van een verspillende en vervuilende maatschappij  moeten we op weg naar een duurzame samenleving. Gelukkig zien we overal de tekenen verschijnen dat het roer inderdaad om aan het gaan is. Er zijn vele wegen die ons leiden naar die duurzame samenleving zoals de digitale transformatie, de deeleconomie en de energietransitie. Echter de belangrijkste weg is toch wel die van de circulaire economie. Maar wat is die circulaire economie nu eigenlijk?

    Lees meer
  • Blog 22: Deeleconomie - Het roer wordt omgegooid

    Onze planeet is uitgeput, vervuild en verarmd. Dat komt vooral door onze verkeerde mindset van eeuwige groei – het moet altijd meer dan de vorige keer – en ons verspillende gedrag van take, make and dispose: we nemen grondstoffen, maken daar spullen van en gooien die na enige tijd weg. Willen we dit niet totaal uit de hand laten lopen, dan moet het roer radicaal om. En dat is gelukkig het proces dat overal gaande is. Dat gaat deels bewust en deels onbewust. Het begint allemaal met een geleidelijke verandering in ons denken.

    Lees meer
  • Blog 21: Duurzaamheid en innovatie - verder kijken

    Ik heb het in deze blogserie tot nog toe vooral over de noodzaak van duurzaamheid en innovatie in de bebouwde omgeving gehad en hoe het model van circulair bouwen daarbij een belangrijke rol speelt. Dat is ook logisch want Kamp C heeft de bebouwde omgeving als primair aandachtsgebied. Maar de noodzaak voor duurzaamheid en innovatie is overal nodig. In de komende blogs kijk ik naar ontwikkelingen buiten de bebouwde omgeving. Ik begin met het grote plaatje van waarom duurzaamheid en innovatie eigenlijk nodig zijn.

    Lees meer
  • Blog 20: Leren van andere sectoren - deel 2

    In de vorige blog maakten we kennis met Jeroen Troost en hoe hij zich als bouwondernemer liet inspireren door andere sectoren. Hij startte in 2014 een bedrijf met het idee de woningmarkt radicaal te vernieuwen door het ontwerpen en industrieel produceren van betaalbare, modulaire huizen onder de merknaam KLIKhuizen. Het missiestatement daarbij was “huizen produceren als auto’s, verkopen als telefoons en recyclen als petflessen”. In de vorige blog gingen we in op het eerste aspect: “huizen produceren als auto’s”. In deze blog kijken we naar hoe de beide andere aspecten van de missie vertaald werden naar innovatieve bouwconcepten.

    Lees meer
  • Blog 19: Leren van andere sectoren

    Als we in de bouwsector willen innoveren dan zijn we gewend om vooral te kijken naar waar bouwsectoren in andere landen mee bezig zijn. Of als individueel bouwbedrijf kijk je primair naar waar je concurrenten mee bezig zijn. Maar je kunt juist heel veel leren door te kijken naar totaal andere sectoren. En dan kun je tot opzienbarende inzichten en innovaties komen. In deze en de volgende blog geef ik daarvan een prachtig voorbeeld.

    Lees meer
  • Blog 18: Circulaire gebiedsontwikkeling waar gebouwen en functies op elkaar afgestemd zijn

    De circulaire gebiedsontwikkeling is de zevende en laatste pijler van het circulair bouwen. Deze pijler overstijgt het niveau van het enkelvoudige gebouw en kijkt vooral naar de afstemming tussen gebouwen en hun functies op elkaar. Het doel is om een ecosysteem te maken dat de lokale circulaire economie bevordert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden. De vorige blog ging over het circulaire bedrijventerrein. In deze blog kijk ik naar de circulaire stad of beter gezegd: de circulaire stedelijke ontwikkeling.

    Lees meer
  • Blog 17: Circulaire gebiedsontwikkeling: hoe ziet een circulair bedrijventerrein eruit?

    De zevende en laatste pijler van het circulair bouwen betreft de circulaire gebiedsontwikkeling. Daarbij gaat het om het afstemmen van gebouwen met hun functies op elkaar op een zodanige manier dat het de circulaire economie bevordert en het aantal transportbewegingen met daaraan gekoppeld het energieverbruik vermindert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden, namelijk het circulaire bedrijventerrein en de circulaire stad of wijk. In deze blog kijk ik allereerst naar het circulaire bedrijventerrein.

    Lees meer
  • Blog 16: Circulair werken, het "andere" kantoorgebouw

    In de vorige blog liet ik zien waarom het circulair werken een van de pijlers van het circulair bouwen is. We leven in hectische tijden waar grenzen niet meer tellen en de economie zeven dagen per week en 24 uur per dag doorgaat. Dat vraagt om andere werkwijzen en om een compleet andere manier van het ontwerpen en inrichten van kantoorgebouwen, maar ook op een andere manier van het afnemen (en aanbieden) van de fysieke werkomgeving.

    Lees meer
Sluiten