Vanaf nu kun je een afspraak maken om op donderdag langs te komen op Kamp C voor een bouwadvies. Door de coronamaatregelen geven we echter de voorkeur aan digitale bouwadviezen. De bouwadviezen in de gemeenten worden ook digitaal georganiseerd en gaan niet fysiek door tot 1/9. Bel of mail ons voor meer info. Verhuringen zijn weer mogelijk in het Conferentiecentrum de Basis. Hou onze online agenda in de gaten voor updates per activiteit https://www.kampc.be/agenda/alle-agenda-items.

Blog 13: Circulaire businessmodellen - product als dienst in de bouw

16 augustus 2019 door Peter-Paul van den Berg

lamp.jpg

De afgelopen drie blogs heb ik het ‘product als dienst’-model geïntroduceerd als een cruciaal businessmodel die circulariteit en duurzaamheid financieel economisch aantrekkelijk maakt voor producenten en consumenten. Ik heb aangegeven dat het model langzaam maar zeker aan populariteit begint te winnen. In deze blog kijk ik naar het gebruik van ‘product als dienst’ in de bouwsector.

Thomas Rau

Thomas Rau is architect en een van de partners bij de ontwikkeling van het circulair gebouwde bedrijventerrein op Kamp C. Hij is een van de eersten die in de bouw is gekomen met het idee van het leveren van producten die nodig zijn in gebouwen als een dienst. Beroemd is zijn verhaal dat hij in 2010 voor de herinrichting van zijn eigen kantoor in Amsterdam hoogstpersoonlijk Philips ertoe heeft aangezet om de verlichting niet aan hem te verkopen maar aan te bieden als een dienst. Philips is daarin meegegaan en heeft samen met Thomas Rau het ‘Pay per Lux’-model ontwikkeld. Het idee daarbij is dat je geen lampen meer koopt, maar dat je licht als dienst afneemt, waarbij Philips eigenaar blijft van de lampen. Als een lamp stukgaat, wordt deze gerepareerd of vervangen en als de lamp op een gegeven moment niet meer nodig is, wordt deze door Philips ergens anders ingezet of gerecycleerd. Philips heeft dit model inmiddels doorontwikkeld en noemt het Circular Lighting, waarbij het zijn ecosysteem heeft uitgebreid naar installateurs, reparateurs en bedrijven die de teruggenomen ledlampen hoogwaardig recycleren.

Een andere producent die iets soortgelijks al enige tijd doet, is tapijtleverancier Desso. Zij maken vloerbedekking van honderd procent gerecycleerd materiaal. De gebruiker leaset dat tapijt en Desso vernieuwt het bijvoorbeeld elke vijf jaar. Dan nemen ze de oude vloerbedekking terug en plaatsen direct weer nieuwe. De oude vloerbedekking wordt gerecycleerd. Dat oude tapijt is voor hen dus een grondstof. Stap voor stap komen er steeds meer producenten en leveranciers die wel iets zien in de ‘product als dienst’-oplossing. Onder hen vinden we tapijtproducent Interface, producenten van kantoormeubilair Steelcase en Ahrend en zelfs liftenproducent Mitsubishi. In al deze gevallen worden de producten niet alleen als dienst aangeboden, maar zorgt de producent ook voor de terugname, ontmanteling en hoogwaardige recyclage van de producten.

Van ’losgoed’ naar vastgoed

Het gaat bij die voorbeelden over producten die geen onderdeel zijn van de vaste structuur van een gebouw, maar er later bij de afwerking aan toegevoegd worden, zoals vloerbedekking, verlichting en liften. De vraag is nu of er ook ruimte komt voor het leveren van echte bouwmaterialen en bouwcomponenten als dienst. Zover zijn we nog niet, maar ik zie absoluut mogelijkheden daarvoor. Ik heb het eerder in deze blogreeks al even gehad over Building As Material Banks (BAMB), waarbij je het gebouw beschouwt als een tijdelijke opslagplaats van bouwmaterialen. Een onderdeel van de BAMB is een materialenpaspoort. Daarin staat exact beschreven om welk materiaal het gaat, hoeveel ervan gebruikt is, in welke kwaliteitsstaat het zich bevindt enzovoort. Een materialenpaspoort is natuurlijk een geweldig instrument om het ‘product als dienst’-model in de bouw te helpen realiseren.

De nauwkeurige administratie maakt het goed mogelijk om het gebruikte materiaal te identificeren, de waarde ervan te bepalen en er vervolgens een soort huurcontract op af te sluiten. Er zijn nogal wat soorten bouwmaterialen waarvan de levensverwachting hoger is dan het gebouw zelf. Denk aan bepaalde metalen, kunststoffen en natuurlijk ook de klassieke baksteen, die zelfs een levensverwachting heeft van een paar duizend jaar. Het zou dus heel goed zijn om dergelijke materialen bij de ontmanteling van het gebouw terug te winnen, indien nodig enigszins op te knappen en direct weer in te zetten in een nieuw gebouw. Voor de producent/leverancier betekent het leveren van bouwmaterialen als een dienst een potentieel langdurige stroom van inkomsten.

Ik zie de toekomst van dit ‘product als dienst’-model in de bouwsector rooskleurig in, maar het heeft wel een duwtje in de rug nodig. Daarom gaan wij er ook zeker mee experimenteren bij de ontwikkeling van het circulair gebouwde bedrijventerrein op Kamp C.

Labels:

  • Blog 21: Duurzaamheid en innovatie - verder kijken

    Ik heb het in deze blogserie tot nog toe vooral over de noodzaak van duurzaamheid en innovatie in de bebouwde omgeving gehad en hoe het model van circulair bouwen daarbij een belangrijke rol speelt. Dat is ook logisch want Kamp C heeft de bebouwde omgeving als primair aandachtsgebied. Maar de noodzaak voor duurzaamheid en innovatie is overal nodig. In de komende blogs kijk ik naar ontwikkelingen buiten de bebouwde omgeving. Ik begin met het grote plaatje van waarom duurzaamheid en innovatie eigenlijk nodig zijn.

    Lees meer
  • Blog 20: Leren van andere sectoren - deel 2

    In de vorige blog maakten we kennis met Jeroen Troost en hoe hij zich als bouwondernemer liet inspireren door andere sectoren. Hij startte in 2014 een bedrijf met het idee de woningmarkt radicaal te vernieuwen door het ontwerpen en industrieel produceren van betaalbare, modulaire huizen onder de merknaam KLIKhuizen. Het missiestatement daarbij was “huizen produceren als auto’s, verkopen als telefoons en recyclen als petflessen”. In de vorige blog gingen we in op het eerste aspect: “huizen produceren als auto’s”. In deze blog kijken we naar hoe de beide andere aspecten van de missie vertaald werden naar innovatieve bouwconcepten.

    Lees meer
  • Blog 19: Leren van andere sectoren

    Als we in de bouwsector willen innoveren dan zijn we gewend om vooral te kijken naar waar bouwsectoren in andere landen mee bezig zijn. Of als individueel bouwbedrijf kijk je primair naar waar je concurrenten mee bezig zijn. Maar je kunt juist heel veel leren door te kijken naar totaal andere sectoren. En dan kun je tot opzienbarende inzichten en innovaties komen. In deze en de volgende blog geef ik daarvan een prachtig voorbeeld.

    Lees meer
  • Blog 18: Circulaire gebiedsontwikkeling waar gebouwen en functies op elkaar afgestemd zijn

    De circulaire gebiedsontwikkeling is de zevende en laatste pijler van het circulair bouwen. Deze pijler overstijgt het niveau van het enkelvoudige gebouw en kijkt vooral naar de afstemming tussen gebouwen en hun functies op elkaar. Het doel is om een ecosysteem te maken dat de lokale circulaire economie bevordert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden. De vorige blog ging over het circulaire bedrijventerrein. In deze blog kijk ik naar de circulaire stad of beter gezegd: de circulaire stedelijke ontwikkeling.

    Lees meer
  • Blog 17: Circulaire gebiedsontwikkeling: hoe ziet een circulair bedrijventerrein eruit?

    De zevende en laatste pijler van het circulair bouwen betreft de circulaire gebiedsontwikkeling. Daarbij gaat het om het afstemmen van gebouwen met hun functies op elkaar op een zodanige manier dat het de circulaire economie bevordert en het aantal transportbewegingen met daaraan gekoppeld het energieverbruik vermindert. Er zijn twee belangrijke toepassingsgebieden, namelijk het circulaire bedrijventerrein en de circulaire stad of wijk. In deze blog kijk ik allereerst naar het circulaire bedrijventerrein.

    Lees meer
  • Blog 16: Circulair werken, het "andere" kantoorgebouw

    In de vorige blog liet ik zien waarom het circulair werken een van de pijlers van het circulair bouwen is. We leven in hectische tijden waar grenzen niet meer tellen en de economie zeven dagen per week en 24 uur per dag doorgaat. Dat vraagt om andere werkwijzen en om een compleet andere manier van het ontwerpen en inrichten van kantoorgebouwen, maar ook op een andere manier van het afnemen (en aanbieden) van de fysieke werkomgeving.

    Lees meer
  • Blog 15: Circulair werken, toelichting van de circulaire pijler

    Circulair werken is de zesde pijler van het circulair bouwen. Circulair werken heeft te maken met nieuwe werkwijzen in kantoorgebouwen, maar ook met verdienmodellen rondom exploitatie van kantoorgebouwen. Op het eerste gezicht lijkt het misschien wat vreemd dat het werken in een kantooromgeving als onderdeel van het circulair bouwen wordt gezien, dus ik wil in deze en de komende blog graag toelichten waarom ik dat toch als een belangrijke pijler zie.

    Lees meer
  • Blog 14: Circulaire financiering

    Met de circulaire financiering zijn we toe aan de vijfde pijler van het circulair bouwen. Ik zie twee verschillende vormen van circulaire financiering. De eerste vorm is een financiële constructie die producenten moet helpen om de omslag van het klassieke en lineaire verkoopmodel naar het circulaire ‘product als dienst’ model te maken. Ik schreef over het model van product als dienst in de vorige drie blogs (zie hier, hier en hier). Bij de tweede vorm van circulaire financiering gaat om andere manieren van financiering dan de klassieke financiering via banken. In deze blog introduceer ik beide vormen nader.

    Lees meer
  • Blog 12: Circulaire businessmodellen - opstartproblemen

    Het leveren van een ’product als dienst’ kan een belangrijke aanjager zijn voor de circulaire economie. In de vorige blog zagen we dat dit circulaire businessmodel goed is voor alle betrokken partijen: producenten, consumenten en de planeet. Toch loopt het nog stroef en blijft het traditionele lineaire verkoopmodel de boventoon voeren. Waarom is dat zo en kunnen we dat veranderen?

    Lees meer
  • Blog 11: Circulaire businessmodellen: product als dienst

    Circulaire businessmodellen moeten ervoor zorgen dat het voor producenten financieel-economisch aantrekkelijk wordt om hun producten zo duurzaam en circulair als mogelijk te maken. In de vorige blog zagen we dat het traditionele verkoopmodel van de lineaire economie ertoe leidt dat de levensduur van producten bewust wordt verkort waardoor deze veel te snel op de afvalberg terecht komen. Dat moet anders. Maar kan dat ook?

    Lees meer
Sluiten